รู้หรือไม่? หลักกิโลเมตรที่ 1 เริ่มต้นจากที่ไหน จุดเริ่มต้นถนนสายหลักของไทยอยู่ตรงไหนกันแน่?

   เวลาเดินทางไปต่างจังหวัด หลายคนคงคุ้นเคยกับหลักกิโลเมตรที่ตั้งเรียงรายอยู่ริมถนน บางหลักบอกระยะทาง 10 กิโลเมตร บางหลักเป็น 100 กิโลเมตร หรือมากกว่านั้น แต่เคยสงสัยกันไหมว่า หลักกิโลเมตรที่ 1 ของประเทศไทยเริ่มต้นจากที่ไหน?

   คำตอบอาจไม่ใช่สถานที่ที่หลายคนคิด เพราะการนับระยะทางไม่ได้เริ่มต้นจากจุดเดียวกันบนถนนทุกสาย

   จุดเริ่มต้นการนับกิโลเมตรอยู่ที่ไหน?
สำหรับถนนสายหลักของประเทศไทย ถนนสำคัญที่หลายคนรู้จักกันดีคือ ถนนพหลโยธิน ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 ซึ่งเป็นเส้นทางสายสำคัญที่เชื่อมกรุงเทพมหานครกับภาคเหนือ ไปจนถึงอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย
   ปัจจุบัน จุดเริ่มต้นของถนนพหลโยธินอยู่บริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ กรุงเทพมหานคร และมีระยะทางไปจนถึงชายแดนไทย-เมียนมาในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เกือบ 1,000 กิโลเมตร
   ซึ่งอย่างไรก็ตาม หากพูดถึงจุดเริ่มต้นการนับหลักกิโลเมตรของถนนสายหลักในอดีต ต้องกล่าวถึง อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย บนถนนราชดำเนินกลาง ซึ่งเคยเป็นจุดอ้างอิงสำคัญในการนับระยะทางของทางหลวงสายประธานหลายสาย

   หลักกิโลเมตรมีไว้ทำไม?
หลักกิโลเมตรไม่ได้มีไว้บอกระยะทางเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการเดินทางและการดูแลรักษาถนนด้วย โดยตัวเลขบนหลักกิโลเมตรช่วยให้ผู้ขับขี่ทราบตำแหน่งโดยประมาณของตนเอง และช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถระบุจุดเกิดอุบัติเหตุ จุดที่ถนนชำรุด หรือบริเวณที่ต้องดำเนินการซ่อมบำรุงได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น
   โดยกรมทางหลวงอธิบายว่า หลักกิโลเมตรถูกนำมาใช้เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ใช้ถนน โดยช่วยบอกระยะทางตลอดเส้นทาง

   แล้วหลักกิโลเมตรที่ 1 ของทุกถนนอยู่ที่เดียวกันหรือไม่?
  คำตอบคือ ไม่จำเป็นต้องอยู่ที่เดียวกัน เพราะถนนแต่ละสายมีจุดเริ่มต้นและหลักเกณฑ์การกำหนดระยะทางแตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น ถนนพหลโยธินเป็นเส้นทางมุ่งหน้าสู่ภาคเหนือ ส่วนถนนสายอื่นก็มีจุดเริ่มต้นและปลายทางของตัวเอง ดังนั้น หลักกิโลเมตรที่ 1 ของถนนสายหนึ่งจึงไม่ใช่หลักกิโลเมตรที่ 1 ของถนนทุกสายในประเทศไทย

   นอกจากนี้ การปรับปรุงเส้นทางและระบบกำหนดระยะทางในบางช่วงยังอาจทำให้ตัวเลขหลักกิโลเมตรที่พบในข้อมูลเก่าแตกต่างจากระบบที่ใช้อยู่ในปัจจุบันได้

สรุป หลักกิโลเมตรเป็นสิ่งเล็ก ๆ ริมถนนที่มีความสำคัญต่อการเดินทางมากกว่าที่คิด ส่วนคำถามว่าหลักกิโลเมตรที่ 1 เริ่มต้นจากที่ไหนนั้น ต้องพิจารณาว่ากำลังพูดถึงถนนสายใด
   สำหรับถนนพหลโยธิน ทางหลวงหมายเลข 1 จุดเริ่มต้นของเส้นทางอยู่บริเวณอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ขณะที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตยเคยเป็นจุดอ้างอิงสำคัญในการนับระยะทางของทางหลวงสายหลักในอดีตนั่นเอง