เวียดนามยกเลิกข้อเสนอให้เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปีบริจาคอวัยวะหลังเสียชีวิต แม้พ่อแม่ยินยอมก็ทำไม่ได้
ก่อนหน้านี้ เวียดนามมีการเสนอแก้ไขกฎหมายบริจาคอวัยวะครั้งใหญ่ โดยหนึ่งในข้อเสนอที่ได้รับความสนใจมากที่สุด คือการเปิดทางให้เด็กอายุ 15-17 ปี สามารถบริจาคอวัยวะหลังเสียชีวิตได้ หากได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง
แต่ข้อเสนอนี้กลับทำให้เกิดเสียงถกเถียงอย่างกว้างขวาง เพราะหลายฝ่ายกังวลว่าเด็กที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะอาจไม่สามารถตัดสินใจเรื่องสำคัญขนาดนี้ได้ด้วยตัวเอง และอาจมีความเสี่ยงที่จะถูกผู้อื่นนำไปหาประโยชน์
หลังรับฟังความคิดเห็นจากหลายฝ่าย รัฐบาลเวียดนามจึงตัดสินใจถอนข้อเสนอดังกล่าวออก และในเช้าวันที่ 21 พฤศจิกายน 2026 รัฐสภาเวียดนามก็ได้ลงมติผ่านกฎหมายบริจาคและปลูกถ่ายอวัยวะฉบับแก้ไข ด้วยคะแนนเห็นชอบ 415 เสียง จากสมาชิกที่ร่วมลงคะแนนทั้งหมด 474 คน
สาระสำคัญของกฎหมายฉบับนี้คือ ยังคงห้ามนำอวัยวะของเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปีไปใช้ในการปลูกถ่าย แม้เด็กคนนั้นจะได้รับการวินิจฉัยว่าเสียชีวิตจากภาวะสมองตายหรือระบบไหลเวียนโลหิตหยุดทำงานแล้วก็ตาม
นอกจากนี้ เด็กที่อายุยังไม่ถึง 18 ปีก็ไม่สามารถลงทะเบียนบริจาคอวัยวะหรือร่างกายของตัวเองล่วงหน้าได้ โดยกฎหมายกำหนดให้ผู้ลงทะเบียนต้องมีอายุอย่างน้อย 18 ปี เพื่อให้มั่นใจว่าเป็นการตัดสินใจด้วยความสมัครใจและมีความเข้าใจถึงผลที่ตามมาอย่างเพียงพอ
อย่างไรก็ตาม กฎหมายยังมีข้อยกเว้นบางกรณีสำหรับเด็กที่ต้องการช่วยชีวิตคนในครอบครัว
ตัวอย่างเช่น หากเด็กคนหนึ่งมีพี่หรือน้องที่ป่วยเป็นโรคเลือดร้ายแรง และจำเป็นต้องได้รับการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด แต่ไม่สามารถหาผู้บริจาคที่เป็นผู้ใหญ่และมีความเหมาะสมได้ เด็กคนนั้นอาจได้รับอนุญาตให้บริจาคเนื้อเยื่อที่ร่างกายสามารถสร้างทดแทนขึ้นมาใหม่ได้ เช่น เซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด
แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าครอบครัวจะตัดสินใจแทนเด็กได้ทันที
การบริจาคต้องได้รับความยินยอมจากตัวเด็กเอง รวมถึงความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากพ่อและแม่ ทั้งเด็กและผู้ปกครองต้องได้รับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญอย่างเป็นอิสระ ทั้งด้านกฎหมาย สุขภาพ และสภาพจิตใจ ก่อนจะเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง
หากระหว่างกระบวนการเด็กหรือพ่อแม่เกิดเปลี่ยนใจ หรือแสดงท่าทีไม่ยินยอม การบริจาคจะต้องหยุดทันที
