โครงการช้างแมมมอธปี 2028 ไปถึงขั้นไหนแล้ว

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ภาพลูกช้างขนยาวในห้องแล็บอาจฟังเหมือนฉากเปิดหนังไซไฟ แต่ Colossal Biosciences บริษัทเทคโนโลยีชีวภาพจากสหรัฐฯ กำลังเดินหน้าโครงการที่ตั้งเป้าหมายไว้ชัดเจนว่า อยากให้มีลูกสัตว์รุ่นแรกเกิดภายในปี 2028

สิ่งที่บริษัทกำลังพัฒนาไม่ได้หมายถึงการนำดีเอ็นเอเก่ามาประกอบร่างเป็นแมมมอธตัวเดิมที่หายไปจากโลกนานนับพันปี หากเป็นการสร้าง ช้างที่ทนความหนาวและมีลักษณะสำคัญคล้ายแมมมอธขนยาว โดยเริ่มจากช้างเอเชีย ซึ่งเป็นญาติที่ยังมีชีวิตอยู่ใกล้ชิดที่สุดของแมมมอธ

เริ่มจากตัวอย่างที่อยู่ในน้ำแข็ง

ทีมวิจัยนำข้อมูลพันธุกรรมจากซากแมมมอธที่เก็บรักษาได้ดีในอะแลสกาและไซบีเรียมาเปรียบเทียบกับจีโนมของช้างเอเชีย เป้าหมายคือหาความต่างที่เกี่ยวข้องกับการอยู่รอดในอากาศหนาว เช่น ขนยาว การสะสมไขมัน หูที่เล็กลง รูปทรงกะโหลก เลือด และการควบคุมอุณหภูมิร่างกาย

จากนั้นจึงใช้การตัดต่อยีนหลายตำแหน่งในเซลล์ช้าง เพื่อสร้างเซลล์สายพันธุ์ที่แสดงคุณลักษณะรับมือความหนาวได้มากขึ้น เว็บไซต์ของ Colossal ระบุขั้นตอนตั้งแต่การหาตัวอย่าง การจัดลำดับจีโนม การคัดเลือกยีน ไปจนถึงการตรวจสอบผลของการแก้ไขยีน

ปลายทางยังเป็นโจทย์ยากกว่าการแก้ยีน

ตามแผนของบริษัท นิวเคลียสจากเซลล์ที่แก้ไขแล้วจะถูกนำไปใช้สร้างเอ็มบริโอ และอาจย้ายฝากไปยังช้างเอเชียหรือช้างแอฟริกา การตั้งท้องของช้างกินเวลาราว 22 เดือน จึงทำให้กำหนดปี 2028 เป็นเป้าหมายที่ท้าทายมาก ไม่ใช่สิ่งที่ยืนยันว่าเกิดขึ้นแล้ว

ประเด็นสำคัญคือช้างเอเชียถูกจัดอยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์โดย IUCN การใช้เซลล์ สัตว์อุ้มบุญ และการดูแลลูกสัตว์จึงต้องตอบคำถามด้านสวัสดิภาพสัตว์อย่างเข้มงวด พร้อมพิสูจน์ว่าเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นจะช่วยการอนุรักษ์ช้างที่มีชีวิตอยู่จริงได้อย่างไร

เหตุผลที่โยงไปถึงชั้นดินเยือกแข็ง

Colossal เสนอภาพอนาคตที่สัตว์ขนาดใหญ่เดินในทุ่งทุนดราอาร์กติก เหยียบและคุ้ยหิมะในฤดูหนาวจนหิมะแน่นขึ้น หิมะที่แน่นจะเป็นฉนวนความร้อนน้อยลง ทำให้ความหนาวเย็นซึมลงสู่ดินได้ดีขึ้น และอาจช่วยชะลอการอุ่นขึ้นของชั้นดินเยือกแข็ง

แนวคิดนี้มีฐานจากงานวิจัยที่พบว่าการเพิ่มความหนาแน่นของสัตว์กินพืชขนาดใหญ่สามารถอัดแน่นหิมะและลดคุณสมบัติเป็นฉนวนของหิมะได้ อย่างไรก็ตาม ผลต่อภูมิอากาศในระดับกว้างยังขึ้นกับจำนวนสัตว์ พื้นที่ ระบบนิเวศ และอุณหภูมิที่เปลี่ยนไป จึงยังไม่ควรมองว่าแมมมอธคือคำตอบสำเร็จรูปของวิกฤตโลกร้อน

สิ่งที่จับต้องได้ในวันนี้คือการพัฒนาเครื่องมือด้านจีโนมและการสืบพันธุ์ ไม่ใช่ฝูงแมมมอธที่กลับมาเดินบนทุนดราแล้ว ส่วนปี 2028 จะเป็นหมุดหมายว่าบริษัทสามารถพาโครงการจากเซลล์ในห้องแล็บไปสู่สัตว์มีชีวิตได้จริงหรือไม่