รู้จักสิมน้ำ โบสถ์กลางน้ำของอีสานที่เหลืออยู่น้อย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

สิมน้ำคืออุโบสถอีสานที่สร้างกลางน้ำไว้ใช้ชั่วคราว ต่างจากสิมบกที่ตั้งบนดิน หอสมุดแห่งชาติฯ ระบุว่าสิมน้ำเหลืออยู่น้อยมาก แต่ไม่ได้บอกว่ามีกี่แห่งหรือเหตุใดจึงลดลง

หอสมุดแห่งชาติฯ อธิบายว่าเขตสีมาทั่วไปแบ่งได้สามแบบ คือเขตชุมชน เขตป่า และเขตน้ำ ส่วนข้อมูลจากหอสมุดฯ กล่าวถึงสิมอีสานสองแบบ คือสิมบกกับสิมน้ำ คำว่า “สิม” กร่อนมาจาก “สีมา” ซึ่งหมายถึงเขตที่กำหนดไว้สำหรับประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา

ชาวอีสานเรียกการกำหนดเขตนี้ว่า “ผูกสิม” โดยฝังลูกนิมิตแปดทิศรอบอุโบสถ ห่างจากตัวสิมประมาณหนึ่งวา และมีลูกนิมิตสำคัญชื่อ “บือสิม” อยู่ตรงกลางอาคาร “บือ” แปลว่าสะดือ จึงเรียกบือสิมว่าเป็นสะดือของอุโบสถ

สิมบกสร้างบนดินและพบได้ทั่วไปในวัดอีสาน แบ่งเป็นสิมโปร่งกับสิมทึบ คำสองแบบนี้บอกลักษณะของตัวอาคาร ส่วนคำว่า “สิมบก” บอกที่ตั้ง จึงเป็นคนละเกณฑ์ในการเรียก

สถาปัตยกรรมสิมยังต่างจากโบสถ์ภาคกลางทั้งวัสดุและการตกแต่ง หลายแห่งมีภาพเขียนบนผนังที่เรียกว่า “ฮูปแต้ม” เนื้อหามีทั้งเรื่องศาสนา นิทานพื้นบ้าน วิถีชีวิต วัฒนธรรม และความเชื่อ

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th