ทำไมการนั่งเรือโคลงเคลงจึงทำให้คลื่นไส้และอาเจียน
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เรือเพิ่งออกจากฝั่งได้ไม่นาน ผู้โดยสารคนหนึ่งก้มดูโทรศัพท์อยู่ในห้องโดยสาร ตอนแรกยังสบายดี แต่เมื่อเรือเริ่มโยกตามคลื่น เขากลับรู้สึกหน้าซีด เหงื่อออก และคลื่นไส้ขึ้นมา ทั้งที่คนนั่งข้างกันยังคุยได้ตามปกติ
อาการนี้เรียกว่าอาการเมาจากการเคลื่อนไหว พบได้ทั้งบนเรือ ในรถ บนเครื่องเล่น หรือแม้แต่ขณะดูภาพเคลื่อนไหวผ่านแว่นจำลองภาพ สาเหตุเกี่ยวข้องกับวิธีที่สมองรับรู้ว่าร่างกายกำลังเคลื่อนที่อย่างไร
คำอธิบายที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดคือข้อมูลการเคลื่อนไหวไม่สอดคล้องกัน ทั้งข้อมูลจากดวงตา อวัยวะทรงตัวในหูชั้นใน ความรู้สึกจากร่างกาย และสิ่งที่สมองคาดว่าจะเกิดขึ้น เมื่ออยู่ในห้องโดยสารที่มองเห็นผนังและโทรศัพท์เหมือนอยู่นิ่ง หูชั้นในยังรับรู้ได้ว่าศีรษะกำลังโยกตามเรือ ความไม่ตรงกันนี้อาจกระตุ้นให้เกิดอาการเมาได้
หูชั้นในรับรู้การเคลื่อนไหวอย่างไร
อวัยวะทรงตัวในหูชั้นในทำงานคล้ายเครื่องตรวจจับการเคลื่อนไหวมากกว่าลูกน้ำวัดระดับธรรมดา ภายในมีท่อครึ่งวงกลมสามท่อที่วางตัวต่างแนวกัน เมื่อเราหมุนศีรษะ ของเหลวในท่อจะเคลื่อนสัมพันธ์กับผนังท่อและทำให้เซลล์รับความรู้สึกถูกกระตุ้น จากนั้นจึงส่งสัญญาณผ่านเส้นประสาทไปยังสมอง
อีกส่วนหนึ่งคืออวัยวะที่รับรู้แรงโน้มถ่วงและการเร่งเป็นเส้นตรง เช่น ตอนลิฟต์เริ่มเคลื่อนหรือตอนรถออกตัว สมองนำข้อมูลเหล่านี้ไปประกอบกับภาพที่ตาเห็นและความรู้สึกจากกล้ามเนื้อกับข้อต่อ เพื่อช่วยประเมินตำแหน่งและการเคลื่อนไหวของร่างกาย
บนรถไฟเหาะ การหมุน เร่ง ลดความเร็ว และเปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็วอาจทำให้เกิดอาการได้เช่นกัน ส่วนภาพจำลองกลับเกิดในทางตรงข้าม คือดวงตาเห็นภาพเหมือนกำลังเคลื่อนที่ แต่ร่างกายและหูชั้นในไม่ได้รับการเคลื่อนไหวที่สอดคล้องกัน คนที่ไวต่อสิ่งกระตุ้นจึงอาจคลื่นไส้ได้แม้นั่งอยู่กับที่
สมองคิดว่าเราได้รับยาพิษจริงหรือ
มีสมมติฐานทางวิวัฒนาการเสนอว่า อาการอาเจียนจากการเคลื่อนไหวอาจเกี่ยวข้องกับระบบป้องกันสารพิษในร่างกาย เพราะสารพิษบางชนิดรบกวนการรับรู้และการทรงตัวได้ แต่หลักฐานสนับสนุนยังไม่ชัดเจนและมีข้อโต้แย้ง จึงยังบอกไม่ได้ว่าเวลาเมาเรือสมองเข้าใจผิดว่าเรากินยาพิษเข้าไป นี่เป็นคนละประเด็นกับคำอธิบายเรื่องข้อมูลประสาทสัมผัสที่ไม่สอดคล้องกัน ซึ่งใช้ช่วยอธิบายสิ่งกระตุ้นอาการในขณะเดินทาง
อาการไม่ได้มีเพียงอาเจียน บางคนเริ่มจากหาว เหงื่อเย็น หน้าซีด มึนศีรษะ หรือรู้สึกไม่สบายท้องก่อน และแต่ละคนไวต่อการเคลื่อนไหวต่างกัน การนั่งเรือลำเดียวกันจึงไม่ได้ทำให้ทุกคนมีอาการเท่ากัน
ลดอาการระหว่างเดินทางได้อย่างไร
หากทำได้อย่างปลอดภัย ลองมองเส้นขอบฟ้าหรือจุดที่อยู่นิ่งด้านนอก แทนการก้มอ่านหนังสือหรือดูโทรศัพท์ เลือกบริเวณที่เคลื่อนไหวน้อยและมีอากาศถ่ายเท พร้อมพยายามประคองศีรษะให้นิ่ง การพักหรือหยุดสิ่งกระตุ้นเมื่อทำได้ช่วยให้อาการค่อย ๆ ทุเลา ส่วนบางคนอาจปรับตัวดีขึ้นเมื่อได้รับการเคลื่อนไหวแบบเดิมซ้ำ ๆ
หากเมาง่ายจนกระทบการเดินทาง เภสัชกรหรือแพทย์ช่วยเลือกยาป้องกันให้เหมาะกับแต่ละคนได้ ยาบางชนิดทำให้ง่วงและมักต้องใช้ก่อนเริ่มเดินทาง จึงควรตรวจคำแนะนำก่อนใช้ โดยเฉพาะเด็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มียาหรือโรคประจำตัว หากเวียนศีรษะรุนแรง อาเจียนไม่หยุด หรือมีอาการแม้ไม่ได้เดินทาง ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุอื่น
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ตำรวจรับแจ้งเหตุพบผู้ต้องสงสัย..สุดท้ายกลับกลายเป็นลิงใส่ผ้าอ้อมสุดกวน!
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
ส่งเทรนด์เลขมงคล อาจารย์หนู 1 ธันวาคม 2569
ประวัติวงดนตรีสี่เต่าทอง (The Beatles) จากจุดเริ่มต้นในเมืองลิเวอร์พูล สู่ปรากฏการณ์ดนตรีระดับโลก
10 จังหวัดรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือนสูงสุดในไทย จันทบุรีที่ 1 เดือนละ 47,781 บาท แซงกรุงเทพฯ
แม่น้ำหนึ่งเปิดแนวทางงวด 1 ธ.ค. 69 เผยเลขธูปปู่ พร้อมชุดหัวใจและเลขเพิ่มเติม 10 ชุด
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ชาวเน็ตแห่แซวโมเมนต์อบอุ่น เมื่ออีลอน มัสก์ เข้ามาช่วยกู้โปรไฟล์ให้ เจนเซ่น หวง
500 ปีก่อนฝรั่งบันทึกนิสัยคนสยาม อ่านแล้วน่าสนใจมาก บางอย่างยังคุ้นเคยถึงทุกวันนี้ !
เปิด 5 สิ่งประดิษฐ์ฝีมือคนไทย ที่ก้าวไกลถึงองค์กรระดับโลก จากโรงพยาบาลไทยสู่สถานีอวกาศนานาชาติ!
แฟชั่นแบบใด? สุดพิลึก! ชิมแปนซีแห่เสียบหญ้าที่หู-ก้น ตามกันทั้งฝูง🤣
เตยทะเล หรือ ฮาลา ฟรุต! ผลไม้หน้าตาคล้ายสับปะรด กินได้ทั้งสุกและไม่สุก แถมมีประโยชน์สารพัด
กุหลาบจูเลียต! กุหลาบสามล้านปอนด์ ความงามระดับตำนานที่ใช้เวลาพัฒนานานถึง 15 ปี
ลิ้นจี่เอเลียน! รู้จัก Hydnora africana พืชกาฝากสุดประหลาดที่ซ่อนตัวอยู่ใต้ดิน
อะเคบิ (Akebia) : ผลไม้สีม่วงแห่งญี่ปุ่น เนื้อในนุ่มละมุน มีเมล็ดดำเล็ก ๆ และเปลือกที่นำมาปรุงอาหารได้


