หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

ผ้าตีนจกแม่แจ่มทอลายแน่นได้อย่างไร ทั้งที่สอดด้ายสีทีละช่วง

เขียนโดย nantana

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ลวดลายละเอียดของผ้าซิ่นตีนจกแม่แจ่มเกิดขึ้นระหว่างทอ ช่างใช้ขนเม่นหรือเหล็กแหลมช่วยช้อนด้ายที่ขึงอยู่บนกี่ แล้วสอดเส้นด้ายสีเพิ่มเข้าไปเป็นช่วง ๆ วิธีนี้เรียกว่า “จก”

คำว่า “ตีนจก” หมายถึงแถบลายตรงชายผ้าซิ่น ไม่ใช่ลายที่ปกคลุมผ้าทั้งผืน งานทอชนิดนี้เป็นภูมิปัญญาของชาวไทยวนในอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ แถบลายที่เชิงซิ่นจึงกลายเป็นจุดเด่นเวลาสวมใส่

ผ้าพื้นทอด้วยด้ายพุ่งที่สอดขวางเต็มหน้ากว้าง ส่วนลายจกเกิดจากการเพิ่มด้ายพุ่งสีเฉพาะตำแหน่ง ช่างใช้เครื่องมือปลายแหลมช้อนด้ายยืนที่ขึงอยู่กับกี่ แล้วสอดด้ายสีเข้าไปในช่องนั้น

ช่างทอตีนจกแม่แจ่มมักคว่ำหน้าผ้าลงบนกี่ แล้วใช้ขนเม่นหรือเครื่องมือปลายแหลมช่วยช้อนด้ายตามตำแหน่งของลาย งานศึกษาของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรอธิบายว่าการวางผ้าแบบนี้ช่วยให้เก็บปมฝ้ายด้านหลังได้เรียบร้อย เมื่อทอเสร็จผ้าจึงดูเรียบร้อยทั้งสองด้านและใช้ได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง

ความยากอยู่ที่การเลือกเส้นให้ตรงแบบ ด้ายสีเสริมเข้าไปเฉพาะจุด ไม่ได้พาดต่อเนื่องทั้งหน้ากว้าง ผู้ทอต้องคุมระยะของแต่ละช่วงและจัดสีให้ต่อกันพอดี ถ้าข้ามเส้นหรือช้อนผิดตำแหน่ง ลายย่อมเคลื่อนจากแบบได้ ผืนที่มีลายแน่นจึงต้องอาศัยทั้งสายตาและความชำนาญของช่าง

ลายที่พบในผ้าตีนจกแม่แจ่มมีแถบกลางรูป โคมคล้ายสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ประกอบกับลายห้องนกและลายขันด้านบนกับด้านล่าง แหล่งข้อมูลของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรอธิบายองค์ประกอบเหล่านี้ไว้ และยกตัวอย่างว่าบางลายมีชื่อเฉพาะสืบทอดในท้องถิ่น สีและรายละเอียดอาจแตกต่างตามแบบกับฝีมือของผู้ทอ

ผ้าตีนจกยังผูกกับวิถีชีวิตของคนแม่แจ่ม งานศึกษาชิ้นเดียวกันบันทึกว่า ในอดีตผู้หญิงแม่แจ่มเรียนทอผ้าตั้งแต่วัยเด็กและทำผ้าไว้ใช้ในครัวเรือน ส่วนซิ่นตีนจกเป็นผืนสำคัญสำหรับใส่ไปงานบุญหรืองานเกี่ยวกับศาสนา งานวิจัยยังกล่าวถึงความเชื่อของชุมชนเรื่องการเก็บซิ่นผืนที่ดีที่สุดไว้ใช้ในวาระสุดท้ายของชีวิตด้วย

ถ้าได้จับผ้าซิ่นตีนจกจริง ลองพลิกดูด้านหลังด้วย ปมฝ้ายที่เรียงเป็นระเบียบเผยให้เห็นงานมือซึ่งทำให้ลายด้านหน้าแน่นและสวยต่อเนื่อง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
nantana's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 65 ครั้ง
เขียนโดย nantana
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569ลอตเตอรี่ปีโชค งวด 1 ธ.ค. 2569 เปิดเลขเด่น 3-5-9 จัดชุด 2 ตัวมาให้ 12 คู่ผีเสื้อแดงจับคู่ทัพขุนศึก เปิดแนวทางเลขเด็ด 1 ธ.ค. 69 มีเลขวิ่ง เลขเด่น พร้อมชุด 2 ตัว-3 ตัวเลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569กรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569โรงแรมขนาดยักษ์ที่ใหญ่ที่สุด มีห้องพักมากสุดอันดับ 1 ในไทยนักเรียน ม.3 ทำร้ายเด็กอนุบาล 3 ตบ-เตะ-กระแทกเข่าจนล้ม ปมแค้นถูกฟ้องครู ล่าสุดเจ้าหน้าที่ยังตามตัวไม่พบช็อกวงการทอง! ทองคำร่วงหนัก 2,500 บาทในวันเดียว เปิดตลาดยังไม่ถึง 2 ชั่วโมงปรับราคา 25 ครั้ง คนมีทองต้องจับตา!“อาร์ต พศุตม์” ชนะคดี “หมออั้ม” ศาลสั่งจำคุก 2 ปี ปรับ 3 แสนเปิด 5 อบต. รายได้รวมสูงที่สุดในไทย ปี 2569 ตัวเลขทะลุพันล้าน!เปิดเหตุการณ์คลิปไวรัล เสียงร้องโหยหวญดังในเตาเผาศพไฟฟ้าคณะราชทูตสยามสมัยพระนารายณ์ ข้ามทะเลหกเดือนเข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่ 14
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด Review, HowTo, ท่องเที่ยว
ที่เที่ยวห้ามพลาดในสหรัฐอเมริกา: อุทยานแห่งชาติไซออน (Zion National Park)8 เกมงานเลี้ยงปีใหม่บริษัท เล่นได้ทุกวัย เตรียมของน้อย คนไม่นั่งเล่นมือถือ🔥 ป้ายยาซีรีส์เด็ด 2026: The Legend of Kitchen Soldier (บันทึกครัวค่ายทหาร) 🍳🪖เช็กสภาพรถ 5 จุดก่อนขับทางไกลกลับบ้านช่วงปีใหม่
ตั้งกระทู้ใหม่