“โอเลี้ยง” ต่างจาก “โอยั๊วะ” อย่างไร? ไขความหมายชื่อกาแฟโบราณที่หลายคนคุ้นเคย

“โอเลี้ยง” ต่างจาก “โอยั๊วะ” อย่างไร? ไขความหมายชื่อกาแฟโบราณที่หลายคนคุ้นเคย

เวลาเดินผ่านร้านกาแฟโบราณ เราอาจได้ยินลูกค้าสั่งทั้งโอเลี้ยง โอยั๊วะ กาแฟยกล้อ หรือโอเลี้ยงจ้ำบ๊ะ แม้จะมีชื่อเรียกแตกต่างกัน แต่หลายเมนูก็มีพื้นฐานมาจากกาแฟที่ชงด้วยวิธีดั้งเดิมเหมือนกัน แล้วชื่อเหล่านี้หมายถึงอะไร และแตกต่างกันอย่างไรบ้าง?

โอยั๊วะ: กาแฟดำร้อน

“โอยั๊วะ” เป็นคำเรียกที่มีที่มาจากภาษาจีนแต้จิ๋ว โดยทั่วไปอธิบายว่า “โอ” หมายถึงสีดำ ส่วน “ยั๊วะ” หมายถึงร้อน เมื่อนำมารวมกันจึงหมายถึงกาแฟดำร้อน ซึ่งเป็นเครื่องดื่มที่เหมาะกับผู้ที่ชอบจิบกาแฟอุ่น ๆ และต้องการสัมผัสกลิ่นหอมของกาแฟอย่างชัดเจน

โอยั๊วะตามแบบร้านกาแฟโบราณมักชงจากผงกาแฟโบราณผ่านถุงกรอง แล้วเสิร์ฟขณะร้อน อาจเติมน้ำตาลเพื่อเพิ่มความหวาน หรือเลือกดื่มแบบไม่หวานก็ได้ ทั้งนี้ สูตรและวิธีเสิร์ฟอาจแตกต่างกันไปในแต่ละร้าน

โอเลี้ยง: กาแฟดำเย็น

ส่วน “โอเลี้ยง” มาจากคำในภาษาจีนแต้จิ๋วเช่นกัน โดย “โอ” หมายถึงสีดำ และ “เลี้ยง” หมายถึงเย็น ชื่อจึงสื่อถึงกาแฟดำที่เสิร์ฟแบบเย็น โดยทั่วไปจะชงกาแฟ เติมน้ำตาลตามสูตร แล้วเทลงในแก้วที่มีน้ำแข็ง

เอกลักษณ์ของโอเลี้ยงแบบดั้งเดิมอยู่ที่กลิ่นกาแฟคั่วเข้มและรสชาติที่ปรับความหวานได้ตามชอบ ผงกาแฟที่นำมาใช้บางสูตรอาจมีธัญพืชคั่ว เช่น ข้าวโพดหรือส่วนผสมอื่น ๆ ผสมอยู่ด้วย จึงอาจมีกลิ่นและรสชาติแตกต่างจากกาแฟที่ชงจากเมล็ดกาแฟล้วน

แล้วต่างกันตรงไหน?

หากสรุปให้เข้าใจง่ายที่สุด ความแตกต่างหลักของชื่อทั้งสองคืออุณหภูมิและวิธีเสิร์ฟ

• โอยั๊วะ คือกาแฟดำร้อน

• โอเลี้ยง คือกาแฟดำเย็นที่มักเสิร์ฟพร้อมน้ำแข็ง

อย่างไรก็ตาม ทั้งสองเมนูไม่ได้มีสูตรตายตัวเหมือนกันทุกร้าน และไม่ควรเข้าใจว่ากาแฟโบราณทุกชนิดมีส่วนผสมเหมือนกันทั้งหมด

นอกจากนี้ โอเลี้ยงยังมีเมนูดัดแปลงที่ได้รับความนิยมอีกหลายแบบ ซึ่งเพิ่มส่วนผสมเพื่อให้ได้รสชาติแตกต่างออกไป

เกร็ดเพิ่มเติม: โอเลี้ยงยกล้อและโอเลี้ยงจ้ำบ๊ะ

โอเลี้ยงยกล้อ คือโอเลี้ยงที่เติมนมลงไป โดยมักใช้นมข้นจืดเพื่อเพิ่มความหอมมัน ทำให้รสชาตินุ่มนวลกว่ากาแฟดำเย็นทั่วไป ส่วนที่มาของชื่อ “ยกล้อ” มีคำอธิบายที่เล่าต่อกันมาว่าอาจเกี่ยวข้องกับภาพจักรยานบนกระป๋องนมข้นจืดในอดีต แต่ที่มานี้ยังควรมองว่าเป็นข้อสันนิษฐาน

โอเลี้ยงจ้ำบ๊ะ คือโอเลี้ยงที่ใช้น้ำหวานสีแดงหรือสีเขียวเพิ่มความหวานแทนน้ำตาลตามปกติ ทำให้เครื่องดื่มมีรสหวานและกลิ่นเฉพาะตัว โดยชื่อจ้ำบ๊ะมีคำอธิบายว่าอาจเกี่ยวข้องกับน้ำแข็งไสที่ราดน้ำหวานสีต่าง ๆ

กาแฟโบราณกับอเมริกาโน่เหมือนกันหรือไม่?

แม้ทั้งสองจะเป็นเครื่องดื่มกาแฟสีดำได้เหมือนกัน แต่โดยทั่วไปมีวิธีชงและวัตถุดิบที่แตกต่างกัน กาแฟโบราณมักใช้ผงกาแฟคั่วเข้มที่ชงผ่านถุงกรอง และบางสูตรผสมธัญพืชคั่ว ส่วนอเมริกาโน่โดยทั่วไปทำจากเอสเปรสโซผสมน้ำร้อนหรือน้ำเย็น โดยไม่จำเป็นต้องเติมน้ำตาลหรือนม

ดังนั้น ความแตกต่างไม่ได้อยู่ที่ความร้อนหรือความเย็นเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงวัตถุดิบ วิธีสกัด และสูตรของเครื่องดื่มด้วย

ครั้งหน้าที่แวะร้านกาแฟโบราณ หากอยากดื่มกาแฟดำร้อนก็ลองสั่งโอยั๊วะ แต่ถ้าอยากได้กาแฟดำเย็นพร้อมน้ำแข็งก็เลือกโอเลี้ยงได้เลย ส่วนใครชอบรสชาติหอมมันหรือหวานเป็นพิเศษ ก็ยังมีเมนูดัดแปลงให้เลือกตามความชอบอีกด้วย

*********************

ขอบคุณภาพประกอบจาก The Earth