ภาพถ่ายนางฟ้าแห่งคอตติงลีย์หลอกคนเชื่อได้อย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ภาพขาวดำจากคอตติงลีย์มีเด็กหญิงยืนข้างรูปคล้ายนางฟ้ากำลังเต้น บางใบเห็นเอลฟ์บนกิ่งไม้ ฟรานเซสเล่าว่าเธอไปหานางฟ้าที่ลำธาร เมื่อครอบครัวเห็นภาพถ่ายก็ประหลาดใจที่มีรูปนางฟ้าอยู่ข้างเด็กหญิง

แต่ภาพไม่ได้พิสูจน์ว่ามีนางฟ้าอยู่จริง หลายสิบปีต่อมา ผู้ถ่ายยอมรับว่าทำรูปนางฟ้าจากกระดาษแล้วจัดวางให้กล้องถ่าย

ภาพชุดแรกถ่ายในปี 1917 ที่ลำธารใกล้บ้านในยอร์กเชียร์ เอลซี ไรต์ (Elsie Wright) ใช้กล้องของพ่อถ่ายฟรานเซส กริฟฟิธส์ (Frances Griffiths) ลูกพี่ลูกน้องของเธอ ภาพแรกมีฟรานเซสอยู่ข้างรูปนางฟ้ากระดาษ ส่วนภาพถัดมาก็จัดฉากให้เอลซีอยู่กับรูปวาดอีกใบ

ประมาณสองปีต่อมา แม่ของเอลซีนำภาพไปให้ผู้สนใจเรื่องนางฟ้าดู ภาพส่งต่อถึงเอ็ดเวิร์ด การ์ดเนอร์ ก่อนถึงมือโคนัน ดอยล์ เขาเชื่อว่าภาพเป็นของจริงและตีพิมพ์สองใบในนิตยสาร The Strand ฉบับคริสต์มาสปี 1920

มีผู้ตรวจภาพ แต่ยังไม่มีคำตอบที่ยุติข้อสงสัย การ์ดเนอร์จึงให้กล้องกับแผ่นถ่ายภาพที่ทำเครื่องหมายไว้แก่เด็กหญิงเพื่อถ่ายเพิ่ม พิพิธภัณฑ์ระบุว่า สำหรับผู้ชมบางคน ภาพชุดนี้ทำให้คิดถึงชีวิตหลังความตายและคนรักที่เสียชีวิตในสงคราม

ในปี 1983 เอลซีเขียนจดหมายเล่าว่าพวกเธอตัดรูปนางฟ้าจากหนังสือเด็ก แล้วใช้หมุดปักไว้กับพื้นหรือกิ่งไม้ เมื่อปักรูปไว้บนพื้นหรือกิ่ง มันก็ปรากฏอยู่ในเฟรมเดียวกับคน โดยไม่ต้องมีนางฟ้าจริงอยู่ตรงนั้น

แต่ทั้งคู่จำเรื่องภาพใบสุดท้ายไม่ตรงกัน ฟรานเซสยืนยันจนถึงบั้นปลายชีวิตว่าภาพนั้นเป็นของจริง ขณะที่จดหมายของเอลซีระบุว่าทั้งห้าภาพจัดฉาก พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์และสื่อแห่งชาติอังกฤษบันทึกความเห็นที่ต่างกันไว้ จึงไม่ควรสรุปว่าทั้งคู่ยอมรับเหมือนกันทุกภาพ

คอตติงลีย์เป็นทั้งเรื่องเล่าลี้ลับและบทเรียนเรื่องการอ่านภาพ กล้องบันทึกสิ่งที่อยู่หน้าเลนส์ได้ แต่ไม่ได้ยืนยันเองว่าสิ่งนั้นคืออะไร เมื่อภาพดูน่าอัศจรรย์ ที่มา มุมถ่าย และฉากที่อยู่หลังภาพก็สำคัญพอ ๆ กับสิ่งที่เราเห็น

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th