ฝันซ้ำเป็นเรื่องเดียวกันทุกคืนไหม? งานสำรวจพบรูปแบบแบบไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ฝันซ้ำไม่จำเป็นต้องเหมือนเดิมทุกฉาก และไม่ได้แปลว่าต้องเกิดทุกคืน งานวิจัยด้านความฝันใช้คำว่า “ฝันซ้ำ” ได้หลายระดับ ตั้งแต่มีตัวละครหรือสถานที่เดิมกลับมา ไปจนถึงฝันที่ธีมและเนื้อหาคล้ายเดิมเกิดซ้ำในช่วงเวลาหนึ่ง

งานวิจัยของ Michael Schredl, Luca Germann และ John Rauthmann ตีพิมพ์ในวารสาร Dreaming ปี 2022 อธิบายว่า คำว่า “ความฝันที่เกิดซ้ำ” (recurrent dream) ถูกใช้ค่อนข้างกว้าง ผู้เขียนยกกรอบของ Domhoff ที่แยกการซ้ำเป็นหลายระดับ เช่น องค์ประกอบบางอย่างกลับมาเหมือนเดิม ธีมเดิมเกิดซ้ำ หรือความฝันที่กลับมาในลักษณะเดิม การเจอฉากเดิมบางส่วนจึงไม่จำเป็นต้องหมายถึงเราฝันเรื่องเดิมทั้งเรื่องทุกครั้ง

แยกง่าย ๆ ว่าฝันกลับมาตรงไหน: คน สถานที่ หรือสิ่งของเดิมคือองค์ประกอบที่ซ้ำ ส่วนเหตุการณ์หรือใจความคล้ายกันคือธีมที่ซ้ำ ทั้งสองแบบไม่จำเป็นต้องทำให้รายละเอียดทุกฉากเหมือนกัน

ผู้วิจัยสำรวจออนไลน์และเก็บรายงานความฝันซ้ำจากผู้เข้าร่วม 676 คน เป็นผู้หญิง 545 คนและผู้ชาย 131 คน อายุเฉลี่ย 27.26 ปี (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 9.12 ปี) ตัวเลขในบทความจึงเป็นลักษณะของรายงานจากกลุ่มตัวอย่างนี้ ไม่ใช่ผลสำรวจที่บอกสัดส่วนของคนไทยหรือผู้ใหญ่ทุกคน

ในรายงานที่เก็บมา โทนอารมณ์ด้านลบพบประมาณสองในสาม ส่วนด้านบวกพบราวหนึ่งในสี่ หัวข้อที่พบบ่อยในกลุ่มแรกคือความรู้สึกล้มเหลวหรือหมดหนทาง และการถูกไล่ตาม ส่วนตัวอย่างของความฝันโทนบวก ได้แก่ ปฏิสัมพันธ์เชิงรักหรือทางเพศ การพบสิ่งน่าพอใจ และปฏิสัมพันธ์ทางสังคมที่ดี

ตัวเลขนี้นับโทนอารมณ์และหัวข้อจากรายงานของผู้เข้าร่วม จึงไม่ได้แปลว่าฝันซ้ำทุกเรื่องเป็นฝันร้ายหรือฉากเดียวกันมีความหมายเหมือนกันสำหรับทุกคน ผู้เขียนตีความว่ารายงานฝันสะท้อนประสบการณ์ตอนตื่น โดยประสบการณ์ด้านลบสัมพันธ์กับฝันที่มีอารมณ์ลบ

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th