พืชกินทองคำมีจริง! ต้นไม้ออสเตรเลียที่ดูด 'ทองคำ' ขึ้นมาไว้บนใบ

พืชที่ “กินทองคำ”! 

ต้นยูคาลิปตัสธรรมดาที่ขึ้นอยู่กลางพื้นที่แห้งแล้งของออสเตรเลีย อาจกำลังบอกใบ้ว่าใต้พื้นดินมีทองคำซ่อนอยู่ เพราะนักวิทยาศาสตร์ตรวจพบอนุภาคทองคำจริง ๆ อยู่ภายในเนื้อใบ ไม่ใช่ฝุ่นทองที่ปลิวมาเกาะจากภายนอก

✦ ทองคำขึ้นไปอยู่บนต้นไม้ได้เช่นไร?

การค้นพบนี้เกิดขึ้นบริเวณเมือง คาลกูร์ลี รัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย ซึ่งเป็นพื้นที่ทำเหมืองทองคำสำคัญ ต้นยูคาลิปตัสสามารถหยั่งรากลึกลงไปหาแหล่งน้ำใต้ดิน บางต้นมีรากลึกหลายสิบเมตร จึงทำงานคล้ายเครื่องสูบน้ำตามธรรมชาติ 

เมื่อต้นไม้ดูดน้ำและธาตุอาหารขึ้นมา อนุภาคทองคำปริมาณเล็กน้อยที่อยู่เหนือแหล่งแร่ก็ถูกพาขึ้นมาด้วย ก่อนสะสมตามใบ กิ่ง และส่วนต่าง ๆ ของต้นไม้ นักวิจัยมองว่าทองคำอาจเป็นพิษต่อต้นยูคาลิปตัส ต้นไม้จึงเคลื่อนมันไปเก็บไว้บริเวณปลายกิ่งและใบ ซึ่งสามารถร่วงหล่นออกจากต้นได้ในภายหลัง

✦ ใบยูคาลิปตัสเป็นสีทองให้มองเห็นหรือเปล่า?

คำตอบคือ มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ใบไม้ยังคงมีสีเขียวตามปกติ อนุภาคทองที่พบมีขนาดเล็กมาก บางเม็ดมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณหนึ่งในห้าของเส้นผมมนุษย์ จึงต้องใช้เครื่องตรวจวิเคราะห์รังสีเอกซ์ขั้นสูงจึงจะมองเห็นได้

ทีมวิจัยขององค์การวิจัยวิทยาศาสตร์และอุตสาหกรรมแห่งเครือรัฐออสเตรเลีย หรือ CSIRO ใช้เครื่องตรวจจับ Maia ที่ Australian Synchrotron ตรวจดูโครงสร้างภายในใบ และยืนยันว่าทองคำฝังอยู่ในเนื้อเยื่อของพืชจริง ผลงานนี้เผยแพร่ในวารสาร Nature Communications เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2013 

✦ เก็บใบไม้ไปหลอมเป็นทองได้ไหม?

ปริมาณทองคำในใบมีน้อยเกินกว่าจะนำไปสกัดขาย ต้นยูคาลิปตัสจึงไม่ใช่เหมืองทองที่เด็ดใบแล้วนำไปหลอมได้ แต่มีประโยชน์ในฐานะ “ป้ายบอกทาง” ว่าลึกลงไปใต้บริเวณนั้นอาจมีแหล่งแร่ซ่อนอยู่

นักสำรวจสามารถเก็บตัวอย่างใบไม้ไปตรวจ ก่อนตัดสินใจเจาะสำรวจในพื้นที่เป้าหมาย วิธีนี้อาจช่วยลดค่าใช้จ่าย ลดจำนวนจุดที่ต้องขุดเจาะ และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังอาจนำไปประยุกต์ค้นหาโลหะชนิดอื่น เช่น ทองแดงและสังกะสีได้ด้วย