การแบ่งอายุคนตาม Generation เริ่มต้นตั้งแต่เมื่อไหร่? เปิดปีเกิดของ Baby Boomer, Gen X, Gen Y, Gen Z และ Gen Alpha

ปัจจุบันเวลาพูดถึงคนแต่ละช่วงวัย เรามักได้ยินคำว่า Baby Boomer, Gen X, Gen Y, Gen Z และ Gen Alpha อยู่บ่อยครั้ง โดยเฉพาะในโลกออนไลน์ การทำงาน การตลาด และการพูดคุยเกี่ยวกับพฤติกรรมของคนต่างวัย หลายคนอาจเคยสงสัยว่าตัวเองเป็นคน Gen ไหน และการแบ่งกลุ่มคนตาม Generation เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่เมื่อไหร่

ความจริงแล้ว การแบ่งคนตาม Generation ไม่ใช่การวัดอายุแบบเป็นทางการเหมือนการนับอายุจากวันเกิด แต่เป็นแนวคิดทางประชากรศาสตร์และสังคมศาสตร์ที่ใช้จัดกลุ่มคนตามช่วงปีเกิด เพื่อศึกษาว่าคนที่เติบโตมาในยุคใกล้เคียงกันมีประสบการณ์ทางสังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และเทคโนโลยีอะไรคล้ายกันบ้าง

แนวคิดนี้มีการใช้และพัฒนามาเป็นเวลานาน ก่อนจะได้รับความนิยมอย่างมากในช่วงศตวรรษที่ 20 และกลายเป็นคำเรียกที่คนทั่วโลกรู้จักอย่าง Gen Z และ Gen Alpha ในปัจจุบัน

การแบ่งคนตาม Generation เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ตอนไหน?

แนวคิดเรื่อง Generation หรือคนรุ่นเดียวกันมีการศึกษาในทางสังคมศาสตร์มานานแล้ว โดยนักวิชาการใช้คำนี้อธิบายกลุ่มคนที่เกิดและเติบโตในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ซึ่งมักได้รับอิทธิพลจากเหตุการณ์สำคัญในยุคที่ตัวเองใช้ชีวิต

แต่การเรียกชื่อคนแต่ละรุ่นอย่าง Baby Boomer, Generation X, Generation Y และ Generation Z เป็นรูปแบบที่ค่อย ๆ พัฒนาขึ้นในช่วงศตวรรษที่ 20

หนึ่งในกลุ่มที่มีจุดเริ่มต้นชัดเจนคือ Baby Boomer ซึ่งเกิดขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เนื่องจากหลายประเทศ โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา มีจำนวนเด็กเกิดใหม่เพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงหลังสงคราม

ต่อมาเมื่อคนแต่ละรุ่นเติบโตขึ้น นักวิจัยและสื่อมวลชนจึงเริ่มใช้ชื่อเรียก Generation เพื่ออธิบายความแตกต่างระหว่างคนที่เกิดในแต่ละช่วงเวลา

อย่างไรก็ตาม ไม่มีองค์กรระดับโลกแห่งใดเป็นผู้กำหนดชื่อและปีเกิดของทุก Generation อย่างเป็นทางการ แต่ละสำนักวิจัยอาจกำหนดช่วงปีเกิดแตกต่างกันเล็กน้อย

1. Greatest Generation เกิดก่อนปี พ.ศ. 2471

Greatest Generation เป็นชื่อเรียกคนรุ่นเก่าที่เกิดก่อนปี ค.ศ. 1928 หรือก่อน พ.ศ. 2471 โดยคนกลุ่มนี้เติบโตในช่วงที่โลกเผชิญกับสงครามโลกครั้งที่ 1 ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ และสงครามโลกครั้งที่ 2

หลายคนในกลุ่มนี้ต้องเผชิญกับความยากลำบากตั้งแต่วัยเด็ก บางส่วนผ่านประสบการณ์สงครามและมีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูประเทศหลังสงครามสิ้นสุดลง

ชื่อ Greatest Generation ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางจากหนังสือของ Tom Brokaw ซึ่งตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1998 โดยกล่าวถึงคนรุ่นที่เติบโตและทำหน้าที่สำคัญในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

2. Silent Generation เกิดปี พ.ศ. 2471–2488

Silent Generation หมายถึงคนที่เกิดระหว่างปี ค.ศ. 1928–1945 หรือ พ.ศ. 2471–2488

คนรุ่นนี้เติบโตในช่วงภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่และสงครามโลกครั้งที่ 2 หลายคนจึงใช้ชีวิตในยุคที่ต้องประหยัด อดทน และให้ความสำคัญกับความมั่นคง

ชื่อ Silent Generation เริ่มปรากฏอย่างชัดเจนในนิตยสาร Time เมื่อปี ค.ศ. 1951 เพื่ออธิบายคนรุ่นใหม่ในยุคนั้น

คำว่า Silent ไม่ได้หมายความว่าคนกลุ่มนี้ไม่พูดหรือไม่แสดงความคิดเห็น แต่เป็นชื่อเรียกที่สะท้อนภาพลักษณ์ของคนรุ่นที่ถูกมองว่ามีความระมัดระวังและปรับตัวเข้ากับสังคมในช่วงเวลานั้น

3. Baby Boomer เกิดปี พ.ศ. 2489–2507

Baby Boomer เป็นกลุ่มคนที่เกิดระหว่างปี ค.ศ. 1946–1964 หรือ พ.ศ. 2489–2507

ชื่อ Baby Boomer มาจากปรากฏการณ์ที่มีเด็กเกิดใหม่จำนวนมากหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลง โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกา ซึ่งอัตราการเกิดเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนในช่วงเวลาดังกล่าว

คนรุ่นนี้เติบโตในช่วงที่หลายประเทศเริ่มฟื้นฟูเศรษฐกิจ มีการขยายตัวของอุตสาหกรรม การจ้างงาน และการพัฒนาเมือง

ในช่วงวัยทำงาน Baby Boomer จำนวนมากให้ความสำคัญกับความมั่นคงในอาชีพ การสร้างครอบครัว และการสะสมทรัพย์สิน

ปัจจุบันคนที่เกิดในช่วงนี้ส่วนใหญ่เข้าสู่วัยเกษียณแล้ว แต่ยังมีบทบาทสำคัญในครอบครัว ธุรกิจ และสังคม

4. Generation X เกิดปี พ.ศ. 2508–2523

Generation X หรือ Gen X เป็นกลุ่มคนที่เกิดระหว่างปี ค.ศ. 1965–1980 หรือ พ.ศ. 2508–2523

คนรุ่นนี้เติบโตในช่วงที่โลกเริ่มมีความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง เป็นยุคที่โทรทัศน์เริ่มมีบทบาทมากขึ้น คอมพิวเตอร์เริ่มเข้ามาในชีวิตประจำวัน และการสื่อสารยังไม่ได้สะดวกเหมือนปัจจุบัน

ชื่อ Generation X ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางจากหนังสือ Generation X: Tales for an Accelerated Culture ของ Douglas Coupland ซึ่งตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1991

คน Gen X หลายคนจึงเป็นกลุ่มที่เติบโตมากับโลกแบบดั้งเดิม ก่อนจะปรับตัวเข้าสู่ยุคอินเทอร์เน็ต โทรศัพท์มือถือ และสื่อสังคมออนไลน์ในช่วงวัยทำงาน

5. Generation Y หรือ Millennials เกิดปี พ.ศ. 2524–2539

Generation Y หรือที่เรียกกันว่า Millennials เป็นกลุ่มคนที่เกิดระหว่างปี ค.ศ. 1981–1996 หรือ พ.ศ. 2524–2539 ตามเกณฑ์ที่ Pew Research Center นิยมใช้

ชื่อ Millennials มาจากการที่คนกลุ่มนี้เติบโตขึ้นมาและเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ในช่วงเปลี่ยนผ่านเข้าสู่สหัสวรรษใหม่ หรือปี ค.ศ. 2000

คนรุ่นนี้มีประสบการณ์ร่วมกับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีอย่างมาก ตั้งแต่ยุคโทรศัพท์บ้าน เครื่องเล่นซีดี อินเทอร์เน็ตแบบ Dial-up ไปจนถึงโทรศัพท์สมาร์ตโฟนและสื่อสังคมออนไลน์

หลายคนเคยใช้ชีวิตในช่วงที่ยังไม่มีอินเทอร์เน็ตแพร่หลาย ก่อนจะต้องปรับตัวเข้าสู่โลกดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ

6. Generation Z เกิดปี พ.ศ. 2540–2555

Generation Z หรือ Gen Z เป็นกลุ่มคนที่เกิดระหว่างปี ค.ศ. 1997–2012 หรือ พ.ศ. 2540–2555 ตามเกณฑ์ของ Pew Research Center

คนรุ่นนี้เติบโตมาในยุคที่อินเทอร์เน็ต โทรศัพท์มือถือ และสื่อสังคมออนไลน์เริ่มกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน

หลายคนคุ้นเคยกับ YouTube, Facebook, Instagram, TikTok และบริการออนไลน์ต่าง ๆ ตั้งแต่วัยเด็กหรือวัยรุ่น

Gen Z จึงมักถูกเรียกว่าเป็นกลุ่มคนที่เติบโตมากับโลกดิจิทัล แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกคนใน Generation นี้จะมีพฤติกรรมหรือความชอบเหมือนกันทั้งหมด เพราะสภาพแวดล้อม ครอบครัว และประเทศที่เติบโตมีผลต่อแต่ละคนด้วย

7. Generation Alpha เกิดปี พ.ศ. 2553–2567

Generation Alpha หรือ Gen Alpha เป็นชื่อเรียกคนรุ่นที่เกิดตั้งแต่ปี ค.ศ. 2010–2024 หรือ พ.ศ. 2553–2567 ตามการแบ่งของ Mark McCrindle นักวิจัยชาวออสเตรเลีย

ชื่อ Generation Alpha เริ่มถูกนำเสนอในช่วงปี ค.ศ. 2008–2009 หลังจากนักวิจัยมองว่าคนรุ่นใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นควรมีชื่อเรียกใหม่ แทนที่จะย้อนกลับไปใช้ตัวอักษร A หลังจาก Generation Z

จึงเลือกใช้ตัวอักษรกรีก Alpha ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของชุดตัวอักษรกรีก

คนรุ่นนี้เติบโตในช่วงที่สมาร์ตโฟน แท็บเล็ต อินเทอร์เน็ตความเร็วสูง และแพลตฟอร์มดิจิทัลเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันตั้งแต่วัยเด็ก

เด็ก Gen Alpha จำนวนมากคุ้นเคยกับการเรียนผ่านสื่อออนไลน์ การดูวิดีโอ และการใช้แอปพลิเคชันตั้งแต่อายุยังน้อย

8. Generation Beta เกิดปี พ.ศ. 2568–2582

Generation Beta เป็นชื่อที่ใช้เรียกคนรุ่นใหม่ที่เริ่มเกิดตั้งแต่ปี ค.ศ. 2025 ตามการแบ่งของ Mark McCrindle โดยกำหนดช่วงปีเกิดไว้ที่ ค.ศ. 2025–2039 หรือ พ.ศ. 2568–2582

คนรุ่นนี้จะเติบโตในยุคที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ ระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์ และการเชื่อมต่อระหว่างโลกจริงกับโลกดิจิทัลมีบทบาทมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม เนื่องจาก Generation Beta เพิ่งเริ่มต้น จึงยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่าคนรุ่นนี้จะมีพฤติกรรม ความคิด หรือรูปแบบการใช้ชีวิตอย่างไรในอนาคต

ตารางสรุป Generation ตั้งแต่รุ่นเก่าจนถึงรุ่นใหม่

Generation| ช่วงปีเกิด ค.ศ.| ช่วงปีเกิด พ.ศ.

Greatest Generation| ก่อน 1928| ก่อน 2471

Silent Generation| 1928–1945| 2471–2488

Baby Boomer| 1946–1964| 2489–2507

Gen X| 1965–1980| 2508–2523

Gen Y หรือ Millennials| 1981–1996| 2524–2539

Gen Z| 1997–2012| 2540–2555

Gen Alpha| 2010–2024| 2553–2567

Gen Beta| 2025–2039| 2568–2582

หมายเหตุ: ตารางนี้ใช้ช่วงปีเกิดตามเกณฑ์ที่นิยมอ้างอิงจาก Pew Research Center และ McCrindle แต่บางสำนักอาจกำหนดปีเริ่มต้นและสิ้นสุดแตกต่างกัน โดยเฉพาะ Gen Y, Gen Z และ Gen Alpha

ทำไมแต่ละ Generation จึงมีช่วงปีเกิดไม่เหมือนกันทุกแหล่งข้อมูล?

หลายคนอาจสังเกตว่าเมื่อค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับ Gen Z หรือ Gen Alpha บางเว็บไซต์ระบุปีเกิดไม่ตรงกัน สาเหตุคือไม่มีหน่วยงานกลางที่กำหนดช่วงปีเกิดของคนแต่ละรุ่นให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วโลก

ตัวอย่างเช่น Pew Research Center กำหนด Millennials ไว้ที่ปี ค.ศ. 1981–1996 และ Gen Z เริ่มต้นในปี ค.ศ. 1997 ขณะที่ Mark McCrindle ใช้เกณฑ์ Generation Y ที่เริ่มตั้งแต่ปี ค.ศ. 1980 และ Generation Z เริ่มในปี ค.ศ. 1995

นอกจากนี้ การแบ่ง Generation ยังมีพื้นฐานจากเหตุการณ์สำคัญของแต่ละสังคมด้วย คนที่เกิดปีเดียวกันในประเทศไทย สหรัฐอเมริกา หรือญี่ปุ่น อาจเติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกันอย่างมาก

ดังนั้น การใช้คำว่า Gen X, Gen Y หรือ Gen Z จึงเหมาะสำหรับการอธิบายภาพรวมของคนแต่ละช่วงวัย มากกว่าการนำไปตัดสินว่าทุกคนในรุ่นนั้นต้องมีนิสัยหรือความคิดเหมือนกัน

สรุป การแบ่ง Generation เริ่มต้นมาจากอะไร?

การแบ่งคนตาม Generation มีรากฐานมาจากการศึกษาประชากรและสังคม โดยเริ่มเห็นการใช้ชื่อเรียกคนแต่ละรุ่นอย่างแพร่หลายมากขึ้นในช่วงศตวรรษที่ 20 โดยเฉพาะหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งเป็นช่วงที่เกิด Baby Boomer และต่อมามีการใช้ชื่อ Gen X, Gen Y และ Gen Z ตามลำดับ

ส่วน Generation Alpha เริ่มได้รับการเรียกชื่อนี้ในช่วงปี ค.ศ. 2008–2009 และ Generation Beta เริ่มนับตั้งแต่ปี ค.ศ. 2025 ตามเกณฑ์ของนักวิจัยบางสำนัก

สิ่งสำคัญคือ Generation ไม่ใช่เครื่องมือวัดอายุที่มีกฎตายตัว แต่เป็นวิธีแบ่งกลุ่มคนตามช่วงปีเกิดเพื่อทำความเข้าใจความเปลี่ยนแปลงของสังคมและโลกในแต่ละยุคสมัย