ญี่ปุ่นส่งยาน MMX ไปเก็บตัวอย่างจากโฟบอส เพื่อหาคำตอบอะไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

โฟบอสเป็นดวงจันทร์ขนาดเล็กของดาวอังคาร รูปร่างขรุขระคล้ายมันฝรั่งและอยู่ห่างจากพื้นผิวดาวอังคารราว 6,000 กิโลเมตร เศษหินจากดาวแม่จึงอาจตกสะสมบนดวงจันทร์นี้ได้ ขณะเดียวกันพื้นผิวบางอย่างก็ดูคล้ายวัตถุจากที่อื่น ที่มาของโฟบอสจึงยังมีคำอธิบายแข่งขันกันอยู่

ยานสำรวจ MMX ขององค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น JAXA จะเก็บฝุ่นและเม็ดหินจากโฟบอสกลับมาวิเคราะห์บนโลก เพื่อเทียบหลักฐานของสองสมมติฐานว่าดวงจันทร์ของดาวอังคารก่อตัวขึ้นได้อย่างไร

แนวแรกคือวัตถุขนาดใหญ่ชนดาวอังคาร เศษหินที่กระเด็นออกมาค่อยรวมเป็นโฟบอสและไดมอส อีกแนวคิดคือทั้งคู่เคยเป็นวัตถุคล้ายดาวเคราะห์น้อย ก่อนถูกแรงโน้มถ่วงของดาวอังคารจับไว้ ทั้งสองเป็นสมมติฐานที่ต้องใช้ข้อมูลตรวจสอบ

ภาพถ่ายอย่างเดียวชี้ขาดที่มาไม่ได้ แม้คุณสมบัติแสงสะท้อนของโฟบอสบางส่วนคล้ายดาวเคราะห์น้อย แต่ใกล้ดาวอังคารก็อาจสะสมเศษที่กระเด็นจากดาวแม่ MMX จึงต้องตรวจองค์ประกอบและแร่ธาตุในตัวอย่าง เพื่อเทียบกับสิ่งที่คาดจากแต่ละแนวคิด และแยกวัสดุของโฟบอสจากเศษดาวอังคารที่อาจปะปน

ก่อนเก็บตัวอย่าง ยานจะสำรวจรูปร่าง พื้นผิว และองค์ประกอบของโฟบอสเพื่อเลือกจุดลงจอด รวมทั้งสังเกตไดมอส ข้อมูลเหล่านี้ช่วยวางบริบทให้ผลตรวจ ไม่ต้องพึ่งเม็ดฝุ่นเพียงอย่างเดียว

JAXA วางแผนให้ MMX แตะพื้นผิวโฟบอสสองครั้งและเก็บอย่างน้อย 10 กรัม กลไกหนึ่งใช้หัวเจาะเก็บดินตื้น ๆ อีกกลไกพ่นก๊าซให้ฝุ่นและเม็ดหินลอยขึ้นสู่ภาชนะ การเก็บตัวอย่างต้องควบคุมได้แม้แรงโน้มถ่วงต่ำมาก

ตามแผน ยานจะเดินทางไปราวหนึ่งปีถึงดาวอังคาร สำรวจโฟบอสและเก็บตัวอย่าง ก่อนส่งแคปซูลกลับโลก โดยตั้งเป้าหมายในปี 2031 ระยะเวลานี้เป็นแผนภารกิจ ไม่ใช่ผลวิเคราะห์ที่จะทราบทันทีหลังปล่อย

คำตอบเรื่องกำเนิดโฟบอสต้องรอการตรวจตัวอย่างบนโลก หากอ่านวัสดุที่มาจากดวงจันทร์และดาวอังคารออกจากกันได้ เราจะเห็นประวัติของดาวทั้งคู่ชัดขึ้น

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th