งานฉลองพระนคร 100 ปีในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อสนามหลวงเป็นที่แสดงสินค้าแห่งชาติ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เมื่อกรุงรัตนโกสินทร์มีอายุครบ 100 ปีใน พ.ศ. 2425 รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้จัดงานสมโภชพระนคร โดยใช้บริเวณสนามหลวงและสนามไชยเป็นพื้นที่สำคัญ ส่วนหนึ่งของงานคือนิทรรศการแสดงสินค้าที่ผลิตในสยาม เปิดให้ทั้งชาวสยามและชาวต่างประเทศเข้าชม
งานครั้งนั้นมีทั้งพระราชพิธีและกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าร่วม แต่จำนวนผู้ชมนับแสนคนที่เล่าต่อกันมานั้น ยังไม่พบหลักฐานที่ตรวจสอบได้เพียงพอจะยืนยัน จึงไม่อาจระบุยอดผู้ชมแน่นอนหรือบอกได้ว่าผู้ร่วมงานเดินทางมาจากทั่วประเทศเพียงใด
หนึ่งศตวรรษของพระนคร
การนับอายุพระนครครั้งนี้อ้างอิงจากพระราชพิธีฝังเสาหลักเมืองเมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2325 ในรัชกาลที่ 1 ครั้นถึง พ.ศ. 2425 จึงเป็นโอกาสสำคัญที่จะฉลองการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ครบหนึ่งศตวรรษ
การเตรียมงานครอบคลุมมากกว่าบริเวณสนามหลวง พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์ระบุว่า มีการบูรณะปฏิสังขรณ์วัดพระแก้วและจัดสร้างเหรียญที่ระลึกควบคู่ไปกับการจัดแสดงสินค้าแห่งชาติ จึงเป็นงานที่เชื่อมพระราชพิธี สถานที่สำคัญของพระนคร และการจัดแสดงสิ่งของเข้าด้วยกัน
ส่วนสนามหลวงในเวลานั้นมีรูปร่างต่างจากที่เราคุ้นตาในปัจจุบัน งานศึกษาของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ระบุว่า การปรับพื้นที่ให้มีลักษณะเป็นวงรีสมมาตรเกิดขึ้นภายหลัง โดยมีการปรับปรุงต่อเนื่องหลังรัชกาลที่ 5 เสด็จกลับจากยุโรปครั้งแรกใน พ.ศ. 2440
งานแสดงสินค้ากลางพระนคร
นิทรรศการซึ่งมีชื่อเรียกตามภาษาอังกฤษว่า National Exhibition จัดขึ้นบริเวณสนามไชยและสนามหลวง งานศึกษาของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อธิบายว่า การจัดแสดงมีเป้าหมายส่วนหนึ่งเพื่อส่งเสริมการประกอบอาชีพของราษฎร และเปิดให้พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการ ราษฎรชาวสยาม รวมถึงชาวต่างประเทศเข้าชมเป็นเวลากว่า 3 เดือน
ระยะเวลาดังกล่าวหมายถึงการจัดแสดงสินค้า ไม่ควรนำไปเหมารวมว่าพระราชพิธีหรือกิจกรรมทุกอย่างดำเนินติดต่อกันนานเท่ากัน การนำสินค้ามารวมไว้ในพื้นที่เดียวทำให้ผู้ชมได้เห็นผลงานและผลิตผลของสยามในรูปแบบนิทรรศการ ซึ่งต่างจากการซื้อขายในตลาดตามปกติ
อย่างไรก็ดี ภาพประกอบในบทความเป็นภาพสร้างขึ้นเพื่อเล่าบรรยากาศ มิใช่ภาพถ่ายจากงานจริง และรายละเอียดสิ่งของหรือการจัดวางในภาพไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าสินค้าชิ้นนั้นเคยจัดแสดงในงาน
พิธี การเลี้ยงดู และเหรียญที่ระลึก
ข้อมูลประวัติพื้นที่สนามหลวงระบุว่า ในคราวสมโภชมีทั้งกระบวนพยุหยาตราและการตั้งโรงทานรอบสนามหลวงควบคู่กับงานแสดงสินค้า สิ่งเหล่านี้ทำให้บริเวณหน้าพระบรมมหาราชวังเป็นพื้นที่รองรับผู้คนในโอกาสพิเศษ นอกเหนือจากบทบาทด้านพระราชพิธีที่มีมาแต่เดิม ส่วนรายละเอียดมหรสพแต่ละประเภทและจำนวนผู้ชมยังต้องอาศัยหลักฐานเฉพาะเพิ่มเติม
ของที่ระลึกสำคัญจากการฉลองครั้งนั้นคือ เหรียญสตพรรษมาลา กรมธนารักษ์ระบุว่าเป็นเหรียญประดับแพรแถบสำหรับพระราชทานแก่ฝ่ายหน้าและฝ่ายใน ด้านหน้ามีพระบรมรูปพระมหากษัตริย์ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 5 ส่วนขอบเหรียญออกแบบเป็นรัศมี 20 แฉก มีเส้นรัศมีภายใน 100 เส้น
งานสมโภช พ.ศ. 2425 จึงมีหลักฐานให้เห็นทั้งการฉลองอายุพระนครและความพยายามนำสินค้าของสยามออกมาให้ผู้คนชมในพื้นที่เดียวกัน แม้รายละเอียดบางส่วนจะยังต้องค้นคว้าเพิ่มเติม แต่สนามหลวงในครั้งนั้นก็เป็นฉากสำคัญของการพบกันระหว่างพระราชพิธีกับนิทรรศการที่เปิดรับผู้ชมหลากหลายกลุ่ม
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
กฟผ. จับมือ Google เปิด 3 แนวทางยกระดับพลังงานไทย รองรับยุค Data Center
Rosy Retrospection: ทำไมวันเวลาที่ผ่านไปจึงดูสวยงามกว่าตอนที่เราใช้ชีวิตอยู่กับมัน
สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5
Fake It Till You Make It: แสร้งทำจนกว่าจะเป็นจริง
ย้อนรอยวิถีคนเดินทางไกลในสยามเมื่อ 300 ปีก่อน ไร้โรงแรม-ร้านอาหาร กินและนอนกันอย่างไร
อาจารย์กว้าง เลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 ฟันเลขวิ่ง 6 บน-ล่าง จับตา 61-69 พร้อมเลขเบิ้ล 66
นายกเทศมนตรีนครนิวยอร์กได้รับบาดเจ็บสาหัสระหว่างการแข่งขันฟุตบอล
เขียนครั้งเดียว มีรายได้หลายทาง! เปิด 7 แพลตฟอร์มนักเขียนออนไลน์
มัดรวมเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 “เสือตกถังพลังเงินดี” & “ม้าสีหมอก” คอหวยห้ามพลาด!
ต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้ว
ทรัมป์เผย "ญี่ปุ่นค่อนข้างถูกมองข้าม ในการประชุมสุดยอด"
เปิดวิวัฒนาการชุดจีนโบราณ! แต่ละราชวงศ์แต่งกายแตกต่างกันอย่างไร?
The Spotlight Effect: ทำไมเราจึงคิดว่าทุกคนกำลังจับตามองเรา
Rosy Retrospection: ทำไมวันเวลาที่ผ่านไปจึงดูสวยงามกว่าตอนที่เราใช้ชีวิตอยู่กับมัน
เขียนครั้งเดียว มีรายได้หลายทาง! เปิด 7 แพลตฟอร์มนักเขียนออนไลน์