นอกจากเรื่องเด็กแล้ว กฎหมายฉบับใหม่ยังเข้มงวดกับการบริจาคอวัยวะของผู้ใหญ่ที่ยังมีชีวิตอยู่ด้วย โดยแบ่งเงื่อนไขตามช่วงอายุอย่างชัดเจน
ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 18 ปี แต่ยังไม่ถึง 25 ปี สามารถบริจาคอวัยวะให้สมาชิกในครอบครัวได้เท่านั้น ส่วนคนที่อายุ 25 ปีขึ้นไป จึงจะสามารถบริจาคให้คนที่ไม่ใช่ญาติได้
แต่มีเงื่อนไขสำคัญว่า หากบริจาคให้คนที่ไม่ใช่คนในครอบครัว ผู้บริจาคจะไม่สามารถเลือกหรือระบุชื่อผู้รับอวัยวะเองได้ การจัดสรรอวัยวะต้องผ่านหน่วยงานประสานงานระดับชาติ เพื่อป้องกันการแอบซื้อขายอวัยวะโดยอ้างว่าเป็นการบริจาค
ทางการเวียดนามอธิบายว่า การกำหนดอายุขั้นต่ำไว้ที่ 25 ปีสำหรับผู้บริจาคให้บุคคลนอกครอบครัว เป็นเพราะต้องการให้ผู้บริจาคมีวุฒิภาวะและสามารถตัดสินใจได้อย่างอิสระมากขึ้น รวมถึงลดความเสี่ยงที่บางคนอาจยอมบริจาคอวัยวะเพราะถูกกดดันจากปัญหาเรื่องเงิน
ในส่วนของการบริจาคอวัยวะหลังเสียชีวิต กฎหมายก็ให้ความสำคัญกับความยินยอมของครอบครัวเช่นกัน
แม้ผู้เสียชีวิตจะเคยลงทะเบียนบริจาคอวัยวะไว้ก่อนหน้านั้น ก็ไม่ได้หมายความว่าแพทย์จะสามารถนำอวัยวะออกมาใช้ได้ทันที เพราะยังต้องผ่านการตรวจสอบตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด และหากผู้มีสิทธิตัดสินใจแสดงความไม่ยินยอม ก็ไม่สามารถดำเนินการต่อได้
สำหรับการวินิจฉัยภาวะสมองตายหรือระบบไหลเวียนโลหิตหยุดทำงาน ต้องมีคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญประเมินตามหลักเกณฑ์ทางการแพทย์ พร้อมจัดทำข้อสรุปเป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อให้การวินิจฉัยมีความรอบคอบและตรวจสอบได้
อีกเรื่องที่กฎหมายให้ความสำคัญคือการป้องกันขบวนการค้าอวัยวะมนุษย์ โดยเพิ่มจำนวนพฤติกรรมต้องห้ามจากเดิม 10 ข้อ เป็น 29 ข้อ
ไม่ว่าจะเป็นการซื้อขายอวัยวะ การเป็นนายหน้า การโฆษณาชักชวนเพื่อผลประโยชน์ทางการค้า หรือการใช้ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ปกครองกับเด็ก รวมถึงการรับบุตรบุญธรรม มาเป็นช่องทางในการนำอวัยวะไปใช้โดยผิดกฎหมาย
การพาคนเวียดนามเดินทางไปต่างประเทศเพื่อซื้อขายอวัยวะ หรือพาชาวต่างชาติเข้ามาปลูกถ่ายอวัยวะอย่างผิดกฎหมายในเวียดนาม ก็อยู่ในข้อห้ามด้วยเช่นกัน
ขณะเดียวกัน รัฐบาลยังเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้กับผู้บริจาคอวัยวะ เพื่อให้คนที่ตัดสินใจช่วยชีวิตผู้อื่นได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม
ผู้ที่บริจาคอวัยวะขณะยังมีชีวิตอยู่จะได้รับการดูแลฟื้นฟูสุขภาพหลังบริจาคโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย มีสิทธิตรวจสุขภาพเป็นประจำ และได้รับการสนับสนุนค่าประกันสุขภาพจากรัฐบาล
หากในอนาคตผู้บริจาคจำเป็นต้องได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะด้วยตัวเอง ก็จะได้รับสิทธิในการพิจารณาเป็นพิเศษตามเกณฑ์ที่กำหนด
ส่วนครอบครัวของผู้บริจาคอวัยวะหลังเสียชีวิต ไม่ว่าจะเป็นพ่อแม่ คู่สมรส ลูก หรือพี่น้องร่วมสายเลือด หากมีชื่ออยู่ในบัญชีรอรับการปลูกถ่ายอวัยวะ ก็จะได้รับสิทธิพิจารณาเป็นพิเศษเช่นกัน
นอกจากนี้ เวียดนามยังเตรียมพัฒนาระบบประสานงานการบริจาคและปลูกถ่ายอวัยวะระดับชาติ เพื่อให้การจัดสรรอวัยวะมีความเป็นระบบ ตรวจสอบได้ และลดโอกาสที่จะมีใครใช้ช่องว่างของกฎหมายแสวงหาผลประโยชน์
กฎหมายฉบับใหม่นี้มีกำหนดเริ่มใช้ในวันที่ 1 มกราคม 2028 โดยรัฐบาลจะมีเวลาเตรียมระบบและออกข้อกำหนดต่าง ๆ ให้พร้อมก่อนถึงวันบังคับใช้
การแก้ไขกฎหมายครั้งนี้จึงเป็นความพยายามของเวียดนามที่จะเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยที่รอการปลูกถ่ายอวัยวะได้รับการรักษา ขณะเดียวกันก็ต้องปกป้องผู้บริจาค โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน ไม่ให้ถูกบังคับหรือถูกนำไปใช้ประโยชน์
เพราะแม้การบริจาคอวัยวะจะช่วยต่อชีวิตให้ใครอีกหลายคนได้ แต่การตัดสินใจบริจาคก็ต้องเกิดจากความสมัครใจ และอยู่ภายใต้ระบบที่คุ้มครองสิทธิของทุกฝ่ายอย่างแท้จริง
สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5
ประวัติไม้ขีดไฟ จุดเริ่มต้นจากอุบัติเหตุในการทดลองสารเคมี ก่อนกลายเป็นสิ่งประดิษฐ์ที่เปลี่ยนชีวิตมนุษย์
ปากแดงศักดิ์สิทธิ์ เลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่นฝั่งซ้าย พร้อมสูตรลับ 3 คอลัมน์ จัดเต็มเลข 2 ตัว-3 ตัว
“แซม ยุรนันท์” เปิดชีวิตนอกบท! จากพระเอกบนจอ สู่วันที่ต้องเข้าเรือนจำ
ลอยกระทง 2569 ไปไหนดี รวมพิกัดงานทั่วไทย คืนวันเพ็ญ 24 พฤศจิกายน
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ประวัตินาฬิกาทราย เครื่องบอกเวลาบนเรือเดินสมุทรในยุคโบราณ ก่อนที่นาฬิกาสมัยใหม่จะเข้ามาแทนที่
ทรงพลังมาแล้ว! เปิดเลขล่างงวด 1 ธ.ค. 2569 ชูเลข 2 จับคู่ 23-26 แนวทางเด็ด 2 ตัว
จินตนาการแห่งนรกในวรรณกรรม
เมียสุดทน! ผัวติดเกมหนัก เล่นยันตี 4 ทุกคืน บอกให้เลิกไม่ฟัง เลยประกาศให้ชาวเกมช่วยรุมล่า จนอยู่ในเกมไม่ได้!
หมึกเปลี่ยนสีได้ในเสี้ยววินาที เพราะผิวมีถุงเม็ดสีเป็นล้านถุงที่สมองสั่งขยายหดได้ทีละถุง
วิธีเก็บฟองน้ำให้แห้งเร็ว ลดการสะสมของเชื้อโรค
เมียสุดช้ำ! ไปทำงานเมืองนอกเก็บเงินสร้างบ้านให้ครอบครัว สุดท้ายจับได้ว่าผัวมีชู้ เลยจ้างรถแบ็กโฮมารื้อบ้านทิ้งทั้งหลัง
ประวัติไม้ขีดไฟ จุดเริ่มต้นจากอุบัติเหตุในการทดลองสารเคมี ก่อนกลายเป็นสิ่งประดิษฐ์ที่เปลี่ยนชีวิตมนุษย์
ประวัตินาฬิกาทราย เครื่องบอกเวลาบนเรือเดินสมุทรในยุคโบราณ ก่อนที่นาฬิกาสมัยใหม่จะเข้ามาแทนที่