มีดสแตนเลสขึ้นจุดส้ม ทั้งที่ล้างแล้ว เกิดจากอะไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ล้างมีดเสร็จแล้ววางไว้ข้างซิงก์ พอหยิบมาอีกทีมีจุดสีส้มเล็ก ๆ แต้มอยู่บนใบมีด ทั้งที่เพิ่งล้างไปไม่นาน คราบแบบนี้ทำให้หลายคนสงสัยว่า มีดที่ระบุว่าเป็นสแตนเลสยังขึ้นสนิมได้ด้วยหรือ?

สแตนเลสเกิดคราบสนิมได้ และจุดสีส้มบนผิวไม่ได้หมายความว่าเนื้อมีดผุทุกครั้ง สาเหตุหนึ่งคือเศษเหล็กจากของชิ้นอื่นไปเกาะบนใบมีด พอเศษเหล็กเปียก มันก็เกิดสนิมเป็นคราบให้เห็นได้

สมาคมเหล็กกล้าไร้สนิมอังกฤษ (BSSA) อธิบายว่าสแตนเลสมีชั้นฟิล์มออกไซด์ที่มีโครเมียมเป็นส่วนประกอบคอยปกป้องผิว และต้องอาศัยพื้นผิวที่สะอาดกับออกซิเจนเพียงพอเพื่อคงชั้นนี้ไว้ ถ้ามีเศษเหล็กจากวัสดุอื่นติดอยู่และโดนความชื้น คราบสีน้ำตาลก็เกิดขึ้นได้

ในครัว เศษโลหะอาจติดมากับฝอยขัดหม้อหรือแปรงที่เคยใช้กับเหล็กธรรมดา ถ้าเอามาขัดมีด เศษเหล็กเล็ก ๆ อาจค้างอยู่ตามผิวหรือรอยขีด พอวางมีดไว้ในที่ชื้น เศษเหล่านั้นก็ขึ้นเป็นจุดสีน้ำตาลส้มได้ BSSA ระบุว่าคราบจากเศษเหล็กยังเห็นบนอ่างพอร์ซเลนหรือพลาสติกได้ด้วย จึงไม่ควรใช้สีของคราบอย่างเดียวตัดสินว่าเนื้อวัสดุเป็นสนิม

คราบจากเศษเหล็กไม่ใช่สาเหตุเดียว BSSA เตือนว่าน้ำยาฟอกขาวที่มีคลอไรด์ รวมถึงเกลือที่ค้างบนผิวหรือส่วนผสมเกลือกับน้ำส้มสายชูเข้มข้นที่ปล่อยไว้นาน อาจทำให้ผิวเกิดคราบหรือหลุมกัดกร่อนได้ จึงควรล้างเกลือและเศษอาหารออกหลังทำครัว อย่าแช่มีดในน้ำยาฟอกขาวหรือน้ำเกลือข้ามคืน

ถ้าเป็นจุดตื้น ๆ ให้เริ่มจากล้างตามปกติด้วยน้ำยาล้างจานและฟองน้ำหรือผ้านุ่ม ล้างน้ำสะอาดแล้วเช็ดให้แห้ง อย่าใช้ฝอยเหล็กหรือแผ่นขัดที่เคยใช้กับเหล็กธรรมดามาถูซ้ำ เพราะอาจเติมเศษโลหะลงบนใบมีดเพิ่มและทำให้ผิวเป็นรอย

สำหรับคราบบาง ๆ ที่ยังติดอยู่ BSSA แนะนำครีมหรือน้ำยาขัดสเตนเลสชนิดไม่ขูดผิว ใช้กับผ้านุ่มหรือฟองน้ำนิ่ม แล้วล้างผลิตภัณฑ์ออกให้หมด ก่อนใช้ให้ดูฉลากและคำแนะนำของผู้ผลิตมีดด้วย หากไม่แน่ใจ ให้ลองกับบริเวณเล็ก ๆ ก่อน อย่าเพิ่งหยิบกรดหรือสารทำความสะอาดแรง ๆ มาใช้เอง

หลังล้างมีด ให้เช็ดจนแห้งและแยกเก็บจากอุปกรณ์เหล็กธรรมดา ฝอยขัดสำหรับสแตนเลสก็ควรแยกจากฝอยที่ใช้กับหม้อเหล็ก เพื่อลดโอกาสที่เศษเหล็กจะถ่ายมาติดใบมีดและไม่ปล่อยความชื้นค้างอยู่บนผิว

ถ้าจุดสนิมกลับมาเร็ว มีผิวขรุขระ เป็นหลุม หรือคราบลามแม้ดูแลตามปกติ ให้หยุดขัดและขอคำแนะนำจากผู้ผลิตหรือร้านที่ซื้อ เพราะกรณีที่ผิวถูกกัดกร่อนจริงต้องดูชนิดเหล็กและความเสียหาย ไม่ควรเหมารวมกับคราบจากเศษโลหะ

จุดส้มเล็ก ๆ เป็นเบาะแสให้ตรวจทั้งใบมีด ฝอยขัด และของที่วางข้างกันก่อนตัดสินว่ามีดเสียหาย ถ้าผิวเป็นหลุมหรือคราบกลับมาอีก ให้ถามผู้ผลิตก่อนใช้ต่อ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th