หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

ประวัติน้ำแข็งและน้ำอัดลมในสยาม จากของหายากสู่เครื่องดื่มที่คนทั่วไปเข้าถึง

เขียนโดย ยายขี้บ่น

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

น้ำแข็งกับน้ำอัดลมเข้ามาให้ชาวสยามรู้จักในสมัยรัชกาลที่ 4 แต่หลักฐานยังไม่อาจบอกวันแรกที่ทั้งสองอย่างมาถึงได้แน่ชัด บันทึกเกี่ยวกับน้ำแข็งเล่าว่ามีการส่งผ่านสิงคโปร์มากับเรือกลไฟ ส่วนโฆษณาในหนังสือพิมพ์แสดงให้เห็นว่า อย่างน้อยใน พ.ศ. 2409 มีผู้ประกาศขายน้ำโซดาและน้ำมะนาวในกรุงเทพฯ แล้ว

ภาพจำที่ว่าน้ำแข็งก้อนใหญ่ถูกขนมากับเรือสำเภาเพื่อขายให้เจ้านายและเศรษฐีเพียงกลุ่มเดียวนั้น จึงควรแยกดูทีละส่วน หลักฐานที่มักใช้อ้างถึงระบุชื่อเรือกลไฟ ไม่ใช่เรือสำเภา และกล่าวถึงน้ำแข็งที่ส่งมาถวายในราชสำนัก ก่อนจะแจกจ่ายแก่เจ้านายและข้าราชการผู้ใหญ่ ไม่ได้ยืนยันว่ามีการขายให้คนสองกลุ่มนี้เท่านั้น

น้ำแข็งเดินทางข้ามทะเลมาได้อย่างไร

สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงเล่าไว้ในพระนิพนธ์เรื่องความทรงจำว่า มีผู้ส่งแท่งน้ำแข็งใส่หีบกลบขี้เลื่อยมาจากทางสิงคโปร์ เพื่อถวายรัชกาลที่ 4 ขี้เลื่อยช่วยชะลอความร้อนที่จะเข้าไปถึงน้ำแข็ง แม้ไม่อาจป้องกันการละลายได้ทั้งหมด

เมื่อได้รับน้ำแข็งก็มีการแจกจ่ายให้เจ้านายและข้าราชการผู้ใหญ่ พระองค์ทรงเล่าว่าเด็ก ๆ ทุบเป็นก้อนเล็กแล้วอมเล่น ขณะที่ผู้ใหญ่บางคนไม่ชอบเพราะรู้สึกปวดฟัน บันทึกนี้บอกถึงประสบการณ์ของคนกลุ่มหนึ่งในราชสำนัก จึงไม่ควรนำไปเหมารวมว่าชาวสยามทุกคนเคยเห็นน้ำแข็งหรือมีปฏิกิริยาเช่นเดียวกัน

ส่วนต้นทางการผลิตยังมีข้อควรระวัง พระนิพนธ์กล่าวในทำนองว่าเข้าใจว่าน้ำแข็งเพิ่งทำได้ที่สิงคโปร์ จึงยืนยันได้ระมัดระวังกว่าว่าเป็นน้ำแข็งที่ส่งผ่านสิงคโปร์ ไม่จำเป็นต้องสรุปว่าผลิตขึ้นที่นั่นทุกก้อน

จากน้ำโซดาถึงน้ำมะเน็ด

เครื่องดื่มซ่าในระยะแรกไม่ได้มีหน้าตาหรือรสชาติเหมือนน้ำอัดลมทุกชนิดที่ขายกันในปัจจุบัน งานศึกษาประวัติศาสตร์เครื่องดื่มตะวันตกระบุว่า หนังสือพิมพ์บางกอกรีคอร์เดอร์ พ.ศ. 2409 ลงข่าวว่ามีห้างซื้อเครื่องทำน้ำโซดาและน้ำมะนาวมาขาย คำว่าน้ำมะนาวในเอกสารเกี่ยวข้องกับเครื่องดื่มที่เรียกกันภายหลังว่า “น้ำมะเน็ด” จากคำว่า lemonade

