ทำไม “โนเบลสาขาสันติภาพ” อยู่ที่นอร์เวย์ ทั้งที่ Alfred Nobel เป็นชาวสวีเดน?
ภาพประกอบสร้างด้วย AI เพื่อสื่อแนวคิดของเรื่อง ไม่ใช่ภาพหลักฐานทางประวัติศาสตร์
วันนี้ 9 ตุลาคม 2569 จะมีการประกาศ Nobel Peace Prize 2026 ที่กรุงออสโล ประเทศนอร์เวย์ เวลา 11.00 น. ตามเวลายุโรปกลาง หรือประมาณ 16.00 น. ตามเวลาไทย
แต่มีเรื่องหนึ่งที่ชวนสงสัยมานาน
Alfred Nobel เป็นชาวสวีเดน รางวัลโนเบลสาขาหลักหลายสาขาก็ผูกอยู่กับสถาบันในสวีเดน แล้วทำไมพอเป็น “สาขาสันติภาพ” กลับต้องไปตัดสินกันที่นอร์เวย์?
คำตอบที่แน่ชัดอยู่ในพินัยกรรมของ Nobel ส่วนเหตุผลว่า “ทำไมต้องนอร์เวย์” กลับไม่มีใครรู้แน่จนถึงวันนี้
📜 Nobel เขียนไว้เองในพินัยกรรม
วันที่ 27 พฤศจิกายน 1895 Alfred Nobel ลงนามในพินัยกรรมฉบับสุดท้ายที่ Swedish-Norwegian Club ในกรุงปารีส
เขากำหนดให้ทรัพย์สินส่วนใหญ่ของตัวเองถูกนำไปตั้งเป็นกองทุน และนำผลตอบแทนมามอบเป็นรางวัลแก่ผู้ที่สร้างประโยชน์แก่มนุษยชาติ
รางวัลที่ Nobel วางไว้ในตอนนั้นมี 5 สาขา ได้แก่
- ฟิสิกส์
- เคมี
- สรีรวิทยาหรือการแพทย์
- วรรณกรรม
- สันติภาพ
จุดสำคัญคือ Nobel ไม่ได้มอบหน้าที่ตัดสินรางวัลทุกสาขาให้องค์กรเดียวกัน
สาขาวิทยาศาสตร์และวรรณกรรมถูกมอบหมายให้สถาบันต่าง ๆ ในสวีเดน
แต่พอถึงรางวัลสันติภาพ Nobel ระบุว่า ให้คณะกรรมการจำนวน 5 คนที่รัฐสภานอร์เวย์เลือก เป็นผู้ตัดสิน
ดังนั้นการที่ Nobel Peace Prize อยู่กับนอร์เวย์ ไม่ใช่ธรรมเนียมที่เกิดขึ้นภายหลัง แต่มาจากพินัยกรรมของ Alfred Nobel ตั้งแต่ต้น
🇸🇪🇳🇴 แบ่งหน้าที่กันอย่างไร?
ภาพประกอบสร้างด้วย AI เพื่อช่วยอธิบายโครงสร้างการตัดสินรางวัล ไม่ใช่เอกสารทางการของ Nobel
ในโครงสร้างที่ Nobel วางไว้ สถาบันในสวีเดนรับหน้าที่กับสาขาฟิสิกส์ เคมี การแพทย์ และวรรณกรรม
ส่วนสาขาสันติภาพแยกออกมาให้ Norwegian Nobel Committee ซึ่งมีสมาชิก 5 คนที่รัฐสภานอร์เวย์เป็นผู้แต่งตั้ง
ความแตกต่างนี้จึงถูกวางไว้ตั้งแต่ต้น ไม่ใช่การเปลี่ยนระบบในภายหลัง
🇳🇴 แล้วทำไม Nobel ถึงเลือกนอร์เวย์?
ตรงนี้เป็นส่วนที่น่าสนใจที่สุด เพราะคำตอบคือ
เราไม่รู้แน่
Norwegian Nobel Institute ระบุว่า Alfred Nobel ไม่ได้ทิ้งคำอธิบายเอาไว้ว่า เหตุใดเขาจึงเลือกให้นอร์เวย์เป็นผู้ดูแลรางวัลสันติภาพ ขณะที่รางวัลอื่นอยู่กับสถาบันของสวีเดน
สิ่งที่มีอยู่จึงเป็นเพียง ข้อสันนิษฐานทางประวัติศาสตร์
🤝 ตอนนั้นสวีเดนกับนอร์เวย์ยังไม่ได้แยกจากกันแบบทุกวันนี้
หนึ่งในคำอธิบายที่ถูกพูดถึงมากที่สุดคือ ในปี 1895 ตอนที่ Nobel เขียนพินัยกรรม สวีเดนกับนอร์เวย์ยังอยู่ในสหภาพเดียวกันภายใต้พระมหากษัตริย์องค์เดียวกัน
สหภาพดังกล่าวยุติลงในปี 1905 หรือประมาณ 10 ปีหลังจาก Nobel เขียนพินัยกรรม
ดังนั้นจากมุมมองของคนในยุคนั้น การให้องค์กรในสวีเดนดูแลรางวัลบางสาขา และให้นอร์เวย์ดูแลอีกสาขาหนึ่ง อาจไม่ได้ดูเหมือนการแบ่งรางวัลออกไปให้ “ต่างประเทศ” อย่างที่เรารู้สึกในปัจจุบัน
☮️ อีกสมมติฐานหนึ่งเกี่ยวข้องกับบทบาทของรัฐสภานอร์เวย์
นักประวัติศาสตร์ยังเสนอว่า Nobel อาจรับรู้ถึงบทบาทของรัฐสภานอร์เวย์ในช่วงทศวรรษ 1890 ซึ่งให้ความสนใจกับ การแก้ข้อพิพาทระหว่างประเทศอย่างสันติ
นอกจากนี้ยังมีสมมติฐานว่า Nobel อาจมองว่านอร์เวย์มีแนวโน้มทางประชาธิปไตยและสันติภาพเด่นกว่าสวีเดนในเวลานั้น หรืออาจได้รับอิทธิพลจากความชื่นชมที่เขามีต่อนักเขียนชาวนอร์เวย์อย่าง Bjørnstjerne Bjørnson ซึ่งเป็นผู้สนับสนุนขบวนการสันติภาพ
แต่ต้องเน้นว่า
ทั้งหมดนี้เป็นข้อสันนิษฐาน ไม่ใช่เหตุผลที่ Alfred Nobel เขียนยืนยันเอาไว้เอง
🏛️ แล้วทุกวันนี้ใครเป็นคนเลือกว่าใครได้รางวัล?
ผู้ตัดสิน Nobel Peace Prize คือ Norwegian Nobel Committee
คณะกรรมการมีสมาชิก 5 คน ซึ่งได้รับการแต่งตั้งโดยรัฐสภานอร์เวย์ หรือ Storting ตามกรอบที่สืบทอดมาจากพินัยกรรมของ Nobel
ตรงนี้มีจุดที่มักเข้าใจผิด
ไม่ใช่ว่ารัฐบาลนอร์เวย์นั่งประชุมแล้วเลือกผู้ชนะ Nobel Peace Prize โดยตรง
รัฐสภานอร์เวย์เป็นผู้แต่งตั้งสมาชิกคณะกรรมการ ส่วนการพิจารณาและเลือกผู้ได้รับรางวัลเป็นหน้าที่ของ Norwegian Nobel Committee
🇸🇪🇳🇴 ความต่างนี้ยังเห็นได้ถึงวันมอบรางวัล
รางวัล Nobel สาขาฟิสิกส์ เคมี การแพทย์ และวรรณกรรม มอบกันที่ Stockholm ประเทศสวีเดน
ส่วน Nobel Peace Prize มอบที่ Oslo ประเทศนอร์เวย์
พิธีมอบรางวัลจัดขึ้นในวันที่ 10 ธันวาคม ซึ่งเป็นวันครบรอบการเสียชีวิตของ Alfred Nobel
นี่จึงไม่ใช่แค่เรื่องสถานที่ประกาศผล แต่เป็นโครงสร้างที่แยกกันมาตั้งแต่ระบบผู้ตัดสินไปจนถึงพิธีมอบรางวัล
📌 สรุปแล้ว ทำไม Peace Prize ถึงอยู่ที่นอร์เวย์?
สิ่งที่รู้แน่: Alfred Nobel ระบุในพินัยกรรมของตัวเองว่า รางวัลสันติภาพต้องตัดสินโดยคณะกรรมการ 5 คนที่รัฐสภานอร์เวย์เลือก
สิ่งที่ยังไม่รู้แน่: ทำไมเขาจึงเลือกนอร์เวย์เป็นพิเศษ
เพราะ Nobel ไม่ได้ทิ้งคำอธิบายเรื่องนี้ไว้
จึงมีเพียงหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ช่วยให้เราตั้งสมมติฐานได้ ตั้งแต่ความสัมพันธ์ของสวีเดนกับนอร์เวย์ในเวลานั้น ไปจนถึงบทบาทด้านสันติภาพของรัฐสภานอร์เวย์
เรื่องแปลกของ Nobel Peace Prize จึงไม่ใช่ว่า “ทำไมรางวัลของสวีเดนถึงหลุดไปอยู่นอร์เวย์” แต่คือ Nobel ตั้งใจแบ่งหน้าที่ให้นอร์เวย์มาตั้งแต่แรก — โดยไม่ได้บอกเราว่าทำไม
แหล่งที่มา
The Norwegian Nobel Institute — Announcement Nobel Peace Prize 2026
อ้างอิง https://www.nobelpeaceprize.org/press/events/announcement-nobel-peace-prize-2026
The Norwegian Nobel Institute — Alfred Nobel's Will
อ้างอิง https://www.nobelpeaceprize.org/nobel-peace-prize/history/alfred-nobel-s-will
The Norwegian Nobel Institute — Why Norway?
อ้างอิง https://www.nobelpeaceprize.org/nobel-peace-prize/history/why-norway
NobelPrize.org — The Norwegian Nobel Committee
อ้างอิง https://www.nobelprize.org/the-norwegian-nobel-committee/
NobelPrize.org — The Nobel Prize Award Ceremonies and Banquets
อ้างอิง https://www.nobelprize.org/ceremony/the-nobel-prize-award-ceremonies-and-banquets/
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
คัมภีร์เรียงเบอร์ ทีมเซียนฟันธง งวด 1 ธันวาคม 2569 รวมโพย 4 สำนัก พร้อมเลขดับบน-ล่าง
กฟผ. จับมือ Google เปิด 3 แนวทางยกระดับพลังงานไทย รองรับยุค Data Center
อาจารย์กว้าง เลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 ฟันเลขวิ่ง 6 บน-ล่าง จับตา 61-69 พร้อมเลขเบิ้ล 66
ต้นไม้กลายเป็นหิน (Petrified Wood) ขนาดมหึมา อยู่ที่ไหนเรามีคำตอบมาให้คุณแล้ว
Rosy Retrospection: ทำไมวันเวลาที่ผ่านไปจึงดูสวยงามกว่าตอนที่เราใช้ชีวิตอยู่กับมัน
Fake It Till You Make It: แสร้งทำจนกว่าจะเป็นจริง
สร้างทางรถไฟกรุงเทพฯ–โคราช ฝ่าดงพญาเย็นและไข้ป่าในสมัยรัชกาลที่ 5
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ย้อนรอยวิถีคนเดินทางไกลในสยามเมื่อ 300 ปีก่อน ไร้โรงแรม-ร้านอาหาร กินและนอนกันอย่างไร
เขียนครั้งเดียว มีรายได้หลายทาง! เปิด 7 แพลตฟอร์มนักเขียนออนไลน์
นายกเทศมนตรีนครนิวยอร์กได้รับบาดเจ็บสาหัสระหว่างการแข่งขันฟุตบอล
รวมเลขสัตว์นำโชค วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เปิดวิวัฒนาการชุดจีนโบราณ! แต่ละราชวงศ์แต่งกายแตกต่างกันอย่างไร?
The Spotlight Effect: ทำไมเราจึงคิดว่าทุกคนกำลังจับตามองเรา
Rosy Retrospection: ทำไมวันเวลาที่ผ่านไปจึงดูสวยงามกว่าตอนที่เราใช้ชีวิตอยู่กับมัน
เขียนครั้งเดียว มีรายได้หลายทาง! เปิด 7 แพลตฟอร์มนักเขียนออนไลน์
