หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

ภูเขาไฟกรากาตัวระเบิด พ.ศ. 2426 (1883): บันทึกมหันตภัยจากเรือเดินสมุทร บารอมิเตอร์ และท้องฟ้าทั่วโลก

เขียนโดย อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อย

เมื่อพูดถึงเหตุการณ์ภูเขาไฟระเบิดครั้งประวัติศาสตร์ที่สั่นสะเทือนไปทั่วโลก การระเบิดของภูเขาไฟกรากาตัว (Krakatoa) ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2426 (1883) คือหนึ่งในเหตุการณ์ที่ถูกบันทึกไว้ละเอียดและน่าทึ่งที่สุดยุคหนึ่ง แม้ในสมัยนั้นจะยังไม่มีอินเทอร์เน็ตหรือดาวเทียม แต่ข้อมูลจากเรือที่แล่นผ่านช่องแคบซุนดา ชาวบ้านริมฝั่ง ไปจนถึงเครื่องวัดความกดอากาศ (บารอมิเตอร์) ในยุโรปและอเมริกาเหนือ ล้วนช่วยปะติดปะต่อภาพความรุนแรงของมหันตภัยครั้งนี้ได้อย่างชัดเจน


รายงานสำคัญสองชิ้นในวารสารวิทยาศาสตร์ Nature ช่วงปลายปี 2426 ถึงต้นปี 2427 สะท้อนให้เห็นว่าโลกยุคใหม่ในตอนนั้นรับรู้และวิเคราะห์เหตุการณ์นี้ได้รวดเร็วเพียงใด ไม่ว่าจะเป็นจดหมายรวบรวมรายงานจากฝั่งดัตช์ของ อี. เมตซ์เกอร์ (E. Metzger) ในเดือนมกราคม 2427 หรือการนำเสนอข้อมูลคลื่นอากาศของนายพล สเตรชี (General Strachey) ต่อราชสมาคม (Royal Society) ในเดือนธันวาคม 2426

สัญญาณเตือนนาน 3 เดือนก่อนระเบิดใหญ่

ภูเขาไฟกรากาตัว ซึ่งตั้งอยู่บนเกาะเล็กๆ ในช่องแคบซุนดา (ระหว่างเกาะชวาและเกาะสุมาตรา ในหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์เดิม) ไม่ได้ระเบิดขึ้นแบบไม่ทันตั้งตัว เมตซ์เกอร์ได้อ้างอิงรายงานจากหนังสือพิมพ์ทางการของดัตช์ชื่อ Java Courant ที่ระบุว่ามีปล่องภูเขาไฟสองแห่งห่างกันราว 3 กิโลเมตรทำงานอย่างต่อเนื่อง โดยปล่องทางตะวันตกเชิงเขาเปอร์บัวตัน (Mount Perbuatan) เริ่มปะทุมาตั้งแต่วันที่ 20 พฤษภาคม 2426 และเผาต้นไม้บนเกาะไปเกือบหมด


อย่างไรก็ตาม การที่เสียงคำรามและแรงสั่นสะเทือนเกิดขึ้นต่อเนื่องนานถึงสามเดือน กลับทำให้ชาวบ้านตามแนวชายฝั่งคุ้นชินจนไม่ทันระวังตัว เมื่อถึงช่วงค่ำวันที่ 26 สิงหาคม 2426 หลายคนจึงไม่ได้ตื่นตระหนกกับสัญญาณที่กำลังจะกลายเป็นการระเบิดครั้งใหญ่ที่สุด


เถ้าถ่านและเปลวไฟกลางทะเล

เรือเดินสมุทรที่แล่นผ่านช่องแคบซุนดาคือกลุ่มผู้เห็นเหตุการณ์จุดสูงสุดของโศกนาฏกรรมอย่างใกล้ชิด:


คลื่นยักษ์สึนามิและความมืดมิดวันที่ 27 สิงหาคม

เช้าวันที่ 27 สิงหาคม คลื่นยักษ์เริ่มซัดเข้าสู่ชายฝั่งรอบช่องแคบซุนดา:


หลังคลื่นซัดผ่าน ความมืดมิดก็เข้าปกคลุมทั่วช่องแคบ เวลาประมาณ 11.15 น. เรือ Charles Bal ได้ยินเสียงระเบิดดังสนั่นหวั่นไหวจากทิศทางของกรากาตัว ตามมาด้วยโคลนและทรายที่ตกลงมา จนถึงเที่ยงวันความมืดหนาแน่นมากจนลูกเรือยืนคุยกันอยู่ท้ายเรือแต่แทบมองหน้ากันไม่เห็น ส่วนเรือ Loudon ที่ทอดสมออยู่ในอ่าวลัมปงถูกฟ้าผ่าถึงเจ็ดครั้ง


เสียงระเบิดที่ดังไกลถึง 2,000 ไมล์

ความรุนแรงของเสียงระเบิดทำให้ผู้คนในพื้นที่ห่างไกลได้ยินอย่างชัดเจน:


คลื่นอากาศรอบโลกและปรากฏการณ์ท้องฟ้าแปลกตา

สิ่งที่น่าทึ่งทางวิทยาศาสตร์ที่สุดคือหลักฐานจากเครื่องมือวัดที่อยู่ไกลโพ้น ในเดือนธันวาคม 2426 อาร์. เอช. สกอตต์ (R. H. Scott) นำข้อมูลบารอมิเตอร์จากสถานีตรวจอากาศทั่วยุโรปและอเมริกาเหนือมาเสนอต่อราชสมาคม ซึ่งทุกแห่งบันทึกความผิดปกติของความกดอากาศช่วงปลายเดือนสิงหาคมได้ตรงกัน


สเตรชีอธิบายว่าแรงระเบิดรุนแรงระดับนี้สามารถสร้าง คลื่นความกดอากาศ (Atmospheric wave) ที่แผ่ออกเป็นวงกลมรอบโลกได้ โดยคำนวณความเร็วคลื่นที่เคลื่อนตัวจากตะวันออกไปตะวันตกได้ที่ 674 ไมล์ต่อชั่วโมง และอีกทิศทางได้ที่ 706 ไมล์ต่อชั่วโมง บารอมิเตอร์ตรวจจับคลื่นนี้ได้นานถึงราว 122 ชั่วโมง คิดเป็นระยะทางรวมกว่า 82,200 ไมล์ ก่อนจะสลายตัว และเมื่อคำนวณย้อนกลับ สเตรชีประเมินเวลาเกิดเหตุไว้ราว 09.32 น. ตามเวลาท้องถิ่นวันที่ 27 สิงหาคม (แม้จะมีข้อสังเกตเรื่องเวลาของนายวัตสัน ผู้เห็นเหตุการณ์ใกล้เกาะที่บันทึกการระเบิดรุนแรงเวลา 11.15 น. ซึ่งสเตรชีตั้งข้อสันนิษฐานว่าอาจสอดคล้องกับลักษณะสำคัญระลอกที่สองของคลื่น)


ในฉบับเดียวกันของ Nature ยังมีจดหมายเล่าถึงท้องฟ้าที่สวยงามและแปลกประหลาดในหลายซีกโลก เช่น แสงเรืองหลังพระอาทิตย์ตกที่โฮบาร์ต เกาะแทสเมเนีย ดวงอาทิตย์ตกสีฟ้าจัดเมื่อวันที่ 5 กันยายน ใกล้โฮโนลูลู และแสงเรืองสีม่วงเข้มบนท้องฟ้าทางตะวันตกที่สตอกโฮล์มเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นผลจากละอองฝุ่นละเอียดที่ลอยอยู่ในชั้นบรรยากาศระดับสูง


ตัวเลขความสูญเสียและบทสรุปประวัติศาสตร์

เมื่อเรือ Loudon แล่นผ่านเกาะกรากาตัวอีกครั้ง พบว่าพื้นที่ส่วนใหญ่ของเกาะได้หายไปแล้ว และในเดือนกันยายนมีหินพัมมิสลอยตัวหนาถึง 14 ฟุตในอ่าวลัมปง เมตซ์เกอร์ปิดท้ายจดหมายด้วยตัวเลขความสูญเสียที่ระบุว่า นับถึงวันที่ 1 พฤศจิกายน 2426 มีผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์ครั้งนี้ 32,635 คน


แม้เมตซ์เกอร์จะย้ำว่าข้อมูลที่รวบรวมไว้ยังไม่สมบูรณ์ทั้งหมด แต่บันทึกเหล่านี้ได้เปลี่ยนเสียงระเบิดในช่องแคบซุนดาให้กลายเป็นองค์ความรู้ที่วัดและคำนวณได้จริง เชื่อมโยงคำบอกเล่าของกะลาสีเรือ ชาวบ้าน และตัวเลขบนหน้าปัดบารอมิเตอร์ทั่วโลกเข้าไว้ด้วยกันอย่างน่าจดจำ

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อย's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 8 ครั้ง
เขียนโดย อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อย
เจาะลึกทุกกระแสข่าวสำคัญทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ ด้วยประสบการณ์การวิเคราะห์ข่าวเชิงรุก มุ่งเน้นการตรวจสอบข้อมูลจากแหล่งข่าวที่เชื่อถือได้ (Multi-source Verification) เพื่อส่งมอบเนื้อหาที่ถูกต้อง แม่นยำ และทันสถานการณ์ ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจเบื้องลึกของทุกเหตุการณ์สำคัญได้อย่างชัดเจน
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
GTA VI เปิดตัววันแรกทุบสถิติโลก! ถล่มรายได้และยอดวิวสะเทือนวงการเกมสร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5รวมเลขสัตว์นำโชค วันที่ 1 ธันวาคม 2569ทำไมน้ำแข็งถึงลอยน้ำได้ ทั้งที่เป็นของแข็ง? หากน้ำแข็งจมลงสู่ก้นทะเลและแม่น้ำ โลกต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้วเปิด 10 เลขมงคลที่คนทั่วโลกเชื่อว่านำโชคมาให้ค้นพบไม้ไผ่จารึกสมัยราชวงศ์ฉิน 622 ชิ้นที่เหลาหู่ตุน หยุนเมิ่ง เผยระบบราชการระดับ "ถิง" ตำราสอนสตรี และจารึกปริศนา "กวงฉินเจ่อ"ชายวัย 35 เสียชีวิต หลังลองใช้ปืนลมแรงดันสูงกับร่างกาย เจ้าตัวบอกเพื่อนร่วมงานว่าเป็นแค่ “การทดลองโง่ ๆ”เเนวทางเลข 4 จตุรเทพ ประจำงวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569 (ดุ่ย ภรัณฯ , อ.น๊อตตี้. อ.ต้น. อ.ไม้เอก)ทำไมสัตว์บางชนิดถึงนอนหลับด้วยสมองแค่ซีกเดียวได้? อีกซีกยังตื่นอยู่เพื่อระวังภัยและเอาชีวิตรอดเลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569ย้อนรอยวิถีคนเดินทางไกลในสยามเมื่อ 300 ปีก่อน ไร้โรงแรม-ร้านอาหาร กินและนอนกันอย่างไร
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ค้นพบไม้ไผ่จารึกสมัยราชวงศ์ฉิน 622 ชิ้นที่เหลาหู่ตุน หยุนเมิ่ง เผยระบบราชการระดับ "ถิง" ตำราสอนสตรี และจารึกปริศนา "กวงฉินเจ่อ"ทำไมน้ำแข็งถึงลอยน้ำได้ ทั้งที่เป็นของแข็ง? หากน้ำแข็งจมลงสู่ก้นทะเลและแม่น้ำ โลกทำไมสัตว์บางชนิดถึงนอนหลับด้วยสมองแค่ซีกเดียวได้? อีกซีกยังตื่นอยู่เพื่อระวังภัยและเอาชีวิตรอดต้นเมเปิล ต้นไม้มหัศจรรย์ที่สามารถปรับเปลี่ยนเพศของดอกไม้ได้ตามสภาพแวดล้อม
ตั้งกระทู้ใหม่