คนไทยเป็นภูมิแพ้กันมากขึ้นจริงหรือไม่ เปิดข้อมูลที่หลายคนอาจเข้าใจผิด

- โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้เป็นปัญหาสุขภาพที่พบได้จริงในเด็กไทย แต่ตัวเลขแตกต่างกันตามอายุและวิธีศึกษา
- อาการจาม คัดจมูก และน้ำมูกไหล ไม่ได้แปลว่าเป็นภูมิแพ้ทุกคน
- การจะสรุปว่าคนไทยเป็นภูมิแพ้เพิ่มขึ้น ต้องใช้ข้อมูลเปรียบเทียบที่ครอบคลุมและใช้เกณฑ์เดียวกัน

คนไทยเป็นภูมิแพ้กันมากขึ้นจริงหรือไม่

        ช่วงที่มีคนรอบตัวจาม คัดจมูก น้ำมูกไหล หรือพูดถึงอาการแพ้ฝุ่นบ่อยขึ้น หลายคนอาจรู้สึกว่าโรคภูมิแพ้กำลังกลายเป็นเรื่องปกติของสังคมไทย แต่ความรู้สึกที่พบเห็นบ่อย ไม่ได้ยืนยันว่าจำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นทั่วประเทศเสมอไป ข้อมูลทางการแพทย์ยืนยันว่าโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้พบได้ในเด็กไทย อย่างไรก็ตาม การประเมินแนวโน้มของทั้งประเทศจำเป็นต้องดูปีที่สำรวจ กลุ่มอายุ วิธีวินิจฉัย และพื้นที่ศึกษาให้ตรงกัน

ตัวเลขจากงานวิจัยบอกอะไร

        งานวิจัยในเด็กที่อาศัยในกรุงเทพฯ ซึ่งเผยแพร่ในปี 2019 ศึกษาเด็กอายุ 6–7 ปี และ 13–14 ปี พบความชุกของโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ในปัจจุบันที่ 15.0% และ 17.5% ตามลำดับ ตัวเลขนี้ช่วยให้เห็นว่าโรคดังกล่าวพบได้ในเด็กทั้งสองช่วงวัย แต่ไม่ควรนำไปสรุปว่าคนไทยทุกวัยมีอัตราการเป็นภูมิแพ้เท่ากัน เพราะงานวิจัยศึกษาประชากรเฉพาะกลุ่มในกรุงเทพฯ

จามบ่อยไม่ได้หมายความว่าเป็นภูมิแพ้เสมอไป

        อาการจาม น้ำมูกไหล และคัดจมูกอาจเกิดจากโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ หรือโรคจมูกอักเสบที่ไม่ได้เกิดจากภูมิแพ้ก็ได้ การสัมผัสฝุ่น ควัน และสิ่งระคายเคืองจึงไม่ใช่หลักฐานเพียงพอสำหรับการวินิจฉัยด้วยตัวเอง งานวิจัยในเกษตรกรจังหวัดพิษณุโลกพบว่า ในกลุ่มผู้ที่มีอาการทางจมูกและได้รับการประเมินประเภทของโรค มีทั้งกลุ่มที่เข้าเกณฑ์โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้และกลุ่มที่ไม่ใช่ภูมิแพ้ ข้อค้นพบนี้สะท้อนว่าอาการที่คล้ายกันอาจมีที่มาต่างกัน

ไรฝุ่นเป็นหนึ่งในตัวกระตุ้นสำคัญ

        การศึกษาผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบเรื้อรังในเชียงใหม่ระหว่างปี 1998–2018 พบว่า ในกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับการทดสอบและเข้าเกณฑ์โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ ผลทดสอบต่อไรฝุ่นผสมเป็นบวกประมาณ 86.3% ตัวเลขนี้เป็นผลในกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจ ไม่ใช่ร้อยละของประชากรเชียงใหม่หรือคนไทยทั้งหมด นอกจากนี้ ยังพบการตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้อื่น เช่น แมลงสาบและละอองเกสรหญ้า

ทำไมจึงรู้สึกว่าคนเป็นภูมิแพ้มีมากขึ้น

        มีหลายประเด็นที่ควรตรวจสอบ ทั้งการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม การสัมผัสฝุ่นและควัน ความแตกต่างของแต่ละช่วงวัย รวมถึงการเข้าถึงการตรวจวินิจฉัย แต่ยังไม่ควรเลือกปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งมาเป็นคำตอบของทั้งประเทศ หากไม่มีหลักฐานรองรับ อีกประเด็นที่สำคัญคือ คนที่เรียกอาการของตัวเองว่า “ภูมิแพ้” อาจยังไม่ได้รับการยืนยันการวินิจฉัย จึงต้องแยกข้อมูลจากการรายงานอาการออกจากข้อมูลผู้ป่วยที่ได้รับการตรวจอย่างชัดเจน 

สรุป: ภูมิแพ้เป็นเรื่องจริง แต่คำว่าเป็นกันทั่วบ้านทั่วเมืองต้องมีข้อมูลรองรับ

        หลักฐานที่มีแสดงให้เห็นว่าโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้พบได้จริงในเด็กไทย และมีสารก่อภูมิแพ้หลายชนิดที่เกี่ยวข้อง แต่ยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าคนไทยทั้งประเทศเป็นภูมิแพ้เพิ่มขึ้นในปี 2569 มากน้อยเพียงใด หากมีอาการต่อเนื่อง รบกวนการนอนหรือการใช้ชีวิต ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุให้เหมาะสม ไม่ควรสรุปโรคจากอาการเพียงอย่างเดียว ในมุมของคุณ อะไรทำให้รู้สึกว่าคนไทยพูดถึงโรคภูมิแพ้กันมากขึ้น ทั้งสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนไป การตรวจพบโรคที่มากขึ้น หรือปัจจัยอื่นที่ควรศึกษาเพิ่มเติม