เลือดกำเดาไหลควรเงยหน้าหรือก้มหน้าเพื่อให้เลือดหยุด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พอเลือดกำเดาไหล หลายคนยังเงยหน้ามองเพดานตามที่เคยถูกสอนมา แล้วรีบบีบจมูกไว้แน่น ๆ ภาพนี้ดูคุ้นตา แต่คนที่เลือดออกกำลังไม่เห็นสิ่งสำคัญอย่างหนึ่ง คือเลือดอาจไม่ได้หยุดไปไหน เพียงเปลี่ยนทางจากรูจมูกไปไหลลงคอแทน

เลือดกำเดาส่วนใหญ่มาจากหลอดเลือดเล็ก ๆ บริเวณด้านหน้าของผนังกั้นจมูก จึงมักหยุดได้ด้วยการกดบริเวณที่ถูกต้องและรอให้เลือดแข็งตัว การเงยหน้าขึ้นไม่ได้ช่วยกดจุดเลือดออก แถมทำให้เลือดไหลไปด้านหลังคอได้มากขึ้น

ไม่ต้องแหงนหน้า ให้โน้มตัวไปข้างหน้าเล็กน้อย

ท่าที่หน่วยงานสาธารณสุขแนะนำคือ นั่งตัวตรงแล้วก้มหน้าไปข้างหน้าเล็กน้อย ไม่ใช่ก้มจนเลือดพุ่ง และไม่ใช่เงยหน้า การโน้มตัวแบบนี้ทำให้เลือดระบายออกมาด้านหน้า จึงไม่ไหลลงลำคอมากเกินไป

เลือดที่ไหลลงคออาจทำให้รู้สึกคาว คลื่นไส้ หรืออาเจียนได้ โดยเฉพาะเมื่อกลืนเลือดเข้าไปมาก ๆ หากมีเลือดไหลลงคอเป็นจำนวนมาก หายใจลำบาก หรือดูไม่ปกติ ควรไปพบแพทย์ทันที ไม่ควรฝืนรอดูอาการอยู่บ้าน

สิ่งที่ต้องจำคืออย่าเอาทิชชูหรือสำลีอัดลึกเข้าไปในโพรงจมูก เพราะเมื่อดึงออกอาจรบกวนลิ่มเลือดและทำให้เลือดกลับมาไหลอีกครั้ง ทิชชูมีไว้รองเลือดด้านนอกเท่านั้น

วิธีห้ามเลือดกำเดาอย่างถูกต้อง

• นั่งนิ่ง ๆ ในท่าตัวตรง แล้วโน้มศีรษะไปข้างหน้าเล็กน้อย

• ใช้นิ้วโป้งและนิ้วชี้บีบ ส่วนอ่อนของจมูกเหนือรูจมูก ทั้งสองข้าง ไม่ใช่บีบสันจมูกที่เป็นกระดูก

• หายใจทางปาก และคายเลือดที่ไหลเข้าปากออก ไม่จำเป็นต้องกลืน

• บีบค้างต่อเนื่อง 10–15 นาที อย่าปล่อยมือเช็กทุกครู่ เพราะลิ่มเลือดอาจยังไม่ทันก่อตัว

• หลังเลือดหยุดแล้ว เลี่ยงการสั่งน้ำมูก แคะจมูก ยกของหนัก ออกกำลังกายหนัก เครื่องดื่มร้อน และแอลกอฮอล์ในช่วงแรก

การประคบเย็นที่สันจมูกด้วยผ้าห่อเจลเย็นอาจช่วยให้สบายขึ้นได้ แต่หัวใจของการปฐมพยาบาลยังอยู่ที่การโน้มตัวไปข้างหน้าและบีบส่วนอ่อนของจมูกอย่างต่อเนื่อง

เมื่อไรที่ไม่ควรรอให้หยุดเอง

ควