5 เหตุการณ์เมืองทั้งเมืองต้องอพยพ หลังเจอภัยพิบัติครั้งใหญ่ บางแห่งกลายเป็นเมืองร้าง

5 เหตุการณ์เมืองทั้งเมืองต้องอพยพ หลังเจอภัยพิบัติครั้งใหญ่ บางแห่งกลายเป็นเมืองร้าง

เมื่อเกิดภัยพิบัติรุนแรง สิ่งที่น่ากลัวที่สุดอาจไม่ใช่แค่บ้านเรือนที่เสียหาย แต่คือช่วงเวลาที่ประชาชนทั้งเมืองต้องทิ้งบ้านและเดินทางออกจากพื้นที่อย่างเร่งด่วน บางเหตุการณ์เกิดขึ้นภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง ขณะที่บางแห่งต้องอพยพซ้ำหลายครั้ง ก่อนที่พื้นที่จะกลายเป็นเขตอันตรายที่ผู้คนไม่สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้ตามเดิม

 

เหตุการณ์เหล่านี้เกิดขึ้นจริงในหลายประเทศ และบางแห่งเปลี่ยนสภาพเมืองไปตลอดกาล

 

1. พริเพียต ยูเครน — เมืองทั้งเมืองถูกทิ้งหลังโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ระเบิด

 

วันที่ 26 เมษายน 1986 เกิดอุบัติเหตุร้ายแรงที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์เชอร์โนบิล ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากเมืองพริเพียต เมืองที่สร้างขึ้นเพื่อรองรับคนงานและครอบครัวของโรงไฟฟ้า

 

วันที่ 27 เมษายน ทางการเริ่มอพยพประชาชนออกจากเมืองพริเพียต โดยประชาชนได้รับแจ้งให้เตรียมตัวออกจากพื้นที่ และการอพยพเริ่มขึ้นในช่วงบ่าย

 

สิ่งที่น่าตกใจคือ ตอนแรกประชาชนจำนวนมากได้รับแจ้งว่าจะต้องออกจากเมืองเพียงช่วงเวลาสั้น ๆ แต่ท้ายที่สุดผู้คนไม่ได้กลับไปใช้ชีวิตในเมืองตามเดิมอีกเลย

 

หลังจากนั้นการอพยพยังขยายไปยังพื้นที่อื่นรอบโรงไฟฟ้า โดยภายในสิ้นปี 1986 มีประชาชนจาก 188 ชุมชน รวมถึงพริเพียต ถูกย้ายออกจากพื้นที่ประมาณ 116,000 คน

 

พริเพียตจึงกลายเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่โด่งดังที่สุดของเมืองที่ถูกทิ้งร้างหลังภัยพิบัตินิวเคลียร์

 

2. เมืองและชุมชนรอบฟุกุชิมะ ญี่ปุ่น — แผ่นดินไหวตามด้วยภัยพิบัตินิวเคลียร์

 

วันที่ 11 มีนาคม 2011 ญี่ปุ่นเผชิญแผ่นดินไหวขนาด 9.0 ตามมาด้วยสึนามิ ก่อนที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะไดอิจิจะเกิดวิกฤตครั้งใหญ่

 

สถานการณ์รุนแรงขึ้นหลังระบบหล่อเย็นของเตาปฏิกรณ์มีปัญหา และเกิดการระเบิดของไฮโดรเจนในอาคารเครื่องปฏิกรณ์บางหน่วย

 

คำสั่งอพยพจึงถูกขยายเป็นลำดับ เริ่มจากรัศมี 3 กิโลเมตร ก่อนขยายเป็น 10 กิโลเมตร และหลังเกิดการระเบิดในวันที่ 12 มีนาคม ได้ขยายเป็น 20 กิโลเมตร จากโรงไฟฟ้า

 

เฉพาะคำสั่งอพยพในรัศมี 10 กิโลเมตร มีประชาชนใน 4 เมืองรวมกันมากกว่า 51,000 คน ที่ต้องออกจากพื้นที่ และต่อมาพื้นที่อพยพถูกขยายเพิ่มเติมตามสถานการณ์การแพร่กระจายของสารกัมมันตรังสี

 

ผลกระทบไม่ได้จบลงหลังเหตุการณ์ทันที หลายพื้นที่ต้องอยู่ภายใต้คำสั่งอพยพเป็นเวลาหลายปี โดยปัจจุบันบางเขตยังคงมีพื้นที่ที่ถูกจัดเป็น “เขตยากต่อการกลับเข้าอยู่อาศัย” แม้คำสั่งอพยพจำนวนมากจะถูกยกเลิกไปแล้วก็ตาม

 

3. ฟอร์ตแมคเมอร์เรย์ แคนาดา — ไฟป่าล้อมเมือง คนเกือบ 90,000 คนต้องหนี

 

วันที่ 1 พฤษภาคม 2016 เกิดไฟป่าครั้งใหญ่ใกล้เมืองฟอร์ตแมคเมอร์เรย์ รัฐอัลเบอร์ตา และเพียงไม่กี่วันต่อมาไฟก็เคลื่อนเข้าสู่พื้นที่ชุมชน

 

วันที่ 3 พฤษภาคม ทางการออกคำสั่งอพยพเมืองฟอร์ตแมคเมอร์เรย์ทั้งหมด

 

นี่เป็นหนึ่งในการอพยพจากไฟป่าครั้งใหญ่ที่สุดของแคนาดา โดยมีประชาชนประมาณ 88,000 คน ต้องออกจากบ้าน ไฟทำลายอาคารและบ้านเรือนจำนวนมาก รวมถึงพื้นที่ชุมชนหลายแห่ง

 

สถานการณ์รุนแรงจนทางการต้องจัดขบวนรถนำประชาชนออกจากเมือง ขณะที่บางส่วนเดินทางออกทางเครื่องบิน

 

เอกสารของรัฐบาลอัลเบอร์ตาระบุว่า ภายในวันที่ 9 พฤษภาคม ประชาชนทั้งหมดสามารถอพยพออกจากพื้นที่ได้

 

เหตุการณ์ครั้งนั้นจึงกลายเป็นบทเรียนสำคัญของการรับมือไฟป่าในเมืองที่ตั้งอยู่ท่ามกลางพื้นที่ป่าและเขตอุตสาหกรรมน้ำมันของแคนาดา

 

4. เยลโลว์ไนฟ์ แคนาดา — เมืองหลวงดินแดนต้องอพยพเพราะไฟป่า

 

ปี 2023 แคนาดาเผชิญฤดูไฟป่าที่รุนแรงมาก และหนึ่งในเหตุการณ์ที่สร้างความสนใจอย่างมากคือการอพยพเมืองเยลโลว์ไนฟ์ เมืองหลวงของดินแดน Northwest Territories

 

วันที่ 16 สิงหาคม ทางการสั่งให้ประชาชนในเยลโลว์ไนฟ์อพยพ เนื่องจากไฟป่าที่กำลังลุกลามเข้าใกล้พื้นที่เมือง

 

ครั้งนั้นมีประชาชนประมาณ 20,000 คน จากเยลโลว์ไนฟ์ต้องออกจากเมือง ขณะที่ไฟป่ายังทำให้ชุมชนอื่น ๆ ในดินแดนเดียวกันต้องอพยพด้วย

 

รัฐบาลแคนาดาระบุว่าในปี 2023 การอพยพจากไฟป่าทั่วประเทศมีจำนวนรวมกว่า 235,000 คน และเยลโลว์ไนฟ์เป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่มีประชาชนจำนวนมากต้องเดินทางออกจากบ้านพร้อมกัน

 

ความน่ากลัวของเหตุการณ์นี้คือ เมืองที่มีประชากรอยู่เป็นหลักหมื่นต้องกลายเป็นเมืองที่แทบไม่มีประชาชนในเวลาอันรวดเร็ว ขณะที่เจ้าหน้าที่และนักดับเพลิงยังต้องทำงานเพื่อป้องกันไม่ให้ไฟเข้าถึงเขตชุมชน

 

5. พลีมัท มอนต์เซอร์รัต — ภูเขาไฟปะทุจนเมืองหลวงต้องทิ้งเมือง

 

เหตุการณ์นี้แตกต่างจาก 4 กรณีแรก เพราะภัยไม่ได้มาในรูปแบบแผ่นดินไหวหรือไฟป่า แต่เกิดจากภูเขาไฟซูฟรีแยร์ฮิลส์บนเกาะมอนต์เซอร์รัตในทะเลแคริบเบียน

 

ภูเขาไฟเริ่มกลับมาปะทุในปี 1995 และทำให้เมืองพลีมัท ซึ่งเป็นศูนย์กลางการปกครองของเกาะต้องอพยพหลายครั้ง

 

ในเดือนสิงหาคม 1995 มีประชาชนประมาณ 5,000 คน ถูกอพยพออกจากพื้นที่พลีมัทและพื้นที่ทางตอนใต้ จากนั้นต้องมีการอพยพอีกครั้งในเดือนธันวาคม

 

เดือนเมษายน 1996 เกิดการอพยพครั้งใหญ่เป็นครั้งที่สาม โดยมีประชาชนประมาณ 7,000 คน ถูกย้ายออกจากพลีมัทและพื้นที่ทางใต้

 

สถานการณ์ยังคงรุนแรงต่อเนื่อง จนเกิดกระแสเถ้าร้อนและวัสดุภูเขาไฟไหลลงมาทำลายพื้นที่ในปี 1997 เมืองพลีมัทถูกทำลายและฝังอยู่ใต้เถ้าถ่านและโคลนจำนวนมาก

 

รัฐบาลมอนต์เซอร์รัตระบุว่า เมืองหลวงพลีมัทถูกอพยพ และพื้นที่ทางตอนใต้ประมาณสองในสามของเกาะได้รับผลกระทบอย่างหนัก ขณะที่ประชาชนจำนวนมากต้องย้ายขึ้นไปอยู่ทางตอนเหนือหรือเดินทางออกนอกเกาะ

 

ทุกวันนี้พลีมัทยังคงเป็นภาพสะท้อนของเมืองที่ภัยธรรมชาติเปลี่ยนแปลงภูมิประเทศจนไม่สามารถกลับมาเป็นเมืองแบบเดิมได้

 

ทั้ง 5 เหตุการณ์จึงแสดงให้เห็นว่า การอพยพครั้งใหญ่ไม่ได้เกิดเฉพาะกับภัยประเภทใดประเภทหนึ่ง บางเมืองต้องหนีไฟป่าที่กำลังล้อมเข้ามา บางแห่งต้องหนีภูเขาไฟ ขณะที่บางพื้นที่ต้องทิ้งบ้านหลังเกิดอุบัติเหตุนิวเคลียร์

 

สิ่งที่น่ากลัวที่สุดคือ ในหลายกรณีประชาชนไม่ได้รู้เลยว่า “การออกจากเมืองครั้งนั้น” จะเป็นเพียงการออกไปชั่วคราว หรือจะกลายเป็นการจากบ้านเกิดไปตลอดชีวิต