31 ตุลาคม วันฮาโลวีน เทศกาลปล่อยผีที่คนทั่วโลกรู้จัก มีที่มาอย่างไร ทำไมถึงได้รับความนิยมแม้แต่ในประเทศไทย?

เมื่อพูดถึงวันที่ 31 ตุลาคม หลายคนคงนึกถึงเทศกาลฮาโลวีน (Halloween) วันที่เต็มไปด้วยบรรยากาศลึกลับ บ้านที่ประดับประดาด้วยฟักทองแกะสลัก โคมไฟรูปผี และผู้คนที่แต่งตัวเป็นภูตผีปีศาจหรือสวมชุดแฟนซีออกมาร่วมกิจกรรมสนุกสนาน

แม้จะเป็นเทศกาลที่มีต้นกำเนิดมาจากต่างประเทศ แต่ปัจจุบันฮาโลวีนกลายเป็นเทศกาลที่ผู้คนในหลายประเทศรู้จัก รวมถึงประเทศไทยด้วย แล้วเคยสงสัยกันไหมว่า วันฮาโลวีนมีจุดเริ่มต้นมาจากอะไร และทำไมถึงต้องตรงกับวันที่ 31 ตุลาคมของทุกปี?

จุดเริ่มต้นของวันฮาโลวีน

ประวัติของวันฮาโลวีนมีความเกี่ยวข้องกับเทศกาลโบราณที่เรียกว่า Samhain (ซาวอิน) ของชาวเคลต์ ซึ่งเป็นชนพื้นเมืองในแถบยุโรป โดยเฉพาะบริเวณที่เป็นประเทศไอร์แลนด์และพื้นที่ใกล้เคียงในปัจจุบัน

ในอดีตชาวเคลต์ถือว่าวันที่ 1 พฤศจิกายนเป็นวันขึ้นปีใหม่ และเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านจากฤดูเก็บเกี่ยวเข้าสู่ฤดูหนาว ผู้คนมีความเชื่อว่าในคืนก่อนวันขึ้นปีใหม่ หรือวันที่ 31 ตุลาคม โลกของคนเป็นและโลกของวิญญาณอาจอยู่ใกล้กันมากกว่าปกติ

จึงเกิดพิธีกรรมและความเชื่อต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับวิญญาณ การจุดกองไฟ และการแต่งกายเพื่อป้องกันหรือหลีกเลี่ยงสิ่งที่เชื่อว่าเป็นวิญญาณร้าย

ต่อมาเมื่อประเพณีทางศาสนาคริสต์เข้ามามีบทบาทมากขึ้น วันที่ 1 พฤศจิกายนถูกกำหนดให้เป็นวันสมโภชนักบุญทั้งหลาย หรือ All Saints' Day ส่วนคืนก่อนหน้านั้นเรียกว่า All Hallows' Eve ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ Halloween ในเวลาต่อมา

ทำไมต้องมีฟักทองและการแต่งตัวเป็นผี?

หนึ่งในสัญลักษณ์ที่เรามักเห็นในวันฮาโลวีนคือฟักทองที่ถูกแกะสลักเป็นใบหน้าประหลาด พร้อมใส่ไฟไว้ข้างในจนกลายเป็นโคมไฟที่เรียกว่า Jack-o'-lantern

ธรรมเนียมนี้มีเรื่องเล่าและความเชื่อที่สืบทอดกันมา โดยในอดีตมีการใช้หัวผักกาดแกะสลักเป็นรูปหน้าต่าง ๆ ก่อนที่ฟักทองจะกลายเป็นวัสดุยอดนิยมเมื่อประเพณีแพร่หลายไปยังทวีปอเมริกา เนื่องจากฟักทองมีขนาดใหญ่และแกะสลักได้ง่าย

ส่วนการแต่งตัวเป็นผี แม่มด หรือสัตว์ประหลาด ก็เป็นกิจกรรมที่สืบทอดมาจากความเชื่อและประเพณีในอดีต ก่อนจะพัฒนาเป็นการแต่งกายแฟนซีเพื่อความสนุกสนานในปัจจุบัน

