เปิดรายได้กำนันและผู้ใหญ่บ้าน รับเงินตอบแทนเดือนละเท่าไร มีเงินเพิ่มจากตำแหน่งอะไรบ้าง

เปิดรายได้กำนันและผู้ใหญ่บ้าน รับเงินตอบแทนเดือนละเท่าไร มีเงินเพิ่มจากตำแหน่งอะไรบ้าง

กำนันและผู้ใหญ่บ้านเป็นบุคคลสำคัญในระบบการปกครองท้องที่ของประเทศไทย เพราะมีหน้าที่ดูแลความเรียบร้อยในพื้นที่ ประสานงานกับหน่วยงานราชการ รับทราบปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน และช่วยเหลืองานของทางราชการในระดับตำบลและหมู่บ้าน แม้จะเป็นตำแหน่งที่หลายคนคุ้นเคย แต่เรื่องรายได้และสิทธิประโยชน์ของผู้ดำรงตำแหน่งเหล่านี้ยังเป็นสิ่งที่ประชาชนจำนวนหนึ่งสงสัย

 

คำถามที่พบบ่อยคือ กำนันได้รับเงินเดือนละเท่าไร ผู้ใหญ่บ้านมีรายได้ต่างกันมากหรือไม่ ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านได้เงินเท่าไร และหากทำงานมาหลายปีจะได้รับค่าตอบแทนเพิ่มขึ้นหรือเปล่า

 

ข้อมูลสำคัญที่ควรรู้คือ เงินที่บุคคลเหล่านี้ได้รับเรียกอย่างเป็นทางการว่า เงินตอบแทนตำแหน่ง ไม่ใช่เงินเดือนข้าราชการประจำตามระบบเดียวกับข้าราชการพลเรือน โดยอัตราค่าตอบแทนและหลักเกณฑ์การจ่ายเป็นไปตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยที่เกี่ยวข้อง

 

กำนันได้รับเงินเดือนละเท่าไร

 

กำนันเป็นผู้มีบทบาทในการดูแลการปกครองระดับตำบล โดยประสานงานกับผู้ใหญ่บ้านในแต่ละหมู่บ้าน รวมถึงฝ่ายปกครองอำเภอและหน่วยงานราชการอื่น ๆ

 

ตามบัญชีอัตราเงินตอบแทนที่ปรับปรุงโดยระเบียบกระทรวงมหาดไทย พ.ศ. 2566 ซึ่งมีผลตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2566 กำนันมีอัตราเงินตอบแทนตั้งแต่ 12,000–15,000 บาทต่อเดือน โดยจำนวนที่ได้รับจริงขึ้นอยู่กับขั้นเงินตอบแทนของแต่ละคน

 

การปรับอัตราครั้งนั้นทำให้ผู้ดำรงตำแหน่งได้รับเงินตอบแทนเพิ่มขึ้นจากอัตราเดิม และมีหลักเกณฑ์การเลื่อนขั้นตามผลการปฏิบัติงานที่กำหนดไว้ในระเบียบ

 

หากกำนันได้รับเงินตอบแทนในอัตรา 15,000 บาทต่อเดือน จะคิดเป็นเงิน 180,000 บาทต่อปี โดยยังไม่รวมรายได้อื่นที่อาจได้รับจากภารกิจซึ่งมีกฎเกณฑ์รองรับ และไม่ใช่การรับประกันว่าจะมีเงินเพิ่มทุกเดือน

 

ผู้ใหญ่บ้านได้รับเงินเดือนละเท่าไร

 

ผู้ใหญ่บ้านมีหน้าที่ดูแลความสงบเรียบร้อยและประสานงานกับประชาชนในระดับหมู่บ้าน ตลอดจนช่วยดำเนินงานตามนโยบายและภารกิจของทางราชการในพื้นที่

 

ตามบัญชีอัตราเงินตอบแทนที่ประกาศไว้ ผู้ใหญ่บ้านมีอัตราเงินตอบแทนตั้งแต่ 10,000–13,000 บาทต่อเดือน ขึ้นอยู่กับขั้นเงินตอบแทนที่ได้รับ

 