อีกหลักฐานหนึ่งคือโฆษณาในหนังสือพิมพ์สยามเดลีแอดเวอร์ไทเซอร์ วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 ซึ่งระบุว่าร้านบนเรือนแพใกล้วัดซางตาครูซขายน้ำแข็งและน้ำโซดา รวมทั้งรับทำน้ำมะเน็ดรสต่าง ๆ ตามสั่ง โดยกำหนดขั้นต่ำ 10 โหล ราคาโหลละ 80 เซนต์ และต้องคืนขวด

โฆษณานี้ช่วยให้เห็นว่ามีการซื้อขายสินค้าทั้งน้ำแข็งและเครื่องดื่มซ่าแล้ว แต่ไม่ได้บอกว่าเป็นร้านแรกในสยาม หรือยืนยันว่าลูกค้าทุกคนดื่มน้ำอัดลมใส่น้ำแข็งเหมือนกัน

เมื่อความเย็นค่อย ๆ ออกจากวงจำกัด

น้ำแข็งนำเข้าต้องอาศัยการขนส่งและการเก็บรักษา จึงเข้าถึงได้ยากในระยะแรก งานวิจัยในวารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อธิบายว่า การได้บริโภคน้ำแข็งช่วงต้นสัมพันธ์กับความมั่งคั่งและฐานะของชนชั้นนำ

ต่อมาเมื่อมีการตั้งโรงน้ำแข็งและพัฒนาการผลิตเป็นอุตสาหกรรมในช่วงพุทธทศวรรษ 2420–2460 น้ำแข็งจึงค่อย ๆ แพร่หลายไปสู่สามัญชนมากขึ้น ส่วนคำกล่าวว่าโรงใดเป็นโรงแรกยังพบข้อมูลต่างกัน จึงไม่ควรฟันธงชื่อหรือปีโดยไม่มีหลักฐานเปรียบเทียบเพียงพอ

เรื่องของน้ำแข็งและน้ำอัดลมจึงเดินทางมาคู่กับทั้งเรือ การค้า เครื่องจักร และร้านขายของ จากของเย็นที่ครั้งหนึ่งต้องรอส่งมาในหีบ ค่อย ๆ กลายเป็นสิ่งที่ผู้คนจำนวนมากหาซื้อได้ในชีวิตประจำวัน

ภาพประกอบสร้างขึ้นเพื่อจำลองบรรยากาศ ไม่ใช่ภาพถ่ายเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
ยายขี้บ่น's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 18 ครั้ง
เขียนโดย ยายขี้บ่น
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
กฟผ. จับมือ Google เปิด 3 แนวทางยกระดับพลังงานไทย รองรับยุค Data CenterRosy Retrospection: ทำไมวันเวลาที่ผ่านไปจึงดูสวยงามกว่าตอนที่เราใช้ชีวิตอยู่กับมันสร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5เเนวทางเลข 4 จตุรเทพ ประจำงวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569 (ดุ่ย ภรัณฯ , อ.น๊อตตี้. อ.ต้น. อ.ไม้เอก)เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569อาจารย์กว้าง เลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 ฟันเลขวิ่ง 6 บน-ล่าง จับตา 61-69 พร้อมเลขเบิ้ล 66นายกเทศมนตรีนครนิวยอร์กได้รับบาดเจ็บสาหัสระหว่างการแข่งขันฟุตบอลต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้วย้อนรอยวิถีคนเดินทางไกลในสยามเมื่อ 300 ปีก่อน ไร้โรงแรม-ร้านอาหาร กินและนอนกันอย่างไรชื่อจริงคนไทยที่ใช้ร่วมกันชายและหญิงรุ่นเก่าที่มีผู้ใช้ซ้ำและเยอะมากที่สุดมัดรวมเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 “เสือตกถังพลังเงินดี” & “ม้าสีหมอก” คอหวยห้ามพลาด!เขียนครั้งเดียว มีรายได้หลายทาง! เปิด 7 แพลตฟอร์มนักเขียนออนไลน์
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
เปิดวิวัฒนาการชุดจีนโบราณ! แต่ละราชวงศ์แต่งกายแตกต่างกันอย่างไร?The Spotlight Effect: ทำไมเราจึงคิดว่าทุกคนกำลังจับตามองเราRosy Retrospection: ทำไมวันเวลาที่ผ่านไปจึงดูสวยงามกว่าตอนที่เราใช้ชีวิตอยู่กับมันเขียนครั้งเดียว มีรายได้หลายทาง! เปิด 7 แพลตฟอร์มนักเขียนออนไลน์
ตั้งกระทู้ใหม่