หิ่งห้อยเรืองแสงจากเคมี ไม่ได้จุดไฟในตัว

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ค่ำ ๆ ถ้าเห็นแสงกะพริบบนยอดหญ้า แสงนั้นมาจากอวัยวะสร้างแสงใต้ท้องหิ่งห้อย ปฏิกิริยาเคมีในเซลล์พิเศษทำให้เกิดแสงโดยปล่อยความร้อนน้อย จึงเรียกว่าแสงเย็น ไม่ใช่เปลวไฟจากการเผาไหม้

ในอวัยวะนั้นมีเซลล์ที่เรียกว่าโฟโตไซต์ (photocytes) ทำหน้าที่ผลิตแสง หิ่งห้อยตัวผู้และตัวเมียที่โตเต็มวัยต่างเรืองแสงได้ สีที่เห็นมีตั้งแต่เหลืองเขียวไปจนถึงส้มแดงตามชนิด

งานวิจัยในวารสาร Biochemical Journal ระบุว่าเอนไซม์ลูซิเฟอเรสใช้ ATP และลูซิเฟอรินในปฏิกิริยา เมื่อมีออกซิเจนร่วมด้วย ปฏิกิริยาจะปล่อยพลังงานเป็นแสง การสร้างแสงด้วยเคมีในสิ่งมีชีวิตนี้เรียกว่าไบโอลูมิเนสเซนซ์ หรือการเรืองแสงทางชีวภาพ

ออกซิเจนยังเกี่ยวกับจังหวะกะพริบด้วย งานทดลองหิ่งห้อยโตเต็มวัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Experimental Biology พบว่า เมื่อจำกัดออกซิเจนแสงจะดับ และเมื่อผู้วิจัยเพิ่มออกซิเจน หิ่งห้อยกลับเรืองแสงต่อเนื่อง ผลนี้สนับสนุนว่าการควบคุมทางที่ออกซิเจนผ่านไปถึงเซลล์มีส่วนกำหนดจังหวะแสงวาบ ผู้วิจัยเสนอว่าของเหลวในท่ออากาศฝอยที่เลี้ยงเซลล์ทำหน้าที่เป็นด่านปรับการแพร่ออกซิเจน

คำว่าแสงเย็นหมายถึงการเรืองแสงที่ปล่อยความร้อนน้อยมาก มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-แมดิสันระบุว่าแสงของหิ่งห้อยแทบไม่ก่อความร้อน ส่วนหลอดไส้ให้แสงจากไส้หลอดที่ร้อนขึ้นเมื่อมีกระแสไฟฟ้าผ่าน จึงเป็นคนละกลไกกับปฏิกิริยาเคมีในร่างกายแมลง

หิ่งห้อยแต่ละชนิดไม่ได้กะพริบเหมือนกันทั้งหมด มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-แมดิสันอธิบายว่าจังหวะและความสว่างแตกต่างตามชนิด และช่วยให้ตัวผู้กับตัวเมียจำแนกกันได้ แสงวาบจึงเป็นทั้งผลจากเคมีในร่างกายและสัญญาณที่ใช้สื่อสารกัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th