5 ปัญหาค่าใช้จ่ายของทหารชั้นผู้น้อย เงินเดือนต้องแบ่งใช้เรื่องอะไรบ้าง

แม้ทหารชั้นผู้น้อยจะมีรายได้จากเงินเดือนและค่าตอบแทนตามสิทธิ แต่การบริหารเงินในแต่ละเดือนก็เป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะทหารที่ต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายส่วนตัว ส่งเงินกลับบ้าน หรือมีภาระหนี้สิน ขณะที่ทหารกองประจำการบางส่วนมีอาหารและที่พักที่หน่วยจัดให้ แต่ก็ยังอาจมีค่าใช้จ่ายอื่นระหว่างรับราชการ

 

ข้อมูลที่กองทัพบกเผยแพร่เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2568 ระบุว่า ทหารกองประจำการได้รับเงินเดือนประมาณ 1,630–4,870 บาทตามระดับชั้นปี มีเบี้ยเลี้ยงวันละ 96 บาท และได้รับเงินเพิ่มการครองชีพชั่วคราวตามหลักเกณฑ์ เพื่อให้รายรับรวมถึง 11,000 บาทในกรณีตัวอย่างที่กองทัพบกชี้แจง อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นข้อมูลของทหารกองประจำการ ไม่ใช่อัตราเงินเดือนของนายทหารประทวนทุกคน

 

เมื่อพิจารณาค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน ปัญหาที่ทหารชั้นผู้น้อยอาจพบมีอยู่หลายด้าน โดยเฉพาะเรื่องอาหาร ของใช้ส่วนตัว การเดินทาง ภาระครอบครัว และการวางแผนเงินหลังหักค่าใช้จ่าย

 

1. ค่าอาหารและค่าใช้จ่ายระหว่างอยู่ในหน่วย

 

อาหารเป็นค่าใช้จ่ายสำคัญในชีวิตประจำวันของคนทั่วไป แต่สำหรับทหารกองประจำการที่อยู่ในหน่วยทหาร ระบบการจัดอาหารมีหลักเกณฑ์เฉพาะ

 

ตามคำชี้แจงของกองทัพบก เบี้ยเลี้ยงประจำอยู่ที่วันละ 96 บาท โดยมีการหักค่าประกอบเลี้ยงวันละ 70 บาท เพื่อนำไปจัดอาหารให้ทหาร 3 มื้อ เหลือเบี้ยเลี้ยงส่วนนี้วันละ 26 บาท หรือประมาณ 780 บาท หากคิด 30 วัน

 

อย่างไรก็ตาม เงินที่เหลือดังกล่าวไม่ใช่รายได้ทั้งหมดที่ทหารมี เพราะยังมีเงินเดือนและเงินเพิ่มการครองชีพตามสิทธิ ส่วนค่าใช้จ่ายด้านอาหารของทหารที่พักอยู่นอกหน่วยหรือมีภารกิจแตกต่างออกไปก็อาจไม่เหมือนกัน

 

ปัญหาที่ต้องให้ความสำคัญคือ การจัดอาหารควรเป็นไปตามหลักเกณฑ์และเหมาะสมกับจำนวนกำลังพล หากมีการหักเงินไม่ตรงตามระเบียบ หรือพบว่าอาหารไม่เป็นไปตามมาตรฐาน ควรมีช่องทางตรวจสอบและร้องเรียนที่เข้าถึงได้

 

2. ค่าของใช้ส่วนตัวและอุปกรณ์จำเป็น

 

แม้หน่วยทหารจะจัดเตรียมเครื่องแต่งกายและอุปกรณ์บางรายการให้ตามสิทธิ แต่ทหารอาจยังมีค่าใช้จ่ายส่วนตัว เช่น สบู่ ยาสีฟัน แชมพู ผงซักฟอก ของใช้สำหรับดูแลสุขอนามัย และอุปกรณ์จำเป็นในชีวิตประจำวัน

 

ในช่วงแรกที่เข้ารับราชการ อาจมีการจัดหาของใช้ส่วนตัวที่จำเป็นเป็นชุด เช่น มีดโกน กรรไกร ไฟฉาย และถุงเท้า โดยกองทัพบกชี้แจงว่าค่าใช้จ่ายในส่วนนี้อาจเรียกเก็บได้ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

 

สำหรับทหารที่ต้องประหยัดเงิน การซื้อของใช้ในปริมาณมากโดยไม่วางแผนอาจทำให้เงินที่เหลือสำหรับใช้จ่ายส่วนตัวลดลง วิธีหนึ่งที่ช่วยได้คือกำหนดงบของใช้รายเดือน เลือกซื้อเฉพาะสิ่งที่จำเป็น และตรวจสอบก่อนว่ารายการใดเป็นของที่หน่วยจัดให้แล้ว

 

ทั้งนี้ ต้องแยกให้ชัดระหว่างค่าใช้จ่ายที่เรียกเก็บได้ตามระเบียบกับค่าใช้จ่ายที่ไม่ควรเรียกเก็บจากทหาร เพราะกองทัพบกระบุว่าค่าเครื่องช่วยฝึก ค่าเครื่องสนาม และค่าสาธารณูปโภคต่าง ๆ เป็นรายการที่ห้ามหักจากเงินเดือนของทหารกองประจำการ

 

3. ค่าเดินทางและการติดต่อกับครอบครัว

 

ทหารที่ประจำการห่างจากภูมิลำเนาอาจมีค่าเดินทางกลับบ้านในช่วงที่ได้รับอนุญาตให้ลา รวมถึงค่าโทรศัพท์และอินเทอร์เน็ตสำหรับติดต่อกับครอบครัว

 

ค่าใช้จ่ายส่วนนี้แตกต่างกันตามระยะทาง วิธีเดินทาง และความถี่ในการกลับบ้าน ผู้ที่ต้องเดินทางข้ามจังหวัดเป็นประจำอาจต้องวางแผนล่วงหน้า เพราะค่าโดยสารและค่าเดินทางอาจกินสัดส่วนรายได้มากกว่าผู้ที่อยู่ใกล้บ้าน

 

การจัดสรรเงินเป็นรายเดือนช่วยลดปัญหาเงินไม่พอในช่วงปลายเดือน เช่น แยกเงินสำหรับการเดินทางกลับบ้านไว้ต่างหาก กำหนดวงเงินค่าโทรศัพท์ และหลีกเลี่ยงการใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นในช่วงที่ยังมีภาระค่าเดินทางรออยู่

 

4. ภาระครอบครัวและการส่งเงินกลับบ้าน

 

ทหารชั้นผู้น้อยบางคนต้องช่วยเหลือพ่อแม่ คู่สมรส หรือลูก แม้รายได้ของตนเองจะยังไม่สูงมาก การส่งเงินกลับบ้านจึงอาจเป็นค่าใช้จ่ายก้อนสำคัญที่ต้องแบ่งไว้ก่อนใช้จ่ายส่วนตัว

 

หากไม่กำหนดจำนวนเงินให้ชัดเจน อาจทำให้เงินสำหรับค่าเดินทาง ของใช้ส่วนตัว หรือเงินออมไม่เพียงพอในบางเดือน การวางแผนจึงควรเริ่มจากรายได้ที่ได้รับจริงหลังหักรายการที่ถูกต้องตามระเบียบ แล้วจัดลำดับความสำคัญของค่าใช้จ่าย

 

ตัวอย่างการแบ่งเงินคือ กำหนดเงินช่วยเหลือครอบครัวเป็นจำนวนคงที่ในแต่ละเดือน แยกเงินสำหรับสิ่งจำเป็น และกันเงินสำรองไว้เล็กน้อยหากทำได้ จำนวนที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับภาระของแต่ละคน ไม่ควรใช้สูตรเดียวกับทหารทุกคน

 

5. เงินเหลือใช้หลังหักค่าใช้จ่ายและการออม

 

ปัญหาที่พบได้ในผู้มีรายได้น้อยไม่ได้มีเพียงรายได้ไม่เพียงพอ แต่ยังรวมถึงการมีเงินสำรองไม่มากพอเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน เช่น ต้องเดินทางด่วน ซื้อของจำเป็น หรือช่วยเหลือคนในครอบครัว

 

การวางแผนการเงินจึงควรแยกเงินเป็นส่วน ๆ ได้แก่ ค่าใช้จ่ายจำเป็น เงินช่วยครอบครัว เงินส่วนตัว และเงินออมตามกำลังที่ทำได้ หากมีหนี้สิน ควรตรวจสอบยอดหนี้ ดอกเบี้ย และกำหนดชำระให้ชัดเจน ไม่ก่อหนี้ใหม่เพื่อชดเชยการใช้จ่ายที่เกินงบโดยไม่จำเป็น

 

สำหรับทหารกองประจำการ กองทัพบกยังชี้แจงว่าค่าใช้จ่ายบางประเภท เช่น ค่าซักรีด ค่าร้านค้า หรือการจัดหาชุดเพิ่มเติม อาจหักได้ตามความสมัครใจและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง จึงควรตรวจสอบรายการหักในแต่ละเดือนว่าตรงกับสิ่งที่ใช้จริงและได้รับความยินยอมหรือไม่

 

หากพบการหักเงินไม่ถูกต้อง ควรทำอย่างไร

 

กองทัพบกระบุว่า หากพบการหักเงินเดือนหรือเบี้ยเลี้ยงที่ไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ สามารถแจ้งศูนย์บริการข้อมูลข่าวสารและรับเรื่องร้องเรียนกองทัพบก โทร. 02-297-8307 หรือแจ้งผ่านแอปพลิเคชัน S.M.A.R.T. SOLDIERS เพื่อให้ตรวจสอบได้

 

ผู้ที่ต้องการร้องเรียนควรเก็บหลักฐานที่เกี่ยวข้อง เช่น รายการเงินเข้า รายการหักเงิน ใบเสร็จ หรือรายละเอียดค่าใช้จ่ายเท่าที่สามารถเก็บได้ เพื่อช่วยให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงได้ชัดเจนขึ้น

 

สรุป

 

ค่าใช้จ่ายสำคัญของทหารชั้นผู้น้อยอาจประกอบด้วยค่าอาหารและรายการประกอบเลี้ยง ของใช้ส่วนตัว ค่าเดินทาง การช่วยเหลือครอบครัว และการจัดสรรเงินที่เหลือเพื่อใช้จ่ายหรือออม แต่ค่าใช้จ่ายจริงแตกต่างกันตามประเภทกำลังพล หน่วยที่สังกัด ภารกิจ และสิทธิประโยชน์ที่ได้รับ

 

สิ่งสำคัญคือ ต้องแยกเงินเดือน เบี้ยเลี้ยง และเงินเพิ่มออกจากกัน พร้อมตรวจสอบรายการหักให้ตรงตามระเบียบ โดยเฉพาะทหารกองประจำการซึ่งมีหลักเกณฑ์เรื่องค่าอาหารและของใช้บางรายการอย่างชัดเจน การจัดการเงินอย่างเป็นระบบและมีช่องทางร้องเรียนที่ตรวจสอบได้ จะช่วยให้ทหารรักษาสิทธิของตนและวางแผนค่าใช้จ่ายได้ดีขึ้น