ทำไมบางคนชอบความเมา

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

หลังเลิกงาน เพื่อนกลุ่มหนึ่งนั่งล้อมโต๊ะอาหาร คุยกันไป ดื่มกันไป จากที่เงียบมาตลอดวัน บางคนเริ่มพูดเก่งขึ้น หัวเราะง่ายขึ้น และรู้สึกเหมือนความหนักในใจเบาลงชั่วคราว

แต่ความเมาไม่ได้ทำให้ทุกคนรู้สึกเหมือนกัน บางคนสนุก บางคนง่วง คลื่นไส้ หรือไม่ชอบความรู้สึกที่ควบคุมตัวเองได้น้อยลง แล้วอะไรทำให้บางคนอยากกลับไปสัมผัสความรู้สึกนั้นอีก?

คำตอบคือ แอลกอฮอล์ส่งผลต่อระบบรางวัลและระบบความเครียดของสมอง จึงอาจทำให้บางคนรู้สึกเพลิดเพลินหรือผ่อนคลายชั่วคราว ขณะเดียวกัน บรรยากาศและประสบการณ์ที่เคยมีร่วมกับการดื่มก็ช่วยให้สมองจดจำว่าเป็นช่วงเวลาที่อยากกลับไปหาอีก

ทำไมดื่มแล้วรู้สึกดี?

สถาบันแห่งชาติด้านการใช้แอลกอฮอล์และโรคพิษสุราเรื้อรังของสหรัฐฯ อธิบายว่าแอลกอฮอล์สามารถกระตุ้นวงจรรางวัลในสมองและลดความรู้สึกไม่สบายใจบางอย่างได้ สารสื่อประสาทอย่างโดปามีนมีส่วนช่วยให้สมองเรียนรู้และเชื่อมโยงการดื่ม รวมถึงสถานที่หรือผู้คนที่เกี่ยวข้อง เข้ากับประสบการณ์ที่รู้สึกดี

ลองนึกถึงคนที่เคยนั่งดื่มกับเพื่อนแล้วหัวเราะกันทั้งคืน ครั้งต่อมาเพียงเห็นร้านเดิมหรือเจอเพื่อนกลุ่มเดิม ก็อาจนึกถึงความสนุกและอยากดื่มขึ้นมาได้ ความรู้สึกนั้นจึงมีทั้งฤทธิ์ของแอลกอฮอล์ ความทรงจำ และบรรยากาศเข้ามาเกี่ยวข้อง

แอลกอฮอล์ยังรบกวนการทำงานของสมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจและการยับยั้งชั่งใจ บางคนจึงรู้สึกกล้าพูดหรือกล้าเข้าสังคมมากขึ้น แต่ผลเดียวกันนี้อาจทำให้ประเมินสถานการณ์ผิด พูดหรือทำสิ่งที่ภายหลังเสียใจได้เช่นกัน

ความสบายที่อยู่ไม่นาน

สำหรับบางคน การดื่มช่วยกลบความเครียดหรือความเศร้าได้ชั่วคราว แต่ปัญหาที่ทำให้เครียดยังคงอยู่ เมื่อฤทธิ์หมดไปอาจต้องกลับมาเผชิญเรื่องเดิม พร้อมอาการอ่อนเพลีย ปวดหัว หรือคลื่นไส้จากการดื่ม

ถ้าใช้แอลกอฮอล์รับมือกับความรู้สึกไม่ดีซ้ำ ๆ สมองอาจเรียนรู้ว่าการดื่มเป็นทางลัดไปสู่ความโล่งใจ บางคนจึงเริ่มดื่มเพื่อหนีความไม่สบายใจมากกว่าดื่มเพื่อความสนุก และการดื่มหนักต่อเนื่องอาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของระบบรางวัลและความเครียด จนเลิกหรือควบคุมการดื่มได้ยากขึ้น

การชอบดื่มไม่ได้หมายความว่าทุกคนมีภาวะติดแอลกอฮอล์ แต่ควรสังเกตหากตั้งใจจะลดแล้วทำไม่ได้ ดื่มมากกว่าที่ตั้งใจ ดื่มจนกระทบงานหรือครอบครัว หรือยังดื่มต่อแม้รู้ว่ากำลังเกิดปัญหา อาการเหล่านี้เป็นเหตุผลที่ดีในการปรึกษาแพทย์หรือบุคลากรสุขภาพ

หากดื่มหนักเป็นประจำหรือเคยมีอาการมือสั่น เหงื่อออก ใจสั่น หรือชักเมื่อหยุดดื่ม ควรปรึกษาแพทย์ก่อนหยุดกะทันหัน เพราะอาการถอนแอลกอฮอล์อาจเป็นอันตรายและมีวิธีดูแลรักษาได้

องค์การอนามัยโลกระบุว่าไม่มีการดื่มแอลกอฮอล์แบบใดที่ปราศจากความเสี่ยง การดื่มสัมพันธ์กับโรคตับ มะเร็งบางชนิด และปัญหาสุขภาพอื่น ๆ ส่วนในระยะสั้น ความเมายังเพิ่มโอกาสบาดเจ็บและเกิดอุบัติเหตุ จึงไม่ควรขับรถหลังดื่ม

ความรู้สึกดีจากความเมาอาจเกิดขึ้นจริงสำหรับบางคน แต่เป็นความรู้สึกชั่วคราว การรู้ว่าตัวเองกำลังดื่มเพื่อสนุก เข้าสังคม หรือเพื่อหนีเรื่องที่หนักใจ ช่วยให้มองเห็นได้ชัดขึ้นว่าต้องการอะไร และควรหาความช่วยเหลือเมื่อใด