เปิดรายได้อาชีพกู้ภัยในประเทศไทย มีเงินเดือนประจำหรือได้รับค่าตอบแทนอย่างไรบ้าง?

อาชีพกู้ภัยเป็นหนึ่งในงานที่มีความสำคัญต่อสังคม เพราะเป็นกลุ่มคนที่เข้าไปช่วยเหลือประชาชนเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน ไม่ว่าจะเป็นอุบัติเหตุบนท้องถนน ผู้ป่วยหมดสติ เหตุเพลิงไหม้ ภัยธรรมชาติ หรือเหตุการณ์ที่ต้องใช้กำลังคนเข้าช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน หลายครั้งเจ้าหน้าที่ต้องทำงานในช่วงกลางคืน วันหยุด และเผชิญกับสถานการณ์ที่มีความเสี่ยงต่อชีวิต

แต่สิ่งที่หลายคนสงสัยคือ คนที่ทำงานกู้ภัยในประเทศไทยได้รับเงินเดือนหรือไม่ หากออกไปช่วยเหลือผู้ประสบเหตุแต่ละครั้งจะได้เงินเท่าไหร่ และอาชีพนี้สามารถสร้างรายได้เป็นประจำได้มากน้อยแค่ไหน

ความจริงแล้วงานกู้ภัยไม่ได้มีรูปแบบการจ้างงานเพียงประเภทเดียว เพราะมีทั้งอาสาสมัครที่ทำงานด้วยใจ พนักงานประจำของมูลนิธิ เจ้าหน้าที่กู้ชีพของหน่วยงานท้องถิ่น และบุคลากรด้านการแพทย์ฉุกเฉิน ซึ่งแต่ละกลุ่มมีรายได้แตกต่างกันอย่างชัดเจน

1. อาสาสมัครกู้ภัย โดยทั่วไปไม่มีเงินเดือนประจำ

อาสาสมัครกู้ภัยเป็นกลุ่มที่พบเห็นได้บ่อยตามจุดเกิดอุบัติเหตุและเหตุฉุกเฉินต่าง ๆ หลายคนมีอาชีพหลักของตัวเอง เช่น พนักงานบริษัท ค้าขาย หรือประกอบธุรกิจส่วนตัว ก่อนจะใช้เวลาว่างเข้าร่วมภารกิจช่วยเหลือประชาชน

โดยทั่วไปการเป็นอาสาสมัครไม่ได้มีเงินเดือนประจำเหมือนพนักงานทั่วไป เพราะเป็นการเข้าร่วมปฏิบัติงานในลักษณะจิตอาสา อย่างไรก็ตาม บางมูลนิธิอาจสนับสนุนค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าน้ำมัน หรืออุปกรณ์ที่จำเป็นในการทำงานตามงบประมาณและระเบียบขององค์กร

ดังนั้น หากถามว่าอาสาสมัครกู้ภัยได้เงินเดือนเดือนละเท่าไหร่ คำตอบคือไม่มีอัตราเงินเดือนมาตรฐานที่ใช้กับอาสาสมัครทุกคนทั่วประเทศ

2. พนักงานขับรถกู้ชีพกู้ภัย มีค่าตอบแทนประมาณ 9,000–11,000 บาทต่อเดือนในบางหน่วยงาน

อีกหนึ่งตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับงานกู้ภัยโดยตรงคือพนักงานขับรถกู้ชีพ ซึ่งมีหน้าที่ขับรถรับผู้ป่วยฉุกเฉิน นำส่งโรงพยาบาล ดูแลความพร้อมของรถ และสนับสนุนการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ภายในทีม

ตัวอย่างประกาศรับสมัครขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นบางแห่งเคยกำหนดค่าตอบแทนตำแหน่งพนักงานขับรถกู้ชีพไว้ที่ประมาณ 9,000 บาทต่อเดือน และบางแห่งมีเงินเพิ่มค่าครองชีพอีก 1,000–2,000 บาท ทำให้ได้รับรวมประมาณ 10,000–11,000 บาทต่อเดือน

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นตัวอย่างจากประกาศจ้างงานเฉพาะหน่วยงาน ไม่ใช่เงินเดือนกลางของพนักงานขับรถกู้ชีพทั่วประเทศ เพราะค่าตอบแทนขึ้นอยู่กับงบประมาณและรูปแบบการจ้างงานของแต่ละแห่ง

3. พนักงานฉุกเฉินการแพทย์ มีเงินเดือนประจำตามตำแหน่ง

พนักงานฉุกเฉินการแพทย์เป็นบุคลากรที่มีบทบาทสำคัญในการช่วยเหลือผู้ป่วยก่อนถึงโรงพยาบาล โดยต้องผ่านการอบรมและมีคุณสมบัติตามที่ระบบการแพทย์ฉุกเฉินกำหนด

ตัวอย่างประกาศรับสมัครของศูนย์บริการการแพทย์ฉุกเฉินศิริราช ระบุอัตราเงินเดือนตำแหน่งพนักงานทั่วไป (พนักงานฉุกเฉินการแพทย์) ไว้ที่ 11,000 บาทต่อเดือน โดยต้องมีประกาศนียบัตรพนักงานฉุกเฉินการแพทย์ตามคุณสมบัติที่กำหนด

นอกจากเงินเดือนพื้นฐานแล้ว การทำงานในหน่วยบริการบางแห่งอาจมีค่าล่วงเวลาและโบนัสตามเงื่อนไขขององค์กรด้วย

4. เจ้าหน้าที่กู้ภัยและดับเพลิง มีรายได้ตามวุฒิและหน่วยงาน

งานกู้ภัยไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะการช่วยเหลือผู้ประสบอุบัติเหตุบนท้องถนนเท่านั้น แต่ยังมีตำแหน่งเจ้าหน้าที่กู้ภัยและดับเพลิงในหน่วยงานเฉพาะทาง เช่น สนามบิน ซึ่งต้องรับผิดชอบเหตุฉุกเฉินและเตรียมความพร้อมด้านความปลอดภัย

ตัวอย่างประกาศรับสมัครตำแหน่งเจ้าหน้าที่กู้ภัยและดับเพลิงของกรมท่าอากาศยานที่เคยเผยแพร่ผ่านระบบรับสมัครงานราชการ ระบุค่าตอบแทนไว้ที่ 16,800 บาทต่อเดือน สำหรับผู้มีวุฒิประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.)

ตำแหน่งนี้ต้องอาศัยทักษะเฉพาะด้านการดับเพลิงและการกู้ภัย รวมถึงความพร้อมทางร่างกายและการฝึกปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยของสนามบิน

5. นักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ (Paramedic) เงินเดือนตัวอย่างกว่า 20,000 บาท

สำหรับผู้ที่ต้องการทำงานสายกู้ชีพในระดับวิชาชีพ นักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ หรือ Paramedic เป็นอีกหนึ่งตำแหน่งที่มีเส้นทางอาชีพชัดเจนกว่างานอาสาสมัครทั่วไป

บุคลากรกลุ่มนี้มีหน้าที่ประเมินอาการผู้ป่วยฉุกเฉิน ดูแลผู้ป่วยระหว่างนำส่งโรงพยาบาล และปฏิบัติการช่วยชีวิตตามขอบเขตความรู้และใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ

ตัวอย่างประกาศรับสมัครของศูนย์บริการการแพทย์ฉุกเฉินศิริราช ระบุเงินเดือนตำแหน่งนักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ไว้ที่ 20,090 บาทต่อเดือน โดยยังไม่รวมค่าล่วงเวลา และมีเงื่อนไขเกี่ยวกับใบอนุญาตประกอบโรคศิลปะสาขาฉุกเฉินการแพทย์

จึงเป็นสายงานที่ผู้สนใจสามารถวางแผนการศึกษาและพัฒนาทักษะเพื่อประกอบอาชีพได้อย่างเป็นระบบ

ตารางเปรียบเทียบรายได้งานกู้ภัยในประเทศไทย

ประเภทงาน| ตัวอย่างรายได้หรือค่าตอบแทน

อาสาสมัครกู้ภัย| โดยทั่วไปไม่มีเงินเดือนประจำ

พนักงานขับรถกู้ชีพในบาง อบต.| ประมาณ 9,000–11,000 บาท/เดือน

พนักงานฉุกเฉินการแพทย์| 11,000 บาท/เดือน

เจ้าหน้าที่กู้ภัยและดับเพลิง| 16,800 บาท/เดือน

นักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์| 20,090 บาท/เดือน

หมายเหตุ: ตัวเลขเป็นตัวอย่างจากประกาศรับสมัครและข้อมูลของหน่วยงานต่าง ๆ ไม่ใช่อัตราเงินเดือนมาตรฐานของเจ้าหน้าที่กู้ภัยทุกคน และอาจเปลี่ยนแปลงตามช่วงเวลา

ออกช่วยเหลือผู้ประสบเหตุแต่ละครั้ง ได้เงินกี่บาท?

อีกเรื่องที่หลายคนอยากรู้คือ เมื่อรถกู้ภัยออกไปช่วยเหลือผู้ประสบเหตุหนึ่งครั้ง เจ้าหน้าที่จะได้รับค่าตอบแทนเป็นรายเที่ยวหรือไม่

ในระบบการแพทย์ฉุกเฉิน มีการสนับสนุนค่าใช้จ่ายให้หน่วยปฏิบัติการตามประเภทและระดับความรุนแรงของผู้ป่วย โดยเงินส่วนนี้เป็นค่าชดเชยการปฏิบัติการให้แก่หน่วยบริการ ไม่ได้หมายความว่าเจ้าหน้าที่ทุกคนจะได้รับเงินจำนวนดังกล่าวเป็นรายได้ส่วนตัวทั้งหมด

ข้อมูลที่เผยแพร่โดยสำนักงานหลักประกันและระบบการแพทย์ฉุกเฉิน รวมถึงรายงานข่าวเกี่ยวกับอัตราชดเชยของระบบ EMS ระบุว่า ตัวอย่างค่าชดเชยการปฏิบัติการอาจอยู่ที่ประมาณ 350 บาทสำหรับผู้ป่วยอาการไม่รุนแรง 500 บาทสำหรับผู้ป่วยอาการปานกลาง และประมาณ 1,100 บาทสำหรับการปฏิบัติการระดับสูงในกรณีฉุกเฉินรุนแรง

เงินดังกล่าวมีไว้สนับสนุนค่าใช้จ่ายในการออกปฏิบัติการ เช่น น้ำมันเชื้อเพลิง การดูแลรถพยาบาล และต้นทุนของหน่วยบริการ จึงไม่ควรนำไปคำนวณเป็นเงินเดือนของอาสาสมัครหรือเจ้าหน้าที่แต่ละคนโดยตรง

นอกจากเงินเดือนแล้ว เจ้าหน้าที่กู้ภัยมีรายได้เสริมอะไรบ้าง?

สำหรับผู้ที่ทำงานเป็นพนักงานประจำ รายได้อาจไม่ได้มีเพียงเงินเดือนพื้นฐานเท่านั้น เพราะบางหน่วยงานมีค่าตอบแทนเพิ่มเติมตามลักษณะการทำงาน เช่น

- ค่าล่วงเวลา (OT) สำหรับการทำงานเกินเวลาปกติและเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของหน่วยงาน

- ค่าทำงานในวันหยุด สำหรับผู้ที่ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติงานในวันหยุดตามเงื่อนไขการจ้าง

- เงินเพิ่มค่าครองชีพ สำหรับตำแหน่งที่เข้าเกณฑ์ได้รับเงินเพิ่ม

- โบนัสหรือเงินตอบแทนพิเศษ ในบางองค์กรที่มีนโยบายกำหนดไว้

- สวัสดิการประกันสังคมและการรักษาพยาบาล ตามประเภทการจ้างงานและสิทธิของพนักงาน

ส่วนอาสาสมัครอาจได้รับการสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการปฏิบัติภารกิจ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะมี OT หรือสวัสดิการเหมือนพนักงานประจำทุกคน

อยากทำงานกู้ภัยต้องเรียนจบอะไร?

ผู้ที่สนใจเข้าสู่อาชีพกู้ภัยสามารถเลือกเส้นทางได้หลายแบบ หากต้องการเริ่มต้นจากการเป็นอาสาสมัคร สามารถติดต่อมูลนิธิหรือสมาคมกู้ภัยในพื้นที่เพื่อสอบถามคุณสมบัติและหลักสูตรฝึกอบรม

แต่หากต้องการทำเป็นอาชีพประจำ ควรเลือกเส้นทางให้ตรงกับตำแหน่ง เช่น ผู้ขับรถกู้ชีพควรมีใบอนุญาตขับขี่ตามที่กำหนด ส่วนผู้ที่ต้องการเป็นพนักงานฉุกเฉินการแพทย์หรือนักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์ต้องผ่านหลักสูตรและการรับรองตามข้อกำหนดของระบบการแพทย์ฉุกเฉิน

สำหรับตำแหน่งเจ้าหน้าที่กู้ภัยและดับเพลิงเฉพาะทาง อาจต้องมีวุฒิการศึกษาและผ่านการทดสอบสมรรถภาพทางร่างกายตามประกาศรับสมัครของหน่วยงานนั้น ๆ

สรุป รายได้อาชีพกู้ภัยในประเทศไทยไม่ได้เท่ากันทุกคน

อาชีพกู้ภัยในประเทศไทยมีรายได้แตกต่างกันตามประเภทการทำงาน หากเป็นอาสาสมัครโดยทั่วไปจะไม่มีเงินเดือนประจำ แต่หากเป็นพนักงานขับรถกู้ชีพหรือเจ้าหน้าที่ที่ได้รับการจ้างงาน อาจมีค่าตอบแทนประมาณ 9,000–11,000 บาทต่อเดือนตามตัวอย่างประกาศของบางหน่วยงาน ส่วนตำแหน่งเฉพาะทางอย่างเจ้าหน้าที่กู้ภัยและดับเพลิงมีตัวอย่างเงินเดือน 16,800 บาท ขณะที่นักปฏิบัติการฉุกเฉินการแพทย์มีตัวอย่างเงินเดือน 20,090 บาทต่อเดือน

สิ่งสำคัญคือเงินชดเชยจากการออกปฏิบัติการของหน่วยกู้ภัยไม่ใช่เงินเดือนของเจ้าหน้าที่โดยตรง และแต่ละองค์กรมีระบบบริหารค่าใช้จ่ายแตกต่างกัน งานกู้ภัยจึงเป็นอาชีพที่ต้องพิจารณาทั้งรายได้ ความมั่นคง สวัสดิการ ทักษะเฉพาะทาง และความเสี่ยงในการทำงานควบคู่กันไป