ลูกพลัมกับลูกพรุนใช่อย่างเดียวกันไหม ? ต่างกันยังไง ไขความเข้าใจผิดเรื่องผลไม้ชื่อคุ้นหู

เคยสงสัยหรือไม่ว่า “ลูกพลัม” กับ “ลูกพรุน” เป็นผลไม้ชนิดเดียวกันหรือเปล่า ? เพราะเมื่อพูดถึงพลัม หลายคนนึกถึงผลไม้สดเนื้อฉ่ำ รสหวานอมเปรี้ยว แต่เมื่อพูดถึงพรุน กลับนึกถึงผลไม้แห้งสีเข้ม เนื้อหนึบที่หลายคนเลือกกิน เพื่อช่วยเรื่องการขับถ่าย

ความจริงแล้ว ทั้งสองชื่อมีความเกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าจะใช้แทนกันได้ทุกกรณี เพราะพรุนแห้งทำมาจากพลัมบางสายพันธุ์ที่เหมาะกับการแปรรูป ส่วนพลัมเป็นชื่อเรียกผลไม้ที่มีหลายชนิด และหลายสายพันธุ์ แล้วพลัมกับพรุนแตกต่างกันอย่างไร ทำไมจึงมีทั้งพลัมสด พรุนสด และพรุนแห้ง ? มาทำความเข้าใจไปพร้อมกัน

▪️พลัมคืออะไร ? ทำไมมีหลายสีหลายรสชาติ

พลัม (Plum) เป็นผลไม้ที่มีแกนแข็งอยู่ตรงกลาง ภายในมีเมล็ด โดยมีหลากหลายสายพันธุ์ เปลือกอาจมีสีแดง ม่วง เหลืองหรือเขียว ส่วนเนื้อด้านในก็มีสี และรสชาติแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์ และระดับความสุก

พลัมที่พบในตลาดมีทั้งกลุ่มพลัมยุโรป และพลัมญี่ปุ่น ซึ่งเป็นชื่อเรียกกลุ่มทางพฤกษศาสตร์ และการเกษตร ไม่ได้หมายความว่าจะต้องปลูกในประเทศตามชื่อเสมอไป

ด้วยเหตุนี้ พลัมสดจึงมีทั้งรสหวาน และเปรี้ยว เนื้อสัมผัสแตกต่างกัน และไม่ใช่พลัมทุกสายพันธุ์ที่จะเหมาะสำหรับนำไปทำผลไม้แห้ง

▪️พรุนคืออะไร ? ต้องเป็นผลไม้แห้งเท่านั้นหรือไม่

คำว่า Prune ในบริบทอาหารภาษาอังกฤษโดยทั่วไปหมายถึงพลัมที่ผ่านกระบวนการทำแห้ง โดยพลัมที่นิยมนำมาทำพรุนแห้งจำนวนมากอยู่ในกลุ่มพลัมยุโรปหรือ Prunus Domestica พลัมกลุ่มนี้มีสายพันธุ์ที่เหมาะกับการทำแห้ง เพราะให้รสหวาน และเนื้อสัมผัสที่เหมาะสมหลังผ่านกระบวนการลดความชื้น

อย่างไรก็ตาม ในทางการค้าอาจพบคำว่า “Prune Plum” หรือ “พรุนสด” ซึ่งหมายถึงผลสดของพลัมบางสายพันธุ์ที่เหมาะสำหรับนำไปทำพรุนแห้งด้วย

ดังนั้น พรุนสดจึงไม่ใช่พรุนแห้งที่นำมาแช่น้ำให้กลับมาพองตัว แต่เป็นผลพลัมสดที่มีชื่อเรียกตามกลุ่มหรือสายพันธุ์ที่นำไปใช้แปรรูปนั่นเอง

▪️จำง่ายๆ พลัมสด พรุนสด และพรุนแห้ง ต่างกันอย่างไร ?

• พลัมสด : ผลพลัมที่ยังไม่ผ่านการทำแห้ง มีหลายสายพันธุ์ สี และรสชาติแตกต่างกัน
• พรุนสด : ผลสดของพลัมบางกลุ่ม โดยเฉพาะสายพันธุ์ที่เหมาะสำหรับนำไปทำพรุนแห้ง
• พรุนแห้ง : พลัมที่ผ่านกระบวนการลดความชื้น ทำให้เนื้อมีลักษณะหนึบ สีเข้ม และรสหวานเข้มข้นขึ้น

▪️เหตุใดพรุนแห้งจึงหวานกว่าพลัมสด ?

เหตุผลสำคัญคือ กระบวนการทำแห้งทำให้น้ำบางส่วนในผลไม้ลดลง ส่งผลให้น้ำตาลตามธรรมชาติ และสารอาหารต่างๆมีความเข้มข้นมากขึ้น เมื่อเปรียบเทียบในน้ำหนักเท่ากัน

พรุนแห้งจึงมักมีรสหวานชัดเจน และให้พลังงานต่อ 100 กรัมสูงกว่าพลัมสด แต่ไม่ได้หมายความว่า ผู้ผลิตเติมน้ำตาลลงไปเสมอไป เพราะผลิตภัณฑ์บางชนิดมีเพียงพลัมเป็นส่วนประกอบ

ก่อนซื้อจึงควรอ่านฉลากโภชนาการ และรายการส่วนประกอบ เพื่อดูว่ามีการเติมน้ำตาล น้ำเชื่อมหรือส่วนผสมอื่นเพิ่มเติมหรือไม่

▪️พลัมสดกับพรุนแห้ง เลือกกินแบบไหนเหมาะกว่า ?

ทั้งสองแบบมีข้อดีแตกต่างกัน พลัมสดมีน้ำเป็นส่วนประกอบมากกว่า จึงเหมาะกับผู้ที่ชอบผลไม้เนื้อฉ่ำ และต้องการเพิ่มความหลากหลายให้กับมื้ออาหาร ส่วนพรุนแห้งมีความสะดวกในการพกพา  และมีใยอาหารต่อปริมาณน้ำหนักค่อนข้างเข้มข้น เพราะผ่านกระบวนการลดความชื้น

อย่างไรก็ตาม พรุนแห้งมีพลังงาน และน้ำตาลตามธรรมชาติต่อ 100 กรัมสูงกว่าพลัมสด จึงควรรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม โดยเฉพาะผู้ที่ต้องควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดหรือปริมาณคาร์โบไฮเดรต

สำหรับผู้ที่มีโรคไต และได้รับคำแนะนำให้จำกัดโพแทสเซียม ควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารเกี่ยวกับปริมาณที่เหมาะสมด้วย

▪️เหตุใดพรุนจึงถูกพูดถึงเรื่องการขับถ่าย ?

พรุนเป็นผลไม้ที่มีใยอาหาร และซอร์บิทอล (Sorbitol) ซึ่งเป็นน้ำตาลแอลกอฮอล์ที่พบได้ตามธรรมชาติในผลไม้บางชนิด

ซอร์บิทอลส่วนหนึ่งถูกดูดซึมในลำไส้เล็กได้ไม่หมด จึงสามารถดึงน้ำเข้าสู่ลำไส้ และช่วยให้อุจจาระนุ่มขึ้น ขณะที่ใยอาหารก็มีส่วนช่วยสนับสนุนการขับถ่าย

ด้วยเหตุนี้ พรุนจึงเป็นหนึ่งในผลไม้ที่มีการศึกษาถึงประโยชน์ต่อผู้ที่มีอาการท้องผูก อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์แตกต่างกันไปในแต่ละคน และไม่จำเป็นต้องกินพรุน เพื่อทำความสะอาดหรือล้างลำไส้

⚠️ ข้อควรระวังคือ หากรับประทานมากเกินไป โดยเฉพาะผู้ที่ไวต่อซอร์บิทอล อาจเกิดอาการท้องอืด ปวดท้องหรือถ่ายเหลวได้ จึงควรเริ่มจากปริมาณน้อย และสังเกตการตอบสนองของร่างกาย

หากมีอาการท้องผูกต่อเนื่อง ถ่ายเป็นเลือด ปวดท้องรุนแรงหรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ควรปรึกษาแพทย์ ไม่ควรพึ่งการรับประทานพรุนเพียงอย่างเดียว

▪️วิธีเลือกซื้อ และเก็บรักษาพลัมกับพรุน

พลัมสด

• เลือกผลที่ไม่มีรอยแตก รอยช้ำหรือเชื้อราที่ผิว
• ความแน่น และความนุ่มขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ และระดับความสุก
• หากผลยังแข็ง สามารถวางให้สุกต่อในบริเวณที่ไม่ร้อน และไม่โดนแสงแดดโดยตรง
• เมื่อสุกตามต้องการแล้ว ควรเก็บในตู้เย็น เพื่อชะลอการเสื่อมคุณภาพ

พรุนแห้ง

• ตรวจสอบบรรจุภัณฑ์ วันหมดอายุ และสภาพของผลิตภัณฑ์
• อ่านฉลากเพื่อดูว่ามีการเติมน้ำตาลหรือส่วนผสมอื่นหรือไม่
• หลังเปิดถุงควรปิดให้สนิท และเก็บรักษาตามคำแนะนำบนฉลาก
• หากนำไปปั่นหรือประกอบอาหาร ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่า ไม่มีเมล็ดหรือเศษแกนแข็งหลงเหลืออยู่

▪️สรุปแล้ว พลัมกับพรุนเป็นผลไม้ชนิดเดียวกันไหม ?

คำตอบคือ มีความเกี่ยวข้องกัน แต่ชื่อเรียกมีความแตกต่างตามชนิด สายพันธุ์ และรูปแบบการแปรรูป

พลัมเป็นชื่อเรียกผลไม้ที่มีหลายสายพันธุ์ ส่วนพรุนแห้งโดยทั่วไปคือพลัมที่ผ่านกระบวนการลดความชื้น โดยเลือกใช้สายพันธุ์ที่เหมาะสม ขณะที่คำว่า “พรุนสด” อาจใช้เรียกผลสดของพลัมบางกลุ่มได้เช่นกัน

ดังนั้น ครั้งต่อไปเมื่อเห็นพลัมสดหรือพรุนแห้งวางขายอยู่ในซูเปอร์มาร์เก็ต ก็จะเข้าใจมากขึ้นว่าผลไม้ทั้งสองแบบมีความเกี่ยวข้องกันอย่างไร และสามารถเลือกกินให้เหมาะกับความต้องการของตัวเองได้