ขอนแก่น–สกลนคร ปลูกข้าวเหนียวนาปีมากที่สุด ตามสถิติปี 2558/59

ขอนแก่นและสกลนคร เป็นสองจังหวัดในภาคอีสานที่มีเนื้อที่ปลูกข้าวเหนียวนาปีมากที่สุด ตามข้อมูลกรมส่งเสริมการเกษตร ปีเพาะปลูก 2558/59 โดยขอนแก่นอยู่ในอันดับหนึ่ง และสกลนครเป็นอันดับสอง ทั้งนี้ เป็นอันดับของปีที่รายงาน ไม่ใช่การยืนยันอันดับในปัจจุบัน สารสนเทศ ส่งเสริมการเกษตร

ข้าวเหนียว (Glutinous rice หรือ Sticky rice) เป็นหนึ่งในอาหารหลักที่ผูกพันกับวัฒนธรรมไทย โดยเฉพาะในภาคเหนือและภาคอีสานมาอย่างยาวนาน จุดเด่นคือเมล็ดข้าวที่มีลักษณะขุ่น และเมื่อนึ่งสุกแล้วจะมีความเหนียวนุ่ม เกาะตัวกัน เนื่องจากมีปริมาณอะมิโลสต่ำมาก

สองจังหวัดอีสานในสถิติพื้นที่ปลูกข้าวเหนียว

• จังหวัดขอนแก่น: มีเนื้อที่ปลูกข้าวเหนียวนาปีมากที่สุดในประเทศ ตามรายงานปีเพาะปลูก 2558/59
• จังหวัดสกลนคร: มีเนื้อที่ปลูกข้าวเหนียวนาปีรองจากขอนแก่น อยู่ในอันดับสองของรายงานเดียวกัน สารสนเทศ ส่งเสริมการเกษตร

สิ่งที่ควรแยกให้ชัดคือ “เนื้อที่ปลูก” กับ “ผลผลิต” เพราะจังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกมากที่สุด ไม่ได้หมายความว่าจะให้ผลผลิตรวมมากที่สุดเสมอไป อีกทั้งข้อมูลข้าวเหนียวนาปีก็ไม่ควรนำไปใช้แทนข้อมูลการปลูกข้าวทุกชนิดรวมกัน

พันธุ์ข้าวเหนียวกับการพัฒนาในแต่ละพื้นที่

ข้าวเหนียวมีหลากหลายสายพันธุ์ เช่น ข้าวเหนียวเขี้ยวงู ซึ่งเมล็ดเรียวเล็ก นิยมใช้ทำข้าวเหนียวมูน และข้าวเหนียวดำหรือข้าวก่ำ เช่น พันธุ์ลืมผัว

ส่วน กข6 เป็นข้าวเหนียวที่มีคุณภาพข้าวสุกเหนียวนุ่มและมีกลิ่นหอม กรมการข้าวระบุว่าได้จากการใช้รังสีแกมมาชักนำให้เมล็ดพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 เกิดการกลายพันธุ์ แล้วนำไปปลูกคัดเลือกที่สถานีทดลองข้าวบางเขนและสถานีทดลองข้าวพิมาย rkb.ricethailand.go.th

สำหรับ พันธุ์ภูพาน 1 กรมการข้าวรายงานการศึกษาและขยายผลในพื้นที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดสกลนคร โดยเป็นข้าวเหนียวที่มีลำต้นแข็ง ทนต่อการหักล้ม และข้าวสุกเหนียวนุ่ม แต่ไม่มีกลิ่นหอม newwebs.ricethailand.go.th

จึงควรแยกเรื่องแหล่งปลูกออกจากประวัติการพัฒนาพันธุ์ข้าว ไม่ใช้การมีพื้นที่ปลูกมากเป็นเหตุสรุปว่าจังหวัดนั้นเป็นแหล่งกำเนิดของพันธุ์ข้าวด้วย

เคล็ดลับการนึ่งข้าวเหนียวให้นุ่ม

1. แช่ข้าวก่อนนึ่ง: ข้าวใหม่มักใช้เวลาแช่สั้นกว่าข้าวเก่า โดยปรับระยะเวลาให้เหมาะกับชนิดและอายุข้าว เพื่อให้เมล็ดดูดน้ำก่อนนำไปนึ่ง
2. นึ่งให้สุกทั่วถึง: นำข้าวใส่หวดหรือลังถึง ระหว่างนึ่งให้ตลบข้าวจากล่างขึ้นบน และตรวจความสุกก่อนยกลง เพราะเวลาอาจต่างกันตามปริมาณข้าวและอุปกรณ์
3. ดูแลหลังนึ่ง: เมื่อข้าวสุกแล้ว ผึ่งให้ไอน้ำระเหยออกเล็กน้อย ก่อนเก็บในกระติบหรือภาชนะสำหรับอาหาร เพื่อช่วยลดการแห้งแข็งระหว่างมื้อ

ขอนแก่นและสกลนครจึงเป็นสองจังหวัดที่โดดเด่นในสถิติข้าวเหนียวนาปีชุดนี้ แต่หากต้องการทราบว่าปัจจุบันจังหวัดใดปลูกมากที่สุด ควรตรวจสอบรายงานปีเพาะปลูกล่าสุด โดยใช้ประเภทข้าวและเกณฑ์วัดเดียวกันก่อนเปรียบเทียบ