กิจกรรมยอดนิยมในวันฮาโลวีน

เมื่อถึงเทศกาลนี้ หลายประเทศจะมีกิจกรรมที่น่าสนใจ เช่น

• การแต่งกายเป็นผี แม่มด หรือคาแรกเตอร์ต่าง ๆ
• การตกแต่งบ้านและร้านค้าด้วยฟักทองและของประดับธีมฮาโลวีน
• กิจกรรม Trick or Treat ที่เด็ก ๆ แต่งชุดแฟนซีไปขอขนมตามบ้าน
• การจัดงานปาร์ตี้และกิจกรรมประกวดชุดแฟนซี
• การรับชมภาพยนตร์แนวลึกลับและสยองขวัญ

กิจกรรมเหล่านี้ทำให้วันฮาโลวีนไม่ได้เป็นเพียงเทศกาลที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องผีเท่านั้น แต่ยังกลายเป็นช่วงเวลาแห่งความสนุกสนานและการพบปะสังสรรค์ของผู้คนอีกด้วย

ทำไมวันฮาโลวีนถึงได้รับความนิยมในประเทศไทย?

แม้ประเทศไทยจะไม่มีประเพณีฮาโลวีนเป็นของดั้งเดิม แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาเราจะเห็นว่าห้างสรรพสินค้า ร้านอาหาร คาเฟ่ และสถานบันเทิงหลายแห่งเริ่มจัดกิจกรรมต้อนรับเทศกาลนี้มากขึ้น

เหตุผลสำคัญส่วนหนึ่งมาจากอิทธิพลของภาพยนตร์ต่างประเทศ สื่อออนไลน์ วัฒนธรรมตะวันตก และการตลาดที่นำเทศกาลมาสร้างสีสันให้กับผู้บริโภค

นอกจากนี้ คนไทยจำนวนไม่น้อยยังชื่นชอบการแต่งตัวถ่ายภาพ ทำคอนเทนต์ และร่วมกิจกรรมสนุก ๆ ตามกระแสเทศกาลต่างประเทศ จึงทำให้ฮาโลวีนกลายเป็นอีกหนึ่งเทศกาลที่หลายคนรอคอยในทุกปี

อย่างไรก็ตาม การร่วมเทศกาลฮาโลวีนในประเทศไทยส่วนใหญ่เป็นเรื่องของความสนุกสนานและความบันเทิง ไม่จำเป็นต้องเกี่ยวข้องกับความเชื่อทางศาสนาหรือเรื่องเหนือธรรมชาติเสมอไป

สรุป

วันฮาโลวีนวันที่ 31 ตุลาคม เป็นเทศกาลที่มีประวัติความเป็นมายาวนาน ผ่านการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมและความเชื่อจากอดีตจนกลายมาเป็นเทศกาลที่ผู้คนทั่วโลกรู้จักในปัจจุบัน

จากประเพณีโบราณที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องวิญญาณ กลายมาเป็นเทศกาลแห่งการแต่งตัว การตกแต่งสถานที่ และการทำกิจกรรมร่วมกัน

ถึงแม้จะเป็นเทศกาลจากต่างประเทศ แต่ก็แสดงให้เห็นว่าวัฒนธรรมสามารถเดินทางข้ามประเทศและปรับเปลี่ยนไปตามยุคสมัยได้อย่างน่าสนใจ

แล้วคุณล่ะครับ คิดอย่างไรกับเทศกาลฮาโลวีน?

ถ้าประเทศไทยจัดกิจกรรมฮาโลวีนกันอย่างจริงจัง คุณอยากแต่งตัวเป็นผีแบบไหน หรืออยากเข้าร่วมกิจกรรมสนุก ๆ อะไรมากที่สุด? มาแบ่งปันความคิดเห็นกันได้ครับ

แหล่งข้อมูลประกอบการเขียน

1. สำนักงานราชบัณฑิตยสภา – ประวัติและความหมายของวันฮาโลวีน
   https://www.orst.go.th/iwfm_modal.asp?i=722%3A722QJG5815226226254222622&m=n
2. Thai PBS – 31 เรื่องน่ารู้ของวันฮาโลวีน
   https://www.thaipbs.or.th/news/content/333024
3. HISTORY – ประวัติความเป็นมาของเทศกาล Halloween
   https://www.history.com/articles/history-of-halloween
4. PPTV HD36 – เปิดประวัติทำไมวันฮาโลวีนจึงตรงกับวันที่ 31 ตุลาคม
   https://www.pptvhd36.com/news/ไลฟ์สไตล์/208216

แท็ก: วันฮาโลวีน, Halloween, ประวัติวันฮาโลวีน, เทศกาลต่างประเทศ, เรื่องน่ารู้, วัฒนธรรมต่างประเทศ, ความรู้รอบตัว