มัธยมต้นไทย 36 คนต่อห้อง มากกว่าค่าเฉลี่ย OECD 13 คน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ชั้นเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นในไทยมีนักเรียนเฉลี่ย 36 คนต่อห้อง เทียบกับค่าเฉลี่ย OECD ระดับเดียวกันที่ 23 คน จึงต่างกัน 13 คนต่อห้อง ข้อมูลนี้อยู่ในรายงาน Education at a Glance 2026 ของ OECD โดยใช้ปีอ้างอิง 2024 หรือปีการศึกษา 2023/24 ตัวเลขเป็นค่าเฉลี่ยของระบบ ไม่ได้หมายความว่าทุกห้องมีเด็ก 36 คน

ก่อนอ่านตัวเลข ต้องรู้ว่า OECD นับ “ขนาดชั้นเรียน” จากจำนวนนักเรียนที่เรียนวิชาร่วมกัน โดยยึดกลุ่มเรียนหลักที่มีนักเรียนร่วมมากที่สุด ซึ่งมักเป็นวิชาบังคับ และไม่นับช่วงที่ครูแยกสอนนักเรียนเป็นกลุ่มย่อย วิธีนี้จึงนับขนาดกลุ่มเรียนในวิชาหลัก ไม่ใช่เอานักเรียนทุกคนในโรงเรียนมารวมกัน

ในกลุ่มประเทศที่มีข้อมูลระดับมัธยมต้น ตัวเลขที่รายงานมีตั้งแต่ 18 คนต่อห้องในโครเอเชีย ลัตเวีย และโปแลนด์ ไปจนถึง 36 คนในไทย ส่วนชิลีอยู่ที่ 31 คนและญี่ปุ่น 32 คน เมื่อเทียบในระดับเดียวกัน ห้องเรียนไทยจึงอยู่ปลายบนของชุดข้อมูลนี้ แต่ไม่ได้แปลว่าทุกโรงเรียนไทยมีห้องใหญ่เท่ากัน

ตัวเลขนี้ไม่ใช่ “อัตรานักเรียนต่อครู” ซึ่งคำนวณจากนักเรียนเต็มเวลาเทียบกับครูเต็มเวลาในระดับการศึกษาและประเภทสถานศึกษาที่นำมาเปรียบเทียบกัน ตัวเลขแรกนับผู้เรียนในกลุ่มที่เรียนร่วมกัน ส่วนตัวที่สองดูว่ามีครูเทียบกับจำนวนนักเรียนเท่าใด

สองค่านี้ไม่จำเป็นต้องเพิ่มหรือลดพร้อมกัน เพราะการจัดชั่วโมงสอนมีผลต่อขนาดกลุ่มเรียน OECD ยกตัวอย่างว่าบางระบบมีนักเรียนต่อครูสูง แต่ยังแบ่งห้องเรียนเป็นกลุ่มเล็กได้เมื่อตารางสอนเอื้อ ตัวเลขเฉลี่ยจึงไม่ตอบว่าครูแต่ละคนเจอนักเรียนกี่คนในแต่ละคาบ

รายงานปี 2026 ใช้ข้อมูลปีอ้างอิง 2024 จากชุดเก็บข้อมูลการศึกษาของ UNESCO-UIS, OECD และ Eurostat ซึ่ง OECD เป็นผู้รวบรวมและจัดทำรายงาน ตัวเลขนี้จึงเป็นภาพเปรียบเทียบในปีการศึกษา 2023/24 ไม่ใช่ผลสำรวจห้องเรียนไทยแบบนับทุกคาบ และไม่ควรนำไปแทนข้อมูลของปีปัจจุบันโดยไม่ตรวจปีอ้างอิง

ขนาดห้องที่ใหญ่กว่าเป็นข้อมูลเรื่องสภาพการเรียนร่วมกัน แต่ไม่ได้บอกคุณภาพครูหรือผลสอบโดยตรง งานวิจัยที่ OECD อ้างยังให้คำตอบไม่ตรงกันว่า ขนาดชั้นเรียนส่งผลต่อคะแนนเรียนโดยตรงแค่ไหน ตัวเลข 36 จึงใช้ชี้ความต่างของขนาดกลุ่มเรียนได้ชัด แต่ยังใช้ตัดสินคุณภาพการศึกษาทั้งระบบไม่ได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th