กระจกตารับออกซิเจนและซ่อมแซมตัวเองอย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
แค่ฝุ่นเม็ดเล็กเข้าตา เราก็อาจรู้สึกแสบจนน้ำตาไหล แต่รอยถลอกตื้น ๆ บนผิวกระจกตาหลายแผลกลับค่อย ๆ หายได้เอง ทั้งที่กระจกตาปกติไม่มีเส้นเลือดพาดผ่านเนื้อใสตรงหน้าลูกตาเหมือนผิวหนัง
กระจกตายังมีชีวิตและต้องใช้พลังงาน เพียงแต่ได้รับสิ่งจำเป็นด้วยวิธีต่างจากเนื้อเยื่อที่มีเส้นเลือด ส่วนการปิดแผลอาศัยเซลล์ผิวที่เคลื่อนเข้ามาปกคลุมบริเวณเสียหาย และสร้างเซลล์ใหม่ทดแทน
ออกซิเจนจากอากาศละลายในชั้นน้ำตา แล้วแพร่เข้าสู่กระจกตา โดยเฉพาะขณะลืมตา ขณะที่สารอาหารอย่างกลูโคสส่วนหนึ่งมาจากน้ำหล่อเลี้ยงภายในช่องหน้าลูกตา และบริเวณขอบกระจกตายังได้รับสารบางส่วนจากหลอดเลือดใกล้เคียง
ทุกครั้งที่กะพริบตา เปลือกตาจะเกลี่ยน้ำตาให้เคลือบผิวกระจกตา ชั้นน้ำตานี้ช่วยให้ผิวเรียบ ชุ่มชื้น และมีสารที่ช่วยป้องกันเชื้อโรค เมื่อหลับตา ออกซิเจนจากอากาศเข้าถึงผิวตาลดลง จึงมีแหล่งอื่นช่วยเลี้ยง รวมถึงออกซิเจนจากหลอดเลือดของเยื่อบุตาด้านในเปลือกตา
คำกล่าวที่ว่ากระจกตาเป็นส่วนเดียวของร่างกายที่ไม่มีเส้นเลือดจึงไม่ถูกต้อง เพราะเลนส์ตาก็เป็นอีกตัวอย่างของเนื้อเยื่อที่ไม่มีเส้นเลือด กระจกตาเองก็ไม่ได้พึ่งอากาศสำหรับทุกอย่าง และการไม่มีเส้นเลือดไม่ได้แปลว่าไม่มีเส้นประสาท ตรงกันข้าม ผิวกระจกตาไวต่อความรู้สึกมาก จึงเจ็บได้แม้มีรอยถลอกเล็ก ๆ
เมื่อผิวกระจกตาเป็นแผล เซลล์เยื่อบุรอบแผลจะเคลื่อนตัวเข้ามาปิดช่องว่าง จากนั้นมีการแบ่งตัวเพื่อเติมเซลล์ทดแทน โดยมีเซลล์ต้นกำเนิดบริเวณขอบกระจกตาช่วยสร้างเซลล์ผิวใหม่อยู่เสมอ น้ำตาและสัญญาณจากเส้นประสาทก็มีส่วนช่วยให้กระบวนการนี้ดำเนินไป
รอยถลอกเล็กที่อยู่เฉพาะชั้นผิวมักหายได้เองและอาจไม่ทิ้งรอยแผลเป็น แต่ความเร็วในการหายต่างกันตามขนาดแผล สภาพตา และการติดเชื้อ จึงไม่ควรถือว่าแผลทุกชนิดจะหายได้เอง
ถ้าแผลลึกถึงเนื้อกระจกตาชั้นใน ร่างกายอาจสร้างเนื้อเยื่อซ่อมแซมจนเกิดแผลเป็นและทำให้มองเห็นไม่ชัด ส่วนเซลล์ชั้นในสุดของกระจกตามนุษย์แบ่งตัวทดแทนได้จำกัดมาก เมื่อเสียหาย เซลล์ที่เหลือต้องขยายตัวช่วยปิดพื้นที่ หากเหลือน้อยเกินไป กระจกตาอาจบวมและขุ่นได้ ความสามารถในการซ่อมจึงต่างกันตามชั้นที่บาดเจ็บ
หากรู้สึกเหมือนมีฝุ่นเข้าตา ให้ลองกะพริบตาหรือล้างด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำเกลือ อย่าขยี้ตา และอย่าพยายามดึงสิ่งที่ปักติดตาออกเอง หากปวดตามาก ตามัวหรือการมองเห็นเปลี่ยน ตาแดงมาก มีสิ่งติดอยู่ในตา หรือได้รับบาดเจ็บรุนแรง ควรพบจักษุแพทย์หรือไปห้องฉุกเฉินทันที
ผู้ใส่คอนแทคเลนส์ควรล้างมือก่อนจับเลนส์ และทำความสะอาดเลนส์กับตลับตามคำแนะนำ เพราะการติดเชื้อที่เกี่ยวข้องกับคอนแทคเลนส์อาจทำให้กระจกตาอักเสบได้ ผิวกระจกตามีระบบซ่อมแซมที่ดี แต่การป้องกันแผลและรักษาเร็วเมื่อมีอาการผิดปกติยังช่วยรักษาความใสที่จำเป็นต่อการมองเห็น
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ม้าสีหมอก เปิดโพยหวยงวด 1 ธ.ค. 69 เผยเลขเด่นบน-ล่าง พร้อมชุดสองตัวครบ 8 ชุด
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
อีกาจดจำใบหน้าคนและบอกอันตรายให้ฝูงรู้ได้อย่างไร
นกฮัมมิงเบิร์ดบินอยู่กับที่และใช้พลังงานอย่างไร
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ระวังภัยเงียบ! ไขปริศนาทำไม "หัวงูเห่าที่ขาดแล้ว" ยังฉกกัดและปล่อยพิษได้
เปิด 5 วัดไทยพื้นที่มหาศาล! บางแห่งมีพื้นที่กว่าพันไร่ ใหญ่จนหลายคนคาดไม่ถึง
ประวัติศาสตร์เอสการ์โก — อาหารหรูที่คนส่วนใหญ่ทั่วโลกไม่กล้าแตะต้อง






