ผู้สูงอายุยังจำเป็นต้องกินโอเมก้า 3 หรือไม่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พอคุณพ่อคุณแม่อายุมากขึ้น หลายบ้านก็เริ่มมองหาอาหารเสริมมาวางไว้ข้างกล่องยา หนึ่งในนั้นคือโอเมก้า 3 ที่มักได้ยินว่าดีต่อหัวใจและสมอง แต่ถ้าท่านกินปลาอยู่แล้ว ยังต้องซื้อแบบแคปซูลเพิ่มอีกไหม?

ผู้สูงอายุยังต้องการโอเมก้า 3 เป็นส่วนหนึ่งของอาหาร แต่ไม่ได้จำเป็นต้องกินอาหารเสริมทุกคน คนที่กินอาหารได้หลากหลายและกินปลาเป็นประจำอาจได้รับจากอาหารอยู่แล้ว ส่วนคนที่กินปลาได้น้อย มีข้อจำกัดด้านอาหาร หรือมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารเพื่อประเมินเป็นรายบุคคล

โอเมก้า 3 หาได้จากอะไรบ้าง

โอเมก้า 3 เป็นกลุ่มกรดไขมันที่มีหลายชนิด โดย EPA และ DHA พบมากในปลาและอาหารทะเลบางชนิด เช่น ปลาทู ปลาซาร์ดีน และปลาแซลมอน ส่วน ALA พบในอาหารจากพืช เช่น เมล็ดแฟลกซ์ เมล็ดเจีย และวอลนัต ร่างกายเปลี่ยน ALA เป็น EPA และ DHA ได้เพียงเล็กน้อย จึงไม่ควรมองว่าทั้งสองแหล่งทดแทนกันได้ในปริมาณเท่ากัน

การกินปลาเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่หลากหลายยังช่วยให้ได้โปรตีนด้วย สำหรับผู้สูงอายุที่เคี้ยวลำบาก อาจเลือกปลานึ่งหรือปลาต้มแล้วแกะก้างให้ละเอียด หากกินได้น้อย เบื่ออาหาร หรือน้ำหนักลด ควรปรึกษาบุคลากรสุขภาพเพื่อดูภาพรวมโภชนาการ ไม่ใช่ดูเฉพาะโอเมก้า 3

กินแบบแคปซูลช่วยหัวใจและความจำหรือไม่

ผลวิจัยเรื่องหัวใจมีรายละเอียดที่ต้องแยกกัน สถาบันหัวใจ ปอด และเลือดแห่งชาติสหรัฐฯ อธิบายว่า การศึกษา VITAL ในผู้ใหญ่อายุ 50 ปีขึ้นไปเกือบ 26,000 คน พบว่าโอเมก้า 3 เสริมวันละ 1 กรัมไม่ได้ลดความเสี่ยงโดยรวมของเหตุการณ์หัวใจและหลอดเลือดรุนแรงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับยาหลอก แม้การวิเคราะห์บางผลและบางกลุ่มย่อยจะพบประโยชน์ จึงไม่อาจสรุปว่าทุกคนควรซื้อกินเพื่อป้องกันโรคหัวใจ

ส่วนผู้ที่มีไตรกลีเซอไรด์สูงหรือมีความเสี่ยงโรคหัวใจบางกลุ่ม แพทย์อาจพิจารณายาโอเมก้า 3 ตามข้อบ่งใช้ ซึ่งมีชนิดและขนาดเฉพาะ ผลจากยาที่แพทย์สั่งใช้แทนกันตรง ๆ กับอาหารเสริมน้ำมันปลาทั่วไปไม่ได้ และไม่ควรเพิ่มขนาดเอง

สำหรับความจำ สำนักงานอาหารเสริมของสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐฯ สรุปว่า โดยรวมงานทดลองยังไม่พบว่าโอเมก้า 3 เสริมช่วยการรู้คิดในผู้สูงอายุที่ไม่มีความบกพร่องหรือผู้ป่วยอัลไซเมอร์ เมื่อเทียบกับยาหลอก มีผลบางส่วนที่น่าสนใจในผู้มีความบกพร่องเล็กน้อย แต่ยังต้องยืนยันเพิ่มเติม จึงไม่ควรซื้อด้วยความคาดหวังว่าจะป้องกันหรือรักษาสมองเสื่อมได้แน่นอน

ก่อนซื้ออาหารเสริมควรดูอะไร

หากต้องการลองใช้ ควรนำรายชื่อยาประจำตัวและผลิตภัณฑ์ที่สนใจไปให้แพทย์หรือเภสัชกรช่วยตรวจ โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด มีปัญหาเลือดออก แพ้ปลาหรืออาหารทะเล หรือกำลังจะเข้ารับการผ่าตัด ไม่ควรหยุดยาที่แพทย์สั่งเอง

โอเมก้า 3 ขนาดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกและภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้วในบางคน นอกจากนี้ฉลากที่ระบุว่าน้ำมันปลา 1,000 มิลลิกรัม ไม่ได้หมายความว่ามี EPA และ DHA รวม 1,000 มิลลิกรัม ควรดูปริมาณของแต่ละชนิดบนฉลากด้วย

ถ้าคุณพ่อคุณแม่กินปลาได้ ลองจัดเมนูปลาที่ท่านชอบสลับกับอาหารอื่นให้หลากหลายก่อน ส่วนการเสริมเป็นเม็ดให้พิจารณาจากอาหารที่กิน โรคประจำตัว และยาที่ใช้อยู่ร่วมกัน วิธีนี้ช่วยเลือกได้เหมาะกับแต่ละคนและไม่ต้องซื้อเพียงเพราะเห็นคำว่าเหมาะกับผู้สูงอายุบนผลิตภัณฑ์