คืนหนึ่งคนเราฝันกี่รอบ? ทำไมตื่นมาแล้วจำได้แค่บางฉาก

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

งานทดลองหนึ่งได้รายงานฝัน 77 ครั้งจากการปลุกผู้เข้าร่วม 97 ครั้งในช่วง REM ส่วนเรื่องที่จำได้ตอนเช้า งานเดียวกันพบว่าฝันที่ผู้เข้าร่วมมองว่าไร้ความหมายสัมพันธ์กับการจำได้ตอนเช้ามากกว่าฝันที่มีความหมายชัด ผลนี้มาจากอาสาสมัคร 11 คน ไม่ใช่จำนวนฝันมาตรฐานของทุกคน

Hodoba และคณะบันทึกการนอนตลอดคืนของอาสาสมัครสุขภาพดีอายุ 21–23 ปี แล้วปลุกระหว่างช่วง REM เพื่อถามทันทีว่ากำลังฝันอยู่หรือไม่ ผู้เข้าร่วมตอบคำถามมาตรฐานหลังตื่นทุกครั้ง วิธีนี้ทำให้นักวิจัยเทียบคำตอบกับช่วงการนอนที่เครื่องบันทึกไว้ จึงแยกคำตอบตามเวลาที่ตื่นได้ ไม่ต้องอาศัยความทรงจำที่เหลืออยู่ตอนเช้าเพียงอย่างเดียว

ตัวเลขในงานวิจัยอ่านได้แบบนี้:

• ผู้เข้าร่วม 11 คน: ผู้หญิง 9 คน ผู้ชาย 2 คน

• การปลุกจากช่วง REM 97 ครั้ง

• รายงานว่าฝัน 77 ครั้ง หรือประมาณ 79% ของการปลุก

97 ครั้งเป็นจำนวนเหตุการณ์ปลุกของทั้งกลุ่ม ส่วน 77 คือจำนวนรายงานฝันที่ได้หลังปลุก ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยต่อคนต่อคืน การนำ 77 ไปหาร 11 แล้วสรุปว่าแต่ละคนฝันราว 7 ครั้งจึงใช้หน่วยผิด เพราะผู้เข้าร่วมแต่ละคนอาจถูกปลุกไม่เท่ากัน

งานนี้ยังดูด้วยว่าเนื้อหาแบบไหนถูกจำได้ตอนเช้า บทคัดย่อระบุว่าปัจจัยที่ทำนายการจำฝันตอนเช้าเด่นที่สุดคือฝันที่ผู้เข้าร่วมมองว่าไร้ความหมาย มากกว่าฝันที่มีความหมายชัด ส่วนอารมณ์ดี สีสันของฝัน การมีคำพูดในฝัน และ REM ช่วงที่มีการเคลื่อนไหวตาเป็นจังหวะเป็นปัจจัยรองลงมา

ผลนี้เป็นความสัมพันธ์ในกลุ่มตัวอย่าง ไม่ได้พิสูจน์ว่าฝันที่ผู้เข้าร่วมมองว่าไร้ความหมายเป็นสาเหตุให้จำได้ดีขึ้น

เมื่ออ่านตัวเลขเรื่องความฝัน งานนี้นับ “รายงานหลังถูกปลุก” ส่วนเรื่องจำได้ตอนเช้า ตัวแปรที่เด่นสุดคือความรู้สึกของผู้เข้าร่วมว่าฝันนั้นไร้ความหมาย

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th