10 เหตุการณ์ “ครั้งแรก” ของไทย ที่เกิดขึ้นแล้วกลายเป็นหน้าประวัติศาสตร์

10 เหตุการณ์ “ครั้งแรก” ของไทย ที่เกิดขึ้นแล้วกลายเป็นหน้าประวัติศาสตร์

หลายสิ่งที่คนไทยใช้กันอยู่ทุกวันนี้ เคยมีจุดเริ่มต้นจากเหตุการณ์เพียงครั้งเดียว บางอย่างเกิดขึ้นเมื่อกว่าร้อยปีก่อน และในเวลานั้นอาจดูเป็นเรื่องใหม่ที่คนจำนวนมากไม่เคยพบเห็นมาก่อน แต่เมื่อเวลาผ่านไป เหตุการณ์เหล่านั้นกลับกลายเป็นหมุดหมายสำคัญของประเทศ

 

ตั้งแต่วันที่คนไทยได้เห็นไฟฟ้าเป็นครั้งแรก วันที่รถไฟออกเดินทางเที่ยวแรก วันที่เครื่องบินขึ้นบินบนแผ่นดินสยาม ไปจนถึงวันที่ประเทศไทยมีรัฐธรรมนูญฉบับแรก เหตุการณ์เหล่านี้ล้วนสะท้อนการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของสังคมไทย

 

1. พ.ศ. 2417 — โทรเลขสายแรก เชื่อมกรุงเทพฯ กับสมุทรปราการ

 

ก่อนมีโทรศัพท์หรืออินเทอร์เน็ต การส่งข่าวสารระยะไกลต้องใช้คนหรือพาหนะเดินทาง แต่ในปี พ.ศ. 2417 สยามเริ่มมีสายโทรเลขสายแรกระหว่างกรุงเทพฯ กับสมุทรปราการ ระยะทางประมาณ 45 กิโลเมตร เพื่อใช้ประโยชน์ในการแจ้งเรือที่เข้าออก

 

นี่ถือเป็นก้าวสำคัญของการสื่อสารสมัยใหม่ เพราะข่าวสารที่เคยต้องใช้เวลาเดินทาง สามารถส่งผ่านระบบโทรเลขได้รวดเร็วขึ้น ต่อมาไทยยังพัฒนาระบบโทรเลขและการไปรษณีย์อย่างต่อเนื่อง จนมีการจัดตั้งกรมไปรษณีย์และกรมโทรเลขในเวลาต่อมา

 

เหตุการณ์เล็ก ๆ ระหว่างกรุงเทพฯ กับสมุทรปราการจึงกลายเป็นหนึ่งในจุดเริ่มต้นของระบบสื่อสารระยะไกลของประเทศไทย

 

2. พ.ศ. 2427 — วันที่ประเทศไทยมีไฟฟ้าใช้เป็นครั้งแรก

 

ในปี พ.ศ. 2427 ประเทศไทยได้เห็นการใช้ไฟฟ้าเป็นครั้งแรก โดยเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี ซึ่งขณะนั้นดำรงบรรดาศักดิ์เป็นเจ้าหมื่นไวยวรนาถ ได้ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้า เดินสายไฟ และติดตั้งดวงโคมไฟฟ้าที่บริเวณกรมทหารหน้า ซึ่งเป็นพื้นที่บริเวณกระทรวงกลาโหมในปัจจุบัน

 

เมื่อเปิดทดลอง คนจำนวนมากเดินทางไปชมแสงไฟชนิดใหม่ด้วยความตื่นตาตื่นใจ เพราะในเวลานั้นไฟฟ้ายังเป็นเทคโนโลยีที่แปลกใหม่สำหรับสังคมไทยอย่างมาก หลังจากนั้นจึงเริ่มมีการนำไฟฟ้าไปใช้ในพระราชวังและสถานที่สำคัญต่าง ๆ

 

จากแสงไฟไม่กี่ดวงในยุคแรก สุดท้ายไฟฟ้ากลายเป็นสาธารณูปโภคพื้นฐานที่แทบทุกครัวเรือนขาดไม่ได้

 

3. พ.ศ. 2439 — รถไฟโดยสารสายแรก เปิดยุคการเดินทางทางราง

 

วันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2439 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ เปิดการเดินรถไฟสายกรุงเทพฯ–อยุธยา ถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของกิจการรถไฟไทย

 

ก่อนหน้านั้นการเดินทางทางบกยังพึ่งพาสัตว์พาหนะและเกวียนเป็นหลัก การมาถึงของรถไฟจึงเปลี่ยนรูปแบบการเดินทางและการขนส่งของประเทศอย่างมาก

 

ต่อมาการรถไฟได้ขยายเส้นทางไปยังภูมิภาคต่าง ๆ และกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่ช่วยเชื่อมเมืองต่าง ๆ เข้าด้วยกัน

 

สิ่งที่เกิดขึ้นในวันนั้นจึงไม่ได้เป็นเพียงการเปิดเส้นทางรถไฟหนึ่งสาย แต่เป็นการเปิดประตูสู่ยุคการเดินทางสมัยใหม่ของไทย

 

4. พ.ศ. 2431 — ศิริราชเปิดขึ้น กลายเป็นโรงพยาบาลแห่งแรกของไทย

 

จุดเริ่มต้นของโรงพยาบาลศิริราชเกิดขึ้นในช่วงที่ประเทศไทยกำลังพัฒนาระบบการแพทย์สมัยใหม่ โดยในปี พ.ศ. 2429 มีการแต่งตั้งคณะกรรมการจัดสร้างโรงพยาบาลถาวรแห่งแรก บริเวณวังหลัง

 

ต่อมาเมื่อวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2431 มีพิธีเปิดโรงพยาบาล และพระราชทานนามว่า “โรงศิริราชพยาบาล” หรือที่เรียกกันว่าโรงพยาบาลวังหลัง

 

ต่อมาโรงพยาบาลแห่งนี้ยังเป็นสถานที่สำคัญในการพัฒนาการเรียนการสอนแพทย์ของไทย จนกลายเป็นต้นกำเนิดของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลในเวลาต่อมา

 

จากโรงพยาบาลแห่งแรกที่เริ่มต้นด้วยการรักษาผู้ป่วยในยุคบุกเบิก วันนี้ศิริราชกลายเป็นหนึ่งในสถาบันการแพทย์ที่สำคัญที่สุดของประเทศ

 

5. พ.ศ. 2443 — จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จุดเริ่มต้นของอุดมศึกษาแบบมหาวิทยาลัย

 

ประเทศไทยมีการพัฒนาการศึกษามาอย่างต่อเนื่อง แต่จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อมีการพระราชทานกำเนิดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

 

กรมศิลปากรระบุว่าจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็น สถาบันอุดมศึกษาแห่งแรกของประเทศไทย โดยมีการวางศิลาฤกษ์ตึกบัญชาการเมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2458 และพัฒนามาจากรากฐานด้านการศึกษาที่มีมาก่อนหน้านั้น

 

การเกิดขึ้นของมหาวิทยาลัยแห่งแรกจึงเป็นอีกก้าวสำคัญ เพราะทำให้การศึกษาระดับสูงของไทยมีระบบสถาบันอย่างชัดเจน และกลายเป็นต้นแบบให้การศึกษาระดับมหาวิทยาลัยขยายตัวในเวลาต่อมา

 

6. พ.ศ. 2456 — เครื่องบินขึ้นสู่ท้องฟ้าไทยเป็นครั้งแรก

 

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เครื่องบินยังเป็นเทคโนโลยีที่ใหม่มากสำหรับโลก และประเทศไทยก็เริ่มให้ความสนใจกับกิจการการบินอย่างจริงจัง

 

นายทหารไทย 3 นาย ได้แก่ พระยาเฉลิมอากาศ พระยาเวหาสยานศิลปสิทธิ์ และพระยาทะยานพิฆาต เดินทางไปศึกษาวิชาการบินที่ประเทศฝรั่งเศส ก่อนกลับมาทดลองบินในประเทศไทย

 

วันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2456 นายทหารนักบินทั้งสามสามารถทดลองบินและนำเครื่องลงจอดได้สำเร็จ ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญของการเริ่มต้นกิจการบินไทย

 

ในยุคนั้นการได้เห็นเครื่องบินขึ้นจากพื้นดินและบินอยู่บนท้องฟ้าถือเป็นเรื่องน่าตื่นตาตื่นใจอย่างมาก และเหตุการณ์ดังกล่าวกลายเป็นรากฐานของกิจการการบินของไทยในเวลาต่อมา

 

7. พ.ศ. 2430 — ภาพยนตร์เข้ามาฉายในไทยครั้งแรก

 

ปัจจุบันการดูหนังเป็นเรื่องธรรมดา แต่ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2440 ภาพยนตร์ยังเป็นเทคโนโลยีใหม่ที่ผู้คนทั่วโลกกำลังทำความรู้จัก

 

ประเทศไทยมีหลักฐานว่ามีการนำภาพยนตร์เข้ามาฉายต่อสาธารณชนเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2440 โดยมีการจัดฉายที่โรงละครหม่อมเจ้าอลังการ

 

ต่อมาในปี พ.ศ. 2448 มีการจัดตั้งโรงภาพยนตร์ถาวรแห่งแรกในประเทศไทย หรือที่เรียกกันว่า “โรงหนังญี่ปุ่น” บริเวณถนนเจริญกรุง

 

นับจากนั้นภาพยนตร์ก็เริ่มกลายเป็นมหรสพรูปแบบใหม่ของคนไทย และต่อยอดไปสู่อุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยในเวลาต่อมา

 

8. พ.ศ. 2470 — “โชคสองชั้น” เปิดยุคภาพยนตร์ยาวที่สร้างโดยคนไทย

 

หลังจากคนไทยรู้จักภาพยนตร์และเริ่มมีการถ่ายทำภาพยนตร์ในประเทศแล้ว ก็เกิดอีกก้าวสำคัญขึ้นในปี พ.ศ. 2470

 

วันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2470 ภาพยนตร์เรื่อง “โชคสองชั้น” ออกฉาย โดยหอภาพยนตร์ระบุว่าเป็นภาพยนตร์ขนาดยาวเรื่องแรกที่สร้างโดยคนไทย

 

ประเด็นนี้มีความน่าสนใจ เพราะก่อนหน้านั้นหลายคนเข้าใจว่า “นางสาวสุวรรณ” ซึ่งออกฉายในปี พ.ศ. 2466 เป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรก แต่จริง ๆ แล้วภาพยนตร์เรื่องดังกล่าวสร้างโดยทีมงานจากสหรัฐอเมริกา แม้จะถ่ายทำในประเทศไทยและมีนักแสดงไทยก็ตาม

 

ดังนั้น “โชคสองชั้น” จึงถือเป็นหมุดหมายสำคัญของการสร้างอุตสาหกรรมภาพยนตร์โดยคนไทยเอง

 

9. พ.ศ. 2475 — ประเทศไทยมีรัฐธรรมนูญฉบับแรก

 

วันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2475 มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พ.ศ. 2475 ซึ่งถือเป็นรัฐธรรมนูญฉบับแรกของประเทศไทย

 

รัฐธรรมนูญฉบับนี้กำหนดให้มีสภาผู้แทนราษฎร และวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 มีการประชุมสภาผู้แทนราษฎรเป็นครั้งแรกที่พระที่นั่งอนันตสมาคม โดยมีผู้แทนราษฎรชั่วคราว 70 คน

 

เหตุการณ์นี้ถือเป็นหนึ่งในหมุดหมายทางการเมืองที่สำคัญที่สุดของประวัติศาสตร์ไทย เพราะเป็นจุดเริ่มต้นของระบบรัฐธรรมนูญและรัฐสภาในประเทศไทย

 

10. พ.ศ. 2498 — โทรทัศน์ไทยเริ่มแพร่ภาพครั้งแรก

 

วันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2498 ประเทศไทยเริ่มการแพร่ภาพโทรทัศน์ครั้งแรกอย่างเป็นทางการจากสถานีโทรทัศน์ไทยทีวี ช่อง 4 หรือที่คนในยุคนั้นเรียกว่า “ช่อง 4 บางขุนพรหม”

 

สถานีตั้งอยู่บริเวณธนาคารแห่งประเทศไทยในปัจจุบัน และในช่วงแรกเป็นการแพร่ภาพแบบขาวดำ

 

นี่เป็นอีกเหตุการณ์ที่เปลี่ยนชีวิตประจำวันของคนไทย เพราะจากเดิมที่การรับข่าวสารและความบันเทิงต้องพึ่งหนังสือพิมพ์ วิทยุ โรงภาพยนตร์ หรือการแสดงต่าง ๆ ก็เริ่มมีภาพและเสียงส่งตรงเข้ามาถึงบ้าน

 

จากสถานีโทรทัศน์เพียงแห่งเดียวในยุคแรก อุตสาหกรรมโทรทัศน์ไทยจึงค่อย ๆ ขยายตัวจนกลายเป็นสื่อมวลชนหลักของประเทศในเวลาต่อมา

 

เหตุการณ์ทั้ง 10 เรื่องจึงมีความน่าสนใจตรงที่บางอย่างเริ่มจากสิ่งเล็ก ๆ เช่น สายโทรเลขไม่กี่สิบกิโลเมตร หรือไฟฟ้าจากเครื่องกำเนิดเพียงชุดเดียว แต่กลับกลายเป็นรากฐานของสิ่งที่คนไทยใช้ในชีวิตประจำวันมาจนถึงปัจจุบัน

 

รถไฟทำให้การเดินทางระหว่างเมืองเปลี่ยนไป โรงพยาบาลทำให้ระบบการแพทย์สมัยใหม่เติบโต เครื่องบินเปิดยุคการเดินทางทางอากาศ ภาพยนตร์และโทรทัศน์เปลี่ยนวิธีที่ผู้คนรับความบันเทิง ส่วนรัฐธรรมนูญก็กลายเป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญของการเมืองไทย

 

เมื่อมองย้อนกลับไป “ครั้งแรก” เหล่านี้จึงไม่ใช่เพียงเหตุการณ์ในอดีต แต่เป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งที่ค่อย ๆ เปลี่ยนประเทศไทยจากสังคมในอดีตให้กลายเป็นประเทศสมัยใหม่อย่างที่เห็นในปัจจุบัน