ทำไมสะพานลอยจึงอันตรายเมื่อหนีทอร์นาโด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ขณะขับรถบนทางหลวงแล้วเห็นเมฆหมุนต่ำสีดำอยู่ข้างหน้า ภาพคอนกรีตของสะพานลอยมักดูเหมือนเกราะกำบังที่หาได้ทันที หลายคนจึงชะลอรถแล้วพยายามจอดซ่อนใต้คอสะพาน ทั้งที่จุดนั้นเปิดโล่งต่อด้านข้าง มีช่องแคบ และอยู่สูงกว่าระดับพื้นถนนรอบข้าง

สะพานลอยไม่ใช่ที่หลบทอร์นาโด หน่วยงานอุตุนิยมวิทยาสหรัฐฯ เตือนตรงกันว่า ไม่ควรใช้สะพานหรือทางลอดเป็นที่กำบัง เพราะลมและเศษซากสามารถพุ่งผ่านบริเวณใต้สะพานได้ คนที่ปีนขึ้นไปชิดคานหรือยืนบนไหล่ทางจึงอยู่ในระดับที่รับลมแรงและวัตถุปลิวเต็มตัว

ช่องใต้สะพานไม่ใช่อุโมงค์นิรภัย

กระแสลมของทอร์นาโดไม่ได้พัดเป็นเส้นตรงจากทิศเดียวตลอดเวลา เมื่อแกนพายุเคลื่อนผ่าน ทิศลมอาจเปลี่ยนกลับเกือบ 180 องศาในเวลาไม่นาน ด้านที่คิดว่าบังลมได้ตอนแรกจึงอาจกลายเป็นด้านรับลมในช่วงถัดมา พื้นที่แคบใต้สะพานยังอาจทำให้ลมเร่งความเร็วได้ตามรูปทรงและมุมที่พายุปะทะ

ตัวเลขที่แชร์กันว่าแรงลมใต้สะพานจะเพิ่ม “สองเท่า” ใช้เป็นกฎตายตัวไม่ได้ เพราะความแรงขึ้นกับแบบสะพาน ทิศการเคลื่อนของพายุ ตำแหน่งที่พายุพาดผ่าน และเศษซากที่ถูกดูดเข้าไปในกระแสลม แต่ความเสี่ยงหลักยืนยันได้ชัดเจน: ใต้สะพานแทบไม่มีผนังปิดกั้นเศษไม้ กระจก แผ่นหลังคา หรือชิ้นโลหะที่ถูกลมพัดด้วยความเร็วสูง

ข้อมูลของสำนักงานพยากรณ์อากาศแห่งชาติสหรัฐฯ ที่ทบทวนเหตุทอร์นาโดโอคลาโฮมาเมื่อ 3 พฤษภาคม 1999 ระบุว่า มีทอร์นาโดตัดผ่านทางหลวงระหว่างรัฐ 7 จุด และใน 3 จุดที่พายุปะทะสะพานลอยโดยตรง มีผู้เสียชีวิตทุกจุด เหตุการณ์นั้นยังเกิดรถจอดสะสมจนปิดทาง ทำให้คนอื่นหนีต่อไม่ได้

เจอทอร์นาโดขณะอยู่ในรถ ควรเลือกอะไร

ทางเลือกที่ดีที่สุดคือไปยังอาคารแข็งแรงใกล้ที่สุดทันที หากยังมีเวลาปลอดภัย ไม่ควรไล่ตามสะพานหรือจอดขวางทางจราจร เมื่อเข้าอาคารได้ ให้ไปยังชั้นล่างสุด ห้องด้านในที่ไม่มีหน้าต่าง อยู่ห่างกระจก หมอบต่ำ และใช้แขนหรืออุปกรณ์ที่มีป้องกันศีรษะกับลำคอ

หากไม่มีอาคารให้ไปถึงได้ หน่วยงานอุตุนิยมวิทยาสหรัฐฯ ระบุทางเลือกฉุกเฉินไว้สองแบบตามสถานการณ์: อยู่ต่ำในรถและป้องกันศีรษะ หรือออกจากรถไปยังพื้นที่ต่ำ เช่น คูน้ำหรือร่องลึก เฉพาะเมื่อจุดนั้นไม่มีน้ำท่วม น้ำไหลหลาก สายไฟ ต้นไม้ หรือเศษสิ่งปลูกสร้างที่อาจพังลงมา การออกจากรถไม่ใช่คำสั่งตายตัวสำหรับทุกถนนและทุกพายุ จึงต้องประเมินว่าการเคลื่อนที่ไปยังที่ต่ำปลอดภัยกว่าการอยู่ในรถหรือไม่

เมื่อไม่มีทางเลือกที่ดีกว่า

ในพื้นที่ต่ำที่แห้งและปลอดภัย ให้หมอบราบ คว่ำหน้า ป้องกันศีรษะและลำคอด้วยมือหรือสิ่งของที่มี อย่าเข้าใกล้สะพาน ป้ายโฆษณา เสาไฟ ต้นไม้ หรือรถคันอื่น พายุทอร์นาโดอาจทำให้ทัศนวิสัยหายไปในไม่กี่วินาทีและพัดเศษซากมาจากไกลกว่าที่เห็น

จุดสำคัญจึงไม่ใช่การหาหลังคาคอนกรีตที่ใกล้ที่สุด แต่คือการหาอาคารแข็งแรงตั้งแต่ยังมีเวลา และหลีกเลี่ยงพื้นที่เปิดโล่งใต้สะพานที่ลมกับเศษซากเข้าถึงได้เต็มทาง