ฟองน้ำล้างจานดูสะอาด แต่เช็กเชื้อด้วยตาไม่ได้

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ฟองน้ำล้างจานเพิ่งล้างเสร็จ สีไม่เปลี่ยน ไม่มีคราบให้เห็น หลายบ้านจึงวางกลับไว้ข้างอ่างแล้วใช้ต่อเหมือนเดิม

แต่ความสะอาดที่มองเห็นไม่ได้บอกว่าข้างในมีเชื้อน้อยหรือปลอดภัย ฟองน้ำมีรูพรุน อุ้มน้ำและเศษอาหารไว้ได้ จึงกลายเป็นที่สะสมจุลินทรีย์ระหว่างใช้งาน

สถาบันประเมินความเสี่ยงแห่งเยอรมนี (BfR) รายงานการทดลองที่ใส่เชื้ออีโคไล ซัลโมเนลลา และสแตฟิโลค็อกคัสลงในฟองน้ำที่ขายทั่วไป ผลพบว่าเชื้อที่ทดสอบเพิ่มจำนวนได้มากภายในไม่กี่วัน และยังอยู่รอดหลังฟองน้ำแห้งไปหลายวัน ในชุดทดลองเดียวกัน ฟองน้ำไม่ได้ส่งกลิ่นชัดหรือดูสกปรก แม้ตรวจพบเชื้อจำนวนมาก

เรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่าฟองน้ำทุกก้อนในบ้านมีเชื้อชนิดเดียวกันหรือทำให้ป่วยแน่นอน การทดลองเติมเชื้อใช้ทดสอบว่าเชื้อจะอยู่และเติบโตในฟองน้ำได้หรือไม่ จึงไม่ใช่การสำรวจความชุกในทุกครัวเรือน แต่ช่วยตอบได้ว่าการดูสีหรือดมกลิ่นอย่างเดียวใช้ประเมินความสะอาดไม่ได้

งานวิจัยอีกชิ้นตรวจฟองน้ำใช้แล้ว 14 ก้อนจากบ้านในเยอรมนีด้วยกล้องและการวิเคราะห์สารพันธุกรรม พบแบคทีเรียอยู่ทั้งบนผิวและในโพรงด้านในของเนื้อฟองน้ำ บางบริเวณเห็นกลุ่มเซลล์เกาะกันเป็นชั้นคล้ายไบโอฟิล์ม งานนี้ไม่ได้บอกว่าฟองน้ำทุกบ้านมีชนิดหรือปริมาณเชื้อเท่ากัน แต่ช่วยอธิบายว่าคราบด้านนอกไม่ใช่ภาพทั้งหมดของสิ่งที่สะสมอยู่ข้างใน

BfR แนะนำให้เปลี่ยนฟองน้ำเป็นประจำ และทิ้งทันทีหากใช้เช็ดพื้นผิวที่สัมผัสเนื้อดิบ เพราะอาจพาเชื้อไปติดมือ เคาน์เตอร์ หรืออาหารอื่นได้ รอบเปลี่ยนที่เหมาะสมขึ้นกับการใช้งาน จึงไม่มีจำนวนวันเดียวที่ใช้ได้กับทุกบ้าน หากไม่อยากใช้ฟองน้ำ แปรงล้างจานหรือผ้าไมโครไฟเบอร์เป็นอีกทางเลือก เพราะแห้งเร็วกว่าและซักทำความสะอาดได้

บ้านที่มีเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือคนภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ควรเปลี่ยนฟองน้ำถี่ขึ้นตามคำแนะนำของ BfR

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th