"ไข่ครอบ" สงขลา ภูมิปัญญาการถนอมอาหารแห่งลุ่มน้ำสองเล ที่เปลี่ยนของเหลือใช้ให้เป็นของดีประจำถิ่น

เปิดตำนาน "ไข่ครอบ" สงขลา ภูมิปัญญาการถนอมอาหารแห่งลุ่มน้ำสองเล ที่เปลี่ยนของเหลือใช้ให้เป็นของดีประจำถิ่น

       เมื่อเอ่ยถึงจังหวัดสงขลา "เมืองใหญ่สองทะเล" ที่โอบล้อมด้วยอ่าวไทยและทะเลสาบสงขลา ภาพวิถีชีวิตชาวประมงพื้นบ้านย่อมปรากฏขึ้นเป็นอันดับแรก ท่ามกลางสายน้ำที่เป็นทั้งแหล่งทำมาหากินและอู่ข้าวอู่น้ำ ได้ก่อเกิดภูมิปัญญาการถนอมอาหารอันเป็นเอกลักษณ์อย่าง "ไข่ครอบ" เมนูพื้นถิ่นรสละมุนที่ไม่ได้มีดีแค่ความอร่อย แต่ยังซ่อนเรื่องราวความผูกพันระหว่างผู้คน เครื่องมือประมง และแนวคิดการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าไว้อย่างน่าทึ่ง

วิถีแห่งสองทะเลและภูมิปัญญาการย้อมแห 

       จากคำขวัญประจำจังหวัดสงขลาที่ว่า "น้ำเพลินตา สมิหลาเพลินใจ เมืองใหญ่สองทะเล เสน่ห์สะพานป๋า ศูนย์การค้าแดนใต้" สะท้อนให้เห็นถึงลักษณะทางภูมิศาสตร์และวิถีชีวิตของผู้คนที่ผูกพันกับผืนน้ำมาอย่างยาวนาน อาชีพประมงคือหัวใจสำคัญของการดำรงชีพ และอุปกรณ์คู่ใจของชาวประมงก็คือ "แห" เพื่อให้เส้นใยของแหมีความแข็งแรง ทนทาน และไม่เปื่อยยุ่ยง่ายเมื่อต้องสัมผัสน้ำอยู่ตลอดเวลา ชาวบ้านจึงคิดค้นภูมิปัญญาด้วยการนำ "ไข่ขาวเป็ด" มาย้อมเส้นใยแห ซึ่งช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องมือทำมาหากินได้อย่างยอดเยี่ยม

จากไข่แดงที่เหลือใช้ สู่เมนู "ไข่ครอบ" อันเลื่องชื่อ

       เมื่อแยกเอาไข่ขาวไปใช้ย้อมแหจนหมด สิ่งที่เหลืออยู่จำนวนมากคือ "ไข่แดงเป็ด" ด้วยวิถีคิดที่ไม่ปล่อยให้วัตถุดิบที่มีคุณค่าต้องสูญเปล่า ชาวสงขลาจึงต่อยอดสู่การถนอมอาหาร โดยนำไข่แดงบรรจุกลับลงไปในเปลือกไข่เป็ด ปรุงรสด้วยเกลือ พักทิ้งไว้ข้ามคืนเพื่อให้รสชาติซึมเข้าเนื้อ ก่อนนำไปปรุงให้สุก กลายเป็นอาหารพื้นถิ่นที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และขึ้นแท่นเป็นของดีประจำจังหวัดสงขลามาจนถึงปัจจุบัน

บทสรุปแห่งภูมิปัญญาที่ยั่งยืน 

       "ไข่ครอบ" จึงไม่ได้เป็นเพียงอาหารพื้นถิ่นขึ้นชื่อของจังหวัดสงขลาเท่านั้น แต่คือบันทึกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนถึงความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นระหว่างผู้คนกับท้องทะเล เป็นบทพิสูจน์ของภูมิปัญญาท้องถิ่นที่รู้จักบริหารจัดการทรัพยากรใกล้ตัวให้เกิดประโยชน์สูงสุด เปลี่ยนไข่ขาวให้เป็นตัวช่วยดูแลเครื่องมือหล่อเลี้ยงชีพ และแปรรูปไข่แดงให้เป็นอาหารหล่อเลี้ยงกาย จนกลายเป็นรสชาติแห่งความภาคภูมิใจที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตของชาวสงขลาและถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นอย่างยั่งยืน