สามคนเฝ้าประภาคารหายไป: บันทึกปี 1900 ตอบอะไรได้บ้าง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

26 ธันวาคม 1900 เรือ HESPERUS ไปถึงเกาะฟลานแนนส์เพื่อผลัดเวร แต่ไม่มีใครออกมารับเรือ ไม่มีธงส่งสัญญาณ และเสียงหวูดกับจรวดก็ไร้คำตอบ เมื่อโจเซฟ มัวร์ ผู้เฝ้าประภาคารที่กำลังจะขึ้นเวรเดินเข้าไปในอาคาร เขาพบสถานีว่างเปล่า ส่วนผู้ดูแลสามคนหายไป

เอกสารทางการเสนอว่าทั้งสามอาจถูกคลื่นลูกใหญ่ซัดตกทะเล ขณะออกไปจัดการอุปกรณ์ใกล้ท่าฝั่งตะวันตก แต่นี่เป็นข้อสันนิษฐานที่ผู้ตรวจเห็นว่าน่าจะเป็นไปได้ที่สุดจากร่องรอย ไม่ใช่เหตุการณ์ที่มีพยานเห็น และไม่อาจบอกชะตากรรมของแต่ละคนได้แน่นอน

ผู้ดูแลที่หายไปคือเจมส์ ดูแคต ผู้ดูแลหลัก โทมัส มาร์แชล ผู้ช่วยคนที่สอง และโดนัลด์ แม็กอาร์เธอร์ ซึ่งเข้ามาทำหน้าที่แทนผู้ช่วยคนแรกที่ลาป่วย เกาะแห่งนี้อยู่นอกชายฝั่งสกอตแลนด์ การเปลี่ยนเวรจึงต้องอาศัยเรือบริการ ไม่ได้มีคนขึ้นไปตรวจสถานีทุกวัน

เรืออีกลำที่ผ่านเกาะราวเที่ยงคืนวันที่ 15 ธันวาคมรายงานภายหลังว่าไม่เห็นไฟ แต่ข่าวนี้ไม่ได้ไปถึงคณะกรรมการประภาคารทางเหนือก่อนพบเหตุ กระทั่ง HESPERUS มาผลัดเวรวันที่ 26 ธันวาคม กัปตันฮาร์วีจึงส่งโทรเลขว่าผู้ดูแลหายไป ไม่มีสัญญาณตอบรับ และนาฬิกาในสถานีหยุดเดิน

รายงานของโรเบิร์ต มิวร์เฮดลงวันที่ 8 มกราคม 1901 ประเมินว่าทั้งสามหายไปช่วงบ่ายวันที่ 15 ธันวาคม เพราะกระดานงานแสดงว่าภารกิจช่วงเช้าเสร็จแล้ว แต่หอจดหมายเหตุแห่งชาติสกอตแลนด์ไม่ได้เก็บสมุดประภาคารฉบับจริงไว้ มีเพียงสำเนาโทรเลข จดหมาย และรายงานที่เกี่ยวข้อง

ในอาคาร มัวร์พบประตูปิด เตียงว่าง และไฟในเตาครัวดับมาหลายวัน ขณะที่ห้องโคมไฟยังพร้อมใช้งาน ร่องรอยเหล่านี้บอกได้ว่าสถานีไม่ได้ถูกรื้อค้น และงานดูแลไฟดำเนินไปถึงช่วงหนึ่ง แต่ไม่บอกว่าใครออกจากอาคารก่อน หรือทั้งสามมีเหตุให้ลงไปที่ท่าเมื่อใด

บริเวณท่าฝั่งตะวันตกกลับเสียหายมากกว่าฝั่งตะวันออก กล่องเก็บเชือกหายไป เชือกกระจายใกล้ปั้นจั่น ราวเหล็กหลายช่วงบิดหรือหลุด และมีก้อนหินใหญ่ถูกพัดลงมาบนทางเดิน ห่วงชูชีพหายไปทั้งที่เชือกยึดไม่ได้ถูกแกะ สำหรับมิวร์เฮด ร่องรอยเหล่านี้แสดงว่าคลื่นทะเลขึ้นมาถึงพื้นที่สูงกว่าปกติ และอาจทำให้คนที่อยู่ใกล้ท่าถูกพัดตกลงไป

มิวร์เฮดพิจารณาว่าลมแรงอาจพัดคนตกหน้าผา แต่เห็นว่าทิศทางลมไม่ตรงกับร่องรอยเท่าคลื่น เขาจึงระบุว่าคลื่นใหญ่เป็นคำอธิบายที่มีน้ำหนักที่สุด อย่างไรก็ดี เขาไม่ได้เห็นเหตุการณ์ รายงานนี้จึงเป็นข้อสรุปจากสภาพพื้นที่และคำให้การหลังเกิดเหตุหลายสัปดาห์

หลังพบเหตุ ลูกเรืออาสาอยู่ช่วยจุดไฟให้ประภาคารทำงานต่อ หน่วยงานส่งคนไปประจำแทน และบันทึกประชุมปี 1901 กล่าวถึงรายงานอุบัติเหตุกับเงินช่วยเหลือครอบครัว เอกสารยืนยันว่ามีการสอบสวนและดูแลผลกระทบ แต่ไม่ได้พิสูจน์สาเหตุที่คาดไว้

บทกวี “Flannan Isle” ของวิลฟริด วิลสัน กิบสันทำให้เรื่องนี้เป็นที่จดจำ ตามข้อมูลของหอจดหมายเหตุแห่งชาติสกอตแลนด์ งานเขียนและภาพยนตร์ภายหลังช่วยถ่ายทอดบรรยากาศ แต่ไม่ใช่หลักฐานร่วมสมัยแทนโทรเลขหรือรายงานตรวจเกาะ

บันทึกยืนยันว่าผู้ดูแลสามคนหายไป และมีความเสียหายใกล้ท่าฝั่งตะวันตก รายงานปี 1901 ระบุว่าคลื่นเป็นสาเหตุที่น่าจะเป็นไปได้ แต่ไม่มีผู้เห็นเหตุการณ์หรือหลักฐานชี้ชะตาของแต่ละคน คำตอบจึงยังหยุดอยู่ที่ข้อสันนิษฐาน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th