หากได้รับอัตรา 10,000 บาทต่อเดือน จะคิดเป็นเงิน 120,000 บาทต่อปี ส่วนผู้ที่ได้รับอัตราสูงสุด 13,000 บาทต่อเดือน จะคิดเป็นเงิน 156,000 บาทต่อปี ตัวเลขดังกล่าวเป็นการคำนวณจากอัตราเงินตอบแทนรายเดือน ไม่ใช่รายได้สุทธิหลังหักค่าใช้จ่ายส่วนตัว

 

ความแตกต่างระหว่างกำนันกับผู้ใหญ่บ้านจึงไม่ได้มีเพียงชื่อเรียกของตำแหน่ง แต่เกี่ยวข้องกับขอบเขตหน้าที่และอัตราเงินตอบแทนที่กำหนดไว้ตามระเบียบด้วย

 

ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน และแพทย์ประจำตำบล ได้เท่าไร

 

นอกจากกำนันและผู้ใหญ่บ้านแล้ว ยังมีตำแหน่งอื่นในระบบการปกครองท้องที่ที่ทำงานสนับสนุนกัน ได้แก่

 

- แพทย์ประจำตำบล มีอัตราเงินตอบแทน 6,000–10,000 บาทต่อเดือน

- สารวัตรกำนัน มีอัตราเงินตอบแทน 6,000–10,000 บาทต่อเดือน

- ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครอง มีอัตราเงินตอบแทน 6,000–10,000 บาทต่อเดือน

- ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายรักษาความสงบ มีอัตราเงินตอบแทน 6,000–10,000 บาทต่อเดือน

 

อัตราข้างต้นอ้างอิงบัญชีเงินตอบแทนขั้นต่ำและขั้นสูงตามระเบียบที่ปรับปรุงในปี 2566 ผู้ดำรงตำแหน่งแต่ละคนอาจได้รับเงินไม่เท่ากัน เพราะต้องพิจารณาขั้นเงินตอบแทนและหลักเกณฑ์ที่ใช้บังคับด้วย

 

ทำงานนานขึ้น มีเงินเพิ่มจากอายุงานหรือไม่

 

อีกเรื่องที่หลายคนอาจไม่ทราบคือ เงินตอบแทนของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และตำแหน่งที่เกี่ยวข้องสามารถเพิ่มขึ้นตามขั้นได้ ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะได้รับเงินในอัตราเดิมตลอดเวลาที่ดำรงตำแหน่ง

 

ระเบียบที่เกี่ยวข้องกำหนดให้มีการเลื่อนขั้นเงินตอบแทนตามผลการปฏิบัติงาน โดยมีอัตราเงินตอบแทนขั้นละ 300 บาท และในรอบปีงบประมาณหนึ่ง ๆ สามารถเลื่อนได้ไม่เกินสองขั้น ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และการประเมินที่กำหนดไว้

 

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรนำจำนวน 300 บาทไปคูณกับจำนวนปีที่ทำงานแล้วสรุปเป็นรายได้เพิ่มโดยอัตโนมัติ เพราะการเลื่อนขั้นไม่ได้เกิดขึ้นโดยไม่มีเงื่อนไข ต้องพิจารณาผลการปฏิบัติงาน หลักเกณฑ์การประเมิน และเพดานเงินตอบแทนของตำแหน่งนั้นด้วย

 

มีเงินเพิ่มจากตำแหน่งอื่นอีกหรือไม่

 

รายได้ของผู้ดำรงตำแหน่งในระบบการปกครองท้องที่อาจมีส่วนเพิ่มเติมจากภารกิจบางประเภทได้ แต่ต้องแยกให้ออกระหว่างเงินตอบแทนประจำตำแหน่งกับค่าตอบแทนที่เกิดจากการปฏิบัติงานเฉพาะเรื่อง

 

ตัวอย่างหนึ่งคือ การทำหน้าที่ไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ผู้ที่ผ่านการอบรมและขึ้นทะเบียนตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง อาจมีสิทธิได้รับค่าตอบแทนสำหรับการไกล่เกลี่ยคดีตามเงื่อนไขที่กำหนด โดยมีรายงานข่าวในปี 2569 ระบุอัตรา 1,000 บาทต่อคดีสำหรับผู้ที่เข้าเกณฑ์ดังกล่าว

 

อย่างไรก็ตาม เงินส่วนนี้ไม่ใช่เงินเพิ่มประจำที่กำนันหรือผู้ใหญ่บ้านทุกคนจะได้รับโดยอัตโนมัติ ผู้ดำรงตำแหน่งต้องมีคุณสมบัติตามข้อกำหนดและปฏิบัติภารกิจที่เข้าเงื่อนไขก่อน

 

นอกจากนี้ หากบุคคลหนึ่งมีตำแหน่งมากกว่าหนึ่งตำแหน่ง ก็ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับเงินตอบแทนประจำตำแหน่งทุกตำแหน่งรวมกันเสมอไป เพราะระเบียบกำหนดข้อจำกัดเกี่ยวกับการรับเงินตอบแทนกรณีดำรงตำแหน่งควบไว้ด้วย จึงควรตรวจสอบรายละเอียดตามกรณีจริงก่อนนำไปคำนวณรายได้

 

รายได้ตลอดหนึ่งปีคิดเป็นเงินเท่าไร

 

หากคำนวณจากอัตราเงินตอบแทนรายเดือนตามบัญชีที่กำหนดไว้ จะได้ตัวเลขโดยประมาณดังนี้

 

- กำนันที่ได้รับ 12,000 บาทต่อเดือน เท่ากับ 144,000 บาทต่อปี

- กำนันที่ได้รับ 15,000 บาทต่อเดือน เท่ากับ 180,000 บาทต่อปี

- ผู้ใหญ่บ้านที่ได้รับ 10,000 บาทต่อเดือน เท่ากับ 120,000 บาทต่อปี

- ผู้ใหญ่บ้านที่ได้รับ 13,000 บาทต่อเดือน เท่ากับ 156,000 บาทต่อปี

- ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านที่ได้รับ 6,000 บาทต่อเดือน เท่ากับ 72,000 บาทต่อปี

- ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านที่ได้รับ 10,000 บาทต่อเดือน เท่ากับ 120,000 บาทต่อปี

 

ตัวเลขเหล่านี้เป็นเพียงการนำเงินตอบแทนรายเดือนคูณ 12 เดือน ไม่รวมค่าตอบแทนจากภารกิจอื่นที่อาจได้รับตามเงื่อนไข และไม่ควรตีความว่าเป็นจำนวนเงินที่ทุกคนในตำแหน่งเดียวกันได้รับเท่ากันทั้งหมด

 

กำนันและผู้ใหญ่บ้านเป็นข้าราชการประจำหรือไม่

 

แม้กำนันและผู้ใหญ่บ้านจะปฏิบัติหน้าที่เกี่ยวข้องกับทางราชการ แต่สถานะและระบบค่าตอบแทนแตกต่างจากข้าราชการประจำทั่วไป เงินที่ได้รับเป็นเงินตอบแทนตำแหน่งตามระเบียบเฉพาะ จึงไม่ควรนำระบบเงินเดือน ขั้นเงินเดือน หรือสิทธิประโยชน์ของข้าราชการประเภทอื่นมาใช้เปรียบเทียบโดยตรงโดยไม่ตรวจสอบกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

 

ผู้ที่สนใจสมัครรับเลือกหรือเข้าดำรงตำแหน่ง รวมถึงประชาชนที่ต้องการทราบรายละเอียดการใช้จ่ายงบประมาณ สามารถตรวจสอบข้อมูลจากกรมการปกครอง ที่ว่าการอำเภอ และระเบียบกระทรวงมหาดไทยฉบับที่ใช้บังคับได้โดยตรง

 

สรุปแล้ว กำนันมีอัตราเงินตอบแทน 12,000–15,000 บาทต่อเดือน ผู้ใหญ่บ้าน 10,000–13,000 บาทต่อเดือน ส่วนแพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมีอัตรา 6,000–10,000 บาทต่อเดือนตามบัญชีที่กำหนด นอกจากนี้ยังมีโอกาสได้รับการเลื่อนขั้นตามผลการปฏิบัติงาน และอาจมีค่าตอบแทนจากภารกิจเฉพาะที่เข้าเงื่อนไข แต่รายได้ส่วนเพิ่มเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติสำหรับทุกคน