กลิ่นเหม็นอับในจมูกเกิดจากอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

อยู่ดี ๆ ก็ได้กลิ่นเหม็นอับคล้ายผ้าชื้นหรือกลิ่นเน่า ทั้งที่มองไปรอบห้องก็ไม่เจออะไรผิดปกติ บางคนได้กลิ่นเป็นพัก ๆ แต่บางคนรู้สึกเหมือนมีกลิ่นติดอยู่ในจมูกจนกินข้าวไม่อร่อย

อาการแบบนี้ทำให้สงสัยได้หลายอย่าง โดยเฉพาะถ้าเพิ่งเป็นหวัด คัดจมูก หรือมีน้ำมูกไหลลงคอ แต่บางครั้งก็เกิดขึ้นโดยไม่มีน้ำมูกเลย แล้วเราจะพอสังเกตได้อย่างไรว่าควรเริ่มดูตรงไหน?

กลิ่นเหม็นอับในจมูกเกิดได้ทั้งจากแหล่งกลิ่นจริงและจากการรับกลิ่นที่เปลี่ยนไป เช่น การอักเสบในจมูกหรือไซนัส ปัญหาในช่องปาก หรือภาวะได้กลิ่นทั้งที่ไม่มีสิ่งนั้นอยู่ จึงบอกสาเหตุจากกลิ่นเพียงอย่างเดียวไม่ได้ ต้องดูอาการอื่นและระยะเวลาที่เป็นประกอบกัน

คัดจมูก มีน้ำมูก หรือปวดบริเวณใบหน้า

ถ้าเริ่มได้กลิ่นหลังเป็นหวัด และมีอาการคัดจมูก น้ำมูกข้น รู้สึกแน่นหรือปวดบริเวณโหนกแก้มและหน้าผากร่วมด้วย อาจเกี่ยวข้องกับไซนัสอักเสบได้ เยื่อบุที่บวมทำให้น้ำมูกระบายออกได้ไม่ดี บางคนจึงรู้สึกมีกลิ่นไม่พึงประสงค์หรือน้ำมูกไหลลงคอ

อย่างไรก็ตาม น้ำมูกข้นหรือมีสีไม่ได้แปลว่าต้องใช้ยาปฏิชีวนะเสมอไป ไซนัสอักเสบจำนวนมากเกิดจากไวรัสและอาจดีขึ้นเอง หากอาการนานเกิน 10 วันโดยไม่ดีขึ้น หรือดีขึ้นแล้วกลับแย่ลง ควรพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติม

ได้กลิ่นอยู่คนเดียว หรือกลิ่นของสิ่งคุ้นเคยเปลี่ยนไป

บางคนได้กลิ่นเหม็นทั้งที่ไม่มีแหล่งกลิ่นจริง เรียกว่า phantosmia ส่วนบางคนได้กลิ่นจากของที่มีอยู่จริง แต่กลิ่นเพี้ยนไป เช่น กาแฟที่เคยหอมกลับมีกลิ่นเหม็น เรียกว่า parosmia ทั้งสองแบบอาจเกิดหลังการติดเชื้อทางเดินหายใจ รวมถึงโควิด หรือสัมพันธ์กับปัญหาในจมูกและสาเหตุอื่นได้

ลองสังเกตว่ากลิ่นเกิดขึ้นตอนไหน เป็นตลอดเวลาหรือเฉพาะตอนกินอาหาร และคนอื่นได้กลิ่นเดียวกันหรือไม่ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้แพทย์แยกสาเหตุได้ แต่ไม่ควรใช้ตัดสินเองว่าเป็นโรคใดโรคหนึ่ง

อีกบริเวณที่ไม่ควรมองข้ามคือช่องปาก ฟันผุ เหงือกอักเสบ ฝีที่ฟัน หรือก้อนนิ่วทอนซิลอาจทำให้มีกลิ่นปากหรือกลิ่นไม่พึงประสงค์ได้ หากมีอาการปวดฟัน เหงือกบวม หรือกลิ่นปากร่วมด้วย ควรให้ทันตแพทย์ตรวจ

ดูแลตัวเองอย่างไรระหว่างสังเกตอาการ

พักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำตามปกติ และดูแลความสะอาดช่องปาก หากคัดจมูกอาจใช้น้ำเกลือสำหรับล้างจมูก โดยใช้น้ำเกลือปราศจากเชื้อที่เตรียมสำหรับล้างจมูก หรือใช้น้ำกลั่น น้ำปลอดเชื้อ หรือน้ำต้มสุกที่ปล่อยให้เย็นแล้วตามคำแนะนำของผลิตภัณฑ์ ไม่ใช้น้ำประปาล้างจมูกโดยตรง และล้างอุปกรณ์ให้สะอาดหลังใช้

หลีกเลี่ยงการซื้อยาปฏิชีวนะมากินเอง เพราะการรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุ หากกลิ่นรบกวนชีวิตประจำวัน เป็นต่อเนื่องหลายสัปดาห์ หรือเป็นซ้ำ ควรพบแพทย์ โดยเฉพาะแพทย์หู คอ จมูก แพทย์อาจตรวจภายในจมูกและพิจารณาการตรวจอื่นตามอาการ

อาการที่ควรรีบไปโรงพยาบาล ได้แก่ บวมแดงรอบดวงตา ตามัวหรือมองเห็นภาพซ้อน ปวดศีรษะรุนแรง ซึม สับสน หรือมีไข้สูงร่วมกับอาการแย่ลง หากมีกลิ่นเหม็นและน้ำมูกหรือเลือดออกจากจมูกข้างเดียวต่อเนื่อง ก็ควรพบแพทย์โดยเร็วเพื่อตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะในเด็กที่อาจมีสิ่งแปลกปลอมติดอยู่ในจมูก

กลิ่นเหม็นอับจึงเป็นอาการที่ใช้บอกแนวทางตรวจได้ แต่ยังใช้ฟันธงโรคไม่ได้ การสังเกตอาการร่วมและระยะเวลาที่เป็นจะช่วยให้เลือกได้ว่าควรดูแลเบื้องต้น นัดตรวจ หรือรีบไปโรงพยาบาล