เหรียญในปากศพกรีกมีไว้จ่ายชารอนจริงไหม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ตามตำนานกรีก เหรียญในปากผู้ตายเป็นค่าโดยสารให้ชารอน คนพายเรือข้ามแม่น้ำสู่แดนคนตาย แต่เมื่อนักโบราณคดีพบเหรียญในหลุมศพจริง ก็ต้องดูตำแหน่งและสิ่งที่ฝังร่วมกันก่อนระบุหน้าที่ของมัน

บันทึกวัตถุของพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน (The Met) ลงอายุเหรียญเงินโอโบลจากแอตติกาชิ้นนี้ไว้ราว 454–404 ปีก่อนคริสตกาล และระบุขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 9 มิลลิเมตร ตามตำนาน เหรียญหนึ่งโอโบลที่วางไว้ในปากผู้ตายเป็นค่าโดยสารให้ชารอน ผู้พาวิญญาณข้ามแม่น้ำสติกซ์หรืออาเคอรอนไปยังฮาเดส

พิพิธภัณฑ์โบราณคดีพีร์กอสในแคว้นเอลิสของกรีซเล่าความเชื่อเรื่องพิธีศพของชาวเอลิสไว้ว่า เฮอร์มีสจะนำวิญญาณไปถึงแม่น้ำอาเคอรอน ชารอนจะพาข้ามไปยังฮาเดส ญาติจึงวางเหรียญในปากผู้ตายตามความเชื่อนี้ นี่คือคำอธิบายความเชื่อในพิธีศพของพื้นที่หนึ่ง ไม่ใช่ธรรมเนียมที่ใช้แทนทุกชุมชนกรีกได้

งานวิจัยปี 2569 ของ Tugrul และ Keles วิเคราะห์การฝังศพ 75 กรณีในสุสานพาเรียน ครอบคลุมตั้งแต่ช่วงปลายยุคคลาสสิกและต้นเฮลเลนิสติกไปจนถึงยุคจักรวรรดิโรมัน ผู้วิจัยแยกเหรียญที่ผลิตตามปกติออกจากวัตถุเลียนแบบเหรียญและเหรียญที่ถูกดัดแปลง ข้อมูลชุดนี้มาจากสุสานพาเรียนแห่งเดียว ไม่ได้รวบรวมสุสานกรีกทุกพื้นที่

ส่วนใหญ่เป็นเหรียญทองแดงที่วางในปากผู้ตาย บางหลุมพบหลายเหรียญในปากหรือวางไว้ใกล้ปาก และบางกรณีบันทึกตำแหน่งที่พบไว้ไม่ชัดเจน นอกจากนี้ยังพบแผ่นทองกดรอยเหรียญ วัตถุหล่อรูปปลาโลมา และเหรียญทองแดงปิดทอง ผู้วิจัยจึงเสนอคำว่า “ค่าโอโบลของชารอน” เมื่อชนิดวัตถุ ตำแหน่ง วิธีฝัง และของที่พบร่วมกันรองรับการตีความนี้

ตามตำนาน เหรียญเป็นค่าโดยสารให้ชารอน ส่วนเหรียญที่พบในหลุมศพจริงต้องตีความจากตำแหน่งและสิ่งของที่ฝังร่วมกัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th