ลามะเงินตัวจิ๋วของชาวอินคาถูกสร้างเป็นของศักดิ์สิทธิ์หรือใช้ในพิธีบูชายัญ?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

พิพิธภัณฑ์เมโทรโพลิแทนระบุว่ารูปแกะสลักนี้อาจแทนลามะ และรูปสัตว์แบบเดียวกันอาจเกี่ยวข้องกับพิธี capac hucha แต่คำอธิบายของพิพิธภัณฑ์ไม่ได้ยืนยันว่ารูปชิ้นนี้ถูกใช้ในพิธีหรือถูกบูชายัญ วัตถุเป็นหลักฐานเรื่องงานช่างอินคา ส่วนเรื่องหน้าที่พิธีกรรมเป็นการตีความจากรูปแบบและหลักฐานเปรียบเทียบ

แค็ตตาล็อกเรียกวัตถุนี้ว่า “รูปแกะสลักสัตว์ตระกูลอูฐขนาดจิ๋ว” ระบุอายุราว ค.ศ. 1400–1535 และขนาดสูง 5.1 เซนติเมตร ตัวรูปทำจากโลหะผสมเงิน ทอง และทองแดง พิพิธภัณฑ์บรรยายว่าเป็นสัตว์เพศผู้ที่อาจเป็นลามะ จึงยังไม่ระบุชนิดสัตว์อย่างเด็ดขาด

รายละเอียดที่มองไม่เห็นจากด้านนอกปรากฏในภาพเอกซเรย์: ส่วนหัวตัน แต่ลำตัวกลวง และรูปถูกหล่อด้วยวิธีขี้ผึ้งหายสองช่วง ช่วงแรกหล่อหัว คอ ลำตัว หาง และขาด้วยโลหะผสมเงิน ทองแดง และทอง ขั้นที่สอง ช่างหล่อโลหะเงินที่มีสัดส่วนทองสูงกว่าทับส่วนหัวและบางส่วนของลำตัวกับหาง พิพิธภัณฑ์เสนอว่าการหล่อซ้ำอาจช่วยแก้จุดพรุนหรือจุดอ่อนจากการหล่อครั้งแรก จึงเป็นข้อสันนิษฐานเรื่องกระบวนการ ไม่ใช่คำอธิบายที่ยืนยันแน่นอน

พิพิธภัณฑ์อธิบายว่ารูปสัตว์ชิ้นนี้อาจนับเป็น “huaca” ซึ่งเป็นคำในโลกแอนดีสสำหรับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ คำนี้ไม่ได้หมายถึงรูปเคารพแบบเดียวเท่านั้น เพราะ huaca อาจเป็นวัตถุที่มนุษย์สร้างขึ้น หิน ภูเขา หรือแหล่งแร่ได้ การใช้คำนี้จึงบอกกรอบความเชื่อที่ภัณฑารักษ์เสนอ ไม่ได้พิสูจน์ว่าชาวอินคาทุกคนมองรูปชิ้นนี้เหมือนกัน

ส่วน “capac hucha” แปลได้ใกล้เคียงกับ “พันธะต่อกษัตริย์” พิพิธภัณฑ์อ้างบันทึกนักเขียนสเปนในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ซึ่งกล่าวถึงพิธีถวายสิ่งของหรือสัตว์แด่ดวงอาทิตย์และในวาระของกษัตริย์ รูปสัตว์ตระกูลอูฐอาจเป็นส่วนหนึ่งของพิธีเช่นนั้น พิพิธภัณฑ์ยังยกตัวอย่างรูปสัตว์สี่ชิ้นที่ถูกวางเรียงกับก้อนหินใกล้แท่นพิธีในจัตุรัสหลักของกุสโก โดยไม่มีองค์ประกอบอื่นที่มักพบในแหล่ง capac hucha พร้อมระบุว่ารูปประเภทนี้อาจถูกฝากไว้ด้วยจุดประสงค์อื่นและไม่จำเป็นต้องอยู่กับหลุมศพมนุษย์

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th