ความไว้วางใจคือหนทางสู่ความยั่งยืน : นางฟ้าปีศาจ (มาเลฟิเซนต์)
ความไว้วางใจคือหนทางสู่ความยั่งยืน
ภาพยนตร์เรื่อง Maleficent (กำเนิดนางฟ้าปีศาจ) เข้าฉายเมื่อปี พ.ศ.2557 เป็นภาพยนตร์แนว แฟนตาซีที่มีเรื่องราวเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ โดยนำเสนอผ่านเมืองมนุษย์ที่ปกครองโดยราชา และเมืองมัวส์ที่ได้รับการปกป้องดูแลโดยมาเลฟิเซนต์ และสิ่งมีชีวิตอัศจรรย์ที่อาศัยอยู่ร่วมกัน เมืองมัวส์เป็นพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์เต็มไปด้วยทรัพยากรที่มีค่า ราชาแห่งเมืองมนุษย์จึงเกิดความกระหายในอำนาจที่จะครอบครองเมืองมัวส์เป็นของตนเอง นำไปสู่การพยามรุกรานยึดครองเมืองมัวส์ ด้านมาเลฟิเซนต์ที่รับรู้ถึงการคุกตามจึงสร้างรั้วหนาม เพื่อแบ่งแยกเขตแดนระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ
ภาพยนตร์เปิดเรื่องด้วยเสียงบรรยายของผู้เล่าที่กล่าวถึงเมืองของมนุษย์และเมืองมัวส์ โดยผู้เล่าใช้สรรพนามที่แสดงให้เห็นว่าตนเองเป็นมนุษย์ ดังตัวอย่าง
“อาณาจักรหนึ่งเป็นที่อยู่ของผู้คนเช่นท่านและข้า”
จากตัวอย่างข้างต้น แสดงให้เห็นว่าภาพยนตร์เลือกเปิดเรื่องผ่านมุมมองของมนุษย์ โดยการใช้เลือกใช้ “ท่านและข้า” เสียงของผู้เล่าได้กำหนดให้ตนเองและผู้ชมกลายเป็นส่วนหนึ่งของมนุษย์ หน้าที่ของผู้ชมไม่ได้ถูกกำหนดให้เป็นแค่ผู้ชมนอกจอที่มีหน้าที่แค่รับชม และมีความเป็นกลาง แต่ถูกกำหนดให้มองโลกภายในเรื่องผ่านกรอบความคิดของมนุษย์ตั้งแต่เริ่มต้น ขณะที่เมืองมัวส์ถูกนำเสนอในฐานะพื้นที่ที่แยกออกจากโลกของมนุษย์
การเปิดเรื่องด้วยเสียงเล่าดังกล่าว จึงไม่ได้เป็นแค่การแนะนำเขตการปกครองเพียงอย่างเดียว แต่ยังแสดงถึงการที่มนุษกำหนดให้มนุษย์ด้วยกันเองเป็นศูนย์กลางของการรับรู้ และถ่ายทอดเรื่องราวของสิ่งต่าง ๆ เพราะเรื่องราวถูกเริ่มต้นจากการเล่า และการมองโลกในมุมมองของมนุษย์ ก่อนที่จะพาผู้ชมไปรับรู้ถึงการมีอยู่ของเมืองมัวส์ในฐานะพื้นที่อื่น ดังนั้น การแบ่งพื้นที่ระหว่างเมืองของมนุษย์กับเมืองมัวส์ จึงทำให้เห็นว่า มนุษย์มองตนเองแยกออกจากธรรมชาติ
นอกจากนี้ ภาพยนตร์ยังเปิดเรื่องด้วยการใช้มุมกล้องแบบ Bird's-eye view เพื่อถ่ายทอดภาพรวมของเมืองมัวส์ที่เต็มไปด้วยความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติ บรรยากาศสดใส รายล้อมด้วยป่าไม้ แม่น้ำ และสิ่งมีชีวิตอัศจรรย์ที่อาศัยอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข
ภาพของเมืองมัวส์ถูกนำเสนอให้เป็นพื้นที่ธรรมชาติที่มีความอุดมสมบูรณ์ อีกทั้งยังแสดงให้เห็นสิ่งมีชีวิตอัศจรรย์ที่อาศัยอยู่ร่วมกันโดยปราศจากการแบ่งลำดับชั้น หรือการแสวงหาผลประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
การนำเสนอภาพของเมืองมัวส์ผ่านมุมกล้อง Bird's-eye view ไปพร้อมกับเสียงของผู้เล่าที่ได้กล่าวถึงการดำรงอยู่ของเมืองมัวส์ว่าเป็นพื้นที่ที่สิ่งมีชีวิตสามารถอยู่ร่วมกันได้โดยไม่จำเป็นต้องมีผู้ปกครอง ดังตัวอย่าง
“พวกเขาไม่ต้องการราชาหรือราชินี มีเพียงแต่ความไว้วางใจกัน”
จากตัวอย่างข้างต้น แสดงให้เห็นว่าเมืองมัวส์ดำรงอยู่ด้วยความไว้วางใจ และการพึ่งพาอาศัยกันของสิ่งมีชีวิตมากกว่าการใช้อำนาจ หรือระบบการปกครองแบบลำดับชั้นอย่างมนุษย์ เมืองมัวส์จึงเป็นตัวแทนของธรรมชาติที่สามารถรักษาความสมดุลได้ผ่านความสัมพันธ์ที่เกื้อกูลกันของสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมเดียวกัน และสามารถดำรงอยู่ได้โดยไม่ต้องพึ่งพาวิทยาการใด ๆ จากมนุษย์ รวมถึงแสดงให้เห็นว่า ธรรมชาติไม่จำเป็นต้องพึ่งพาโครงสร้างทางสังคมของมนุษย์ เพื่อทำให้เมืองเกิดความเจริญ หรือเป็นระเบียบเลย ในทางตรงกันข้าม ภาพยนตร์นำเสนอเมืองมนุษย์ที่ขับเคลื่อนด้วยอำนาจ การแข่งขัน และการสืบทอดตำแหน่งการปกครอง เห็นได้จากภายหลังที่กษัตริย์ได้รับบาดเจ็บจากการทำสงครามกับเมืองมัวส์ ดังตัวอย่าง
“ข้ารู้ว่าพวกเจ้ารอให้ข้าตาย คงอีกไม่นาน ข้าจะเลือกรัชทายาทที่จะครองบัลลังก์”
จากตัวอย่างข้างต้น กษัตริย์ที่อยู่ในช่วงเวลาบาดเจ็บใกล้ถึงแก่ชีวิต แต่กลับพูดถึงประเด็นการสืบทอดบัลลังก์มากกว่าการแสดงความห่วงใยหรือความผูกพันระหว่างผู้คน แสดงให้เห็นว่าสังคมมนุษย์ให้ความสำคัญกับการรักษาโครงสร้างอำนาจ จนไม่สามารถรับประกันได้เลยว่าจะไม่คิดทรยศ หรือไม่คิดแย่งชิงอำนาจกัน
อย่างไรก็ตาม ภาพยนตร์ไม่ได้นำเสนอแค่บรรยากาศของเมืองมัวส์ที่มีความสงบสุข และสดใสทั้งเรื่อง โดยบรรยากาศ และความสมดุลของธรรมชาติเริ่มสั่นคลอน เมื่อมนุษย์พยายามแทรกแซง และครอบครองดินแดนมัวส์ เพื่อตอบสนองความโลภ และความกระหายอำนาจของตน ซึ่งเห็นได้จากการรุกรานของราชา นำไปสู่การเผชิญหน้าระหว่างมนุษย์กับสิ่งมีชีวิตในดินแดนมัวส์ ดังตัวอย่าง
จากตัวอย่างข้างต้น ไม่ได้แสดงให้เห็นแค่ความกระหายอำนาจของกษัตริย์เท่านั้น แต่ยังแสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าทางวิทยาการของมนุษย์ โดยเฉพาะการพัฒนาอาวุธและชุดเกราะที่ทำจากโลหะ ได้กลายเป็นเครื่องมือที่คุกคาม และทำร้ายธรรมชาติ เห็นได้จากเหตุการณ์ที่กษัตริย์ใช้ชุดเกราะผลักมาเลฟิเซนต์จนผิวหนังของเธอเกิดการระคายเคือง และสูญเสียพลังไปชั่วขณะ
ความกระหายอำนาจของมนุษย์ไม่ได้หยุดอยู่แค่การทำสงคราม แต่ยังปรากฏผ่านการกระทำขอบสเตฟานที่ทรยศต่อความไว้วางใจของมาเลฟิเซนต์ด้วยการตัดปีกของเธอไปมอบให้กับราชา เพื่อตนจะได้สืบทอดตำแหน่งกษัตริย์ ดังตัวอย่าง
จากตัวอย่างข้างต้น แสดงให้เห็นว่ามนุษย์พร้อมทำลายทุกอย่าง เพื่อแลกกับอำนาจและผลประโยชน์ของตนเอง ซึ่งเป็นตอกย้ำถึงแนวคิดมนุษย์เป็นศูนย์กลาง ที่มนุษย์ที่มองตนเองเหนือกว่าธรรมชาติ และใช้ธรรมชาติเป็นเพียงเครื่องมือสำหรับบรรลุเป้าหมายของตนเองเท่านั้น
มาเลฟิเซนต์เติบโตมาในเมืองมัวส์ที่อาศัยร่วมกันด้วยความไว้วางใจ เมื่อถูกสเตฟานทรยศ จึงเกิดความโกรธ นำไปสู่ความสัมพันธ์ที่แตกหักระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ เธอจึงสร้างรั้วหนามขึ้น เพื่อแบ่งเขตแดนระหว่างเมืองมนุษย์กับเมืองมัวส์ อย่างไรก็ตาม แม้จะมีรั้วหนาม เพื่อปกป้องเมืองมัวส์ สเตฟานที่ได้สืบทอดตำแหน่งกษัตริย์ก็ไม่ละทิ้งความกระหายอำนาจ เขายังคงส่งทหารเข้าประจำการบริเวณชายแดน และพยายามหาทางบุกเข้าสู่เมืองมัวส์อย่างต่อเนื่อง แสดงให้เห็นถึงกระหายอำนาจของมนุษย์ที่ไม่สิ้นสุดลงอย่างง่ายดาย แม้จะได้สิ่งที่ต้องการมาแล้ว
การแบ่งเขตแดนระหว่างเมืองมนุษย์กับเมืองมัวส์ไม่ได้ส่งผลแค่ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อการหล่อหลอมทัศนคติของตัวละครอีกด้วย เนื่องจากพื้นที่ที่ตัวละครเติบโตมามีส่วนกำหนดทัศนคติของตัวละครที่มีต่อสิ่งแวดล้อมอย่างเห็นได้ชัด
กษัตริย์สเตฟานมีพระธิดาพระนามว่าออโรรา มาเลฟิเซนต์ได้สาปให้ออโรราถูกเข็มปั่นด้ายตำและหลับใหลเมื่อมีพระชนมายุครบ 16 ปี โดยคำสาปจะถูกถอนด้วยจุมพิตจากรักแท้เท่านั้น ด้วยความหวาดกลัวต่อคำสาป กษัตริย์สเตฟานจึงส่งออโรราไปให้เหล่านางฟ้าเลี้ยงดูในกระท่อมกลางป่า
ออโรราที่เติบโตท่ามกลางธรรมชาติมีพฤติกรรมของมีความอ่อนโยน มีเมตตาต่อสิ่งมีชีวิตรอบตัว และไม่ได้มองธรรมชาติในฐานะสิ่งที่ต้องครอบครอง หรือสิ่งที่เป็นภัยอันตรายเลย ออโรราไม่มองว่ามาเลฟิเซนต์น่ากลัว แต่กลับมองว่าเป็นแม่ทูนหัวที่คอยดูแลตนมาจนโต แม้จะจำหน้าตาไม่ได้ก็ตาม ดังตัวอย่าง
“เจ้านั่นแหละจะกลัว”
“ไม่ ไม่กลัวหรอก…ข้ารู้ท่านเป็นใคร ท่านคือนางฟ้าแม่ทูนหัวข้า”
”อะไรนะ”
”นางฟ้าแม่ทูนหัว ท่านคอยเฝ้าดูข้ามาตั้งแต่เกิด ข้ารู้ท่านอยู่ใกล้ตัวข้าเสมอ”
”รู้ได้ไง”
”เงาของท่านคอยติดตามข้ามาตลอด ตั้งแต่ยังเด็ก ข้าไปไหน เงาของท่านอยู่เคียงข้างข้าเสมอ”
จากตัวอย่างข้างต้น แสดงให้เห็นว่าออโรราที่เติบโตท่ามกลางธรรมชาติไม่ได้ถูกสอนให้มองธรรมชาติในฐานะสิ่งที่น่าหวาดกลัว หรือเป็นภัยคุกคาม แม้ออโรราจะรับรู้ถึงการมีอยู่ของมาเลฟิเซนต์มาตลอด แต่กลับไม่ได้มีท่าทีหวาดกลัว กลับรู้สึกปลอดภัยอและคุ้นเคยกับการมีอยู่ของเธอในรูปแบบเงา เมื่อได้ออโรร่าพบกับรูปลักษณ์ของมาเลฟิเซนต์ที่ไม่ใช่เงา ออโรราก็ยังไม่แสดงความหวาดกลัว แต่เลือกมองมาเลฟิเซนต์เป็นนางฟ้าแม่ทูนหัวที่คอยดูแลตนมาตั้งแต่วัยเด็ก ดังนั้น ออโรราแสดงให้เห็นว่ามนุษย์ที่เติบโตมาในธรรมชาติจะมีความไว้วางใจและความผูกพันกับธรรมชาติมากกว่าความพยายามที่จะควบคุม หรือเอาชนะธรรมชาติ ต่างจากกษัตริย์สเตฟานที่เติบโตในเมืองมนุษย์ จึงแสดงออกถึงความกระหายอำนาจ ความต้องการครอบครอง และความหวาดระแวงต่อทุกสิ่งที่อาจสั่นคลอนอำนาจของตน
ความแตกต่างดังกล่าว จึงทำให้เห็นว่าการเติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่ต่างกันมีส่วนในการกำหนดทัศนคติและพฤติกรรมของตัวละครได้ โดยออโรราที่เติบโตใกล้ชิดกับธรรมชาติกลับมีท่าทีอ่อนโยนต่อธรรมชาติ ขณะที่สเตฟานซึ่งอยู่ในสังคมมนุษย์กลับยึดโยงกับอำนาจ การครอบครอง และการควบคุม ดังนั้น การแบ่งเขตแดนระหว่างสองพื้นที่จึงนำไปสู่การสร้างความแตกต่างทางทัศนคติของตัวละคร
เมื่อออโรราโดนเข็มปั่นด้ายตำที่นิ้วจนกลายเป็นเจ้าหญิงนิทราตามคำสาป มาเลฟิเซนต์พยายามหาทางแก้ไข โดยตามหาชายหนุ่มที่ออโรราเคยพบในป่าให้มาจุมพิตนาง แต่ก็ไม่สามารถถอนคำสาปได้ ท้ายที่สุด มาเลฟิเซนต์ก็เป็นผู้จุมพิตหน้าผากของออโรรา จนทำให้ออโรราฟื้นคืนจากการหลับใหล ดังตัวอย่าง
จากตัวอย่างข้างต้น มาเลฟิเซนต์ซึ่งเป็นตัวแทนของธรรมชาติกลายเป็นรักแท้ที่สามารถถอนคำสาปให้ออโรราได้ ทั้งที่ก่อนหน้านี้มาเลฟิเซนต์เป็นผู้สาปออโรราด้วยความโกรธแค้นต่อการกระทำของมนุษย์ เหตุการณ์ดังกล่าวจึงแสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงทางความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ จากความขัดแย้งสู่ความไว้วางใจกันอีกครั้ง นอกจากนี้ การที่มาเลฟิเซนต์เลือกช่วยออโรรา ทั้งที่ออโรราเป็นลูกสาวของกษัตริย์สเตฟาน ผู้ที่เคยทรยศกัน แสดงให้เห็นว่า ธรรมชาติไม่ได้มุ่งที่จะทำร้ายมนุษย์ แต่ต่อสู้ เพื่อปกป้องตนเองเท่านั้น
เหตุการณ์ช่วงท้ายของเรื่อง เมื่อมาเลฟิเซนต์ต่อสู้กับทหารและราชาสเตฟาน หลังจากได้ปีกของตนกลับคืนมา มาเลฟิเซนต์มีโอกาสที่จะสังหารสเตฟาน แต่กลับเลือกเพียงพาเขาออกไปยังระเบียงและปล่อยให้มีชีวิตอยู่ แสดงให้เห็นว่ามาเลฟิเซนต์ไม่ได้มุ่งทำร้ายมนุษย์ แค่ต้องการปกป้องตนเอง แต่สเตฟานกลับเลือกใช้อาวุธเข้าทำร้ายมาเลฟิเซนต์อีกครั้ง แต่ก็พลัดตกจากหอคอยและเสียชีวิตจากผลของการกระทำของตนเอง ดังตัวอย่าง
จากตัวอย่างข้างต้น ภาพที่มาเลฟิเซนต์ยืนมองร่างของสเตฟานหลังการต่อสู้สิ้นสุดลง แสดงให้เห็นถึงมนุษย์ที่พยายามควบคุม และเอาชนะธรรมชาติ แต่สุดท้ายผู้ที่พ่ายแพ้กลับเป็นมนุษย์เอง อีกทั้ง การที่มาเลฟิเซนต์เลือกไม่สังหารสเตฟาน ทั้งที่มีโอกาสยิ่งตอกย้ำว่าความขัดแย้งไม่ได้เกิดจากธรรมชาติที่ต้องการทำลายมนุษย์ แต่เกิดจากมนุษย์ที่ไม่ยอมละทิ้งความต้องการที่จะอยู่เหนือธรรมชาติ เมื่อมนุษย์ปฏิเสธที่จะอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างสมดุล ความพยายามที่จะเอาชนะธรรมชาติจะย้อนกลับมาสร้างความสูญเสียแก่ตัวมนุษย์เอง ขณะที่ธรรมชาติยังสามารถฟื้นฟูตนเอง และดำรงอยู่ต่อไปได้
มาเลฟิเซนต์จึงเป็นตัวแทนของ Mother Earth หรือธรรมชาติผู้ให้กำเนิดชีวิต ซึ่งแม้จะถูกเอารัดเอาเปรียบหรือถูกทำลายจากมนุษย์มากแค่ไหน ก็ยังคงมีศักยภาพในการฟื้นฟูตนเองและมอบโอกาสให้เกิดการเริ่มต้นความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติอีกครั้ง เห็นได้จากฉากที่มาเลฟิเซนต์ทำลายรั้วหนามซึ่งเคยใช้แบ่งกั้นเมืองมนุษย์กับเมืองมัวส์ ดังตัวอย่าง
จากตัวอย่างข้างต้น การทำลายรั้วหนามเป็นเหมือนการทำลายกำแพงความขัดแย้งระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ แสดงให้เห็นว่าความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติสามารถฟื้นฟูได้ เมื่อมนุษย์ละทิ้งความโลภ ความกระหายอำนาจ และแนวคิดแบบมนุษย์เป็นศูนย์กลางแล้วหันมาอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างเท่าเทียม
ภาพยนตร์เรื่องนี้นำเสนอให้ว่า ธรรมชาติเป็นเหยื่อของแนวคิดแบบมนุษย์เป็นศูนย์กลาง โดยมาเลฟิเซนต์ และเมืองมวส์มัวส์ทำหน้าที่เป็นภาพของธรรมชาติที่ถูกแสวงหาผลประโยชน์ ถูกทำลาย และถูกครอบงำจากความโลภและความกระหายอำนาจของมนุษย์ ขณะเดียวกัน ภาพยนตร์ยังชี้ให้เห็นว่าผลของการกระทำดังกล่าวย้อนกลับมาส่งผลกระทบต่อมนุษย์เอง ทำให้ทั้งมนุษย์และธรรมชาติต่างตกเป็นผู้ได้รับผลกระทบเชิงลบจากการกระทำของมนุษย์
ภาพยนตร์จบลงด้วยตอนจบแบบ Happy Ending เมื่อความขัดแย้งระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติได้รับการคลี่คลาย มาเลฟิเซนต์ทำลายรั้วหนามที่เคยแบ่งกั้นมนุษย์กับเมืองมัวส์ และออโรราได้รับมงกุฎจากมาเลฟิเซนต์พร้อมเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองดินแดนอีกครั้ง ดังตัวอย่าง
จากตัวอย่างข้างต้น แสดงให้เห็นว่า มนุษย์และธรรมชาติสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติ หากมนุษย์ละทิ้งความโลภ ความกระหายอำนาจ ซึ่งเป็นแนวคิดแบบมนุษย์เป็นศูนย์กลางแล้วหันมาเคารพและอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างเท่าเทียม
ดังนั้น ภาพยนตร์ไม่ได้เป็นเล่าเรื่องราวของนางฟ้าปีศาจ แต่เป็นการวิพากษ์ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ พร้อมทั้งเสนอความหวังว่าการอยู่ร่วมกันด้วยความไว้วางใจ และเท่าเทียม คือ หนทางที่จะนำไปสู่ความยั่งยืนของทั้งมนุษย์และสิ่งแวดล้อม
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
ค่าตอบแทนและสวัสดิการของคนทำงานเสี่ยงภัยกลางทะเลในไทย
ชั่วโมงทำงานและค่าแรงไทยเมื่อเทียบกับประเทศในเอเชีย
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ตำนานยักษ์วัดแจ้งกับยักษ์วัดโพธิ์และที่มาของชื่อท่าเตียน
เปิดจุดเปลี่ยนลายเส้น “เท็ตสึโอะ ฮาระ” เบื้องหลังหมัดเทพเจ้าดาวเหนือ!
วิเคราะห์เเนวทาง "อาม่าให้ลาภ" VS "เลขเจาะใจ ลุงหวัง" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
สถิติการเปลี่ยนสายงานของคนไทยวัย 30 ปีขึ้นไป
สถิติหวย 1 ธันวาคม ย้อนหลัง 11 ปี เลขท้าย 2 ตัวมีเลข 8 ถึง 5 งวด แต่เลข 5 ไม่โผล่เลย
5 อาชีพเฉพาะทางในโรงพยาบาลไทยและรายได้เริ่มต้น







