รถไฟฟ้าสูงสุด 45 บาทเริ่ม 1 ม.ค. 70: ใครได้ใช้บ้าง และต้องลงทะเบียนอะไรก่อน

ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 มีมติอนุมัติมาตรการลดภาระค่าครองชีพของประชาชนผ่านอัตราค่าโดยสารร่วมในระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน กำหนดให้ค่าแรกเข้าตามสัญญาเดิมไม่เกิน 17 บาท และอัตราค่าโดยสารสูงสุดไม่เกิน 45 บาทต่อเที่ยว โดยไม่มีการคิดค่าแรกเข้าซ้ำซ้อน ครอบคลุมโครงข่ายรถไฟฟ้าทุกสายในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ระหว่างวันที่ 1 มกราคมถึง 31 ธันวาคม 2570 มาตรการนี้จึงไม่ใช่การลดราคารถไฟฟ้าทุกสายแบบไม่มีเงื่อนไข แต่เป็นเพดานราคาสำหรับผู้ที่เข้าเงื่อนไขและเดินทางในช่วงเวลาที่กำหนด

8 สายที่อยู่ในมาตรการ

โครงข่ายที่ครอบคลุมตามมติคณะกรรมการขับเคลื่อนการดำเนินนโยบายการกำหนดอัตราค่าโดยสารรถไฟฟ้า ครั้งที่ 2/2569 เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569 ได้แก่ รถไฟฟ้าสายสีแดง แอร์พอร์ต เรล ลิงก์ รถไฟฟ้ามหานครสายสีน้ำเงิน รถไฟฟ้ามหานครสายสีม่วง รถไฟฟ้าสายสีเหลือง รถไฟฟ้าสายสีชมพู รถไฟฟ้าสายสีเขียว และรถไฟฟ้าสายสีทอง การเดินทางที่เปลี่ยนสายระหว่างโครงข่ายเหล่านี้จะไม่ถูกคิดค่าแรกเข้าซ้ำอีก ซึ่งเป็นจุดที่ต่างจากเดิมที่ผู้โดยสารต้องเสียค่าแรกเข้าใหม่ทุกครั้งที่เปลี่ยนระบบ

คิดเงินอย่างไรให้ไม่เกิน 45 บาท

หลักการคือค่าแรกเข้าตามสัญญาเดิมไม่เกิน 17 บาท และเมื่อรวมค่าโดยสารตลอดเส้นทางแล้วต้องไม่เกิน 45 บาทต่อเที่ยว ตัวอย่างเช่นการเดินทางที่ต้องเปลี่ยนสายสองระบบ เดิมอาจเสียค่าแรกเข้าซ้ำสองรอบจนยอดรวมพุ่งเกินเพดาน แต่ภายใต้มาตรการนี้ค่าแรกเข้าจะคิดเพียงครั้งเดียวและยอดรวมจะถูกคุมไว้ไม่เกิน 45 บาท ส่วนต่างที่เกิดขึ้นภาครัฐจะเป็นผู้ชดเชยให้ผู้ประกอบการตามที่เกิดขึ้นจริง โดยคณะรัฐมนตรีรับทราบกรอบวงเงินดำเนินมาตรการตลอดปี 2570 รวม 5,807 ล้านบาท แบ่งเป็นเงินชดเชยค่าโดยสาร 5,785 ล้านบาท และค่าธรรมเนียมการโอนเงินคืนให้ประชาชนต่อรายการธุรกรรม 22 ล้านบาท

ใครได้ใช้บ้าง และต้องเตรียมอะไร

เงื่อนไขสำคัญที่ต้องรู้ก่อนคือมาตรการนี้สำหรับประชาชนชาวไทยที่ลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชันเป๋าตัง และชำระค่าโดยสารด้วยบัตร EMV Contactless ตามกรอบที่คณะกรรมการกำหนดไว้เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569 นั่นหมายความว่าการขึ้นรถไฟฟ้าแล้วจ่ายด้วยบัตรหรือตั๋วแบบอื่นโดยไม่ได้ลงทะเบียนตามเงื่อนไข จะยังไม่ได้รับเพดานราคา 45 บาทนี้โดยอัตโนมัติ ส่วนขั้นตอนการลงทะเบียนและรายละเอียดการใช้งานอย่างเป็นทางการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กรมการขนส่งทางราง สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย การรถไฟแห่งประเทศไทย กรุงเทพมหานคร และธนาคารกรุงไทย ได้รับมอบหมายให้เร่งดำเนินงานตามแผนที่กำหนด จึงควรติดตามประกาศทางการอีกครั้งก่อนถึงวันเริ่มมาตรการ

อะไรที่ยังไม่เปลี่ยน

มาตรการนี้มีระยะเวลาชัดเจนคือวันที่ 1 มกราคมถึง 31 ธันวาคม 2570 เท่านั้น ไม่ใช่ราคาถาวร และไม่ใช่การยกเลิกสัญญาสัมปทานเดิม การดำเนินการอยู่ภายใต้หลักการเคารพสัญญาเดิมโดยไม่มีการแก้ไขสัญญา ส่วนการโอนโครงการรถไฟฟ้าสายสีเขียวและสายสีทองจากกรุงเทพมหานครให้การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทยบริหารจัดการนั้น ยังอยู่ระหว่างขั้นตอนตามกฎหมายและการเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณา จึงไม่ใช่ส่วนที่เริ่มพร้อมกับเพดาน 45 บาทโดยอัตโนมัติ

เช็กลิสต์ก่อน 1 มกราคม 2570

สำหรับผู้ที่เดินทางด้วยรถไฟฟ้าเป็นประจำ สิ่งที่เตรียมได้ล่วงหน้าคือตรวจสอบว่าตัวเองมีบัตร EMV Contactless ที่ใช้ชำระค่าโดยสารได้หรือไม่ ติดตามประกาศเรื่องการลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชันเป๋าตังจากหน่วยงานทางการ และวางแผนการเดินทางข้ามสายใหม่โดยไม่ต้องเผื่อค่าแรกเข้าซ้ำเหมือนเดิม แต่จนกว่าจะถึงวันเริ่มมาตรการ ค่าโดยสารยังคงคิดตามอัตราเดิมของแต่ละระบบไปก่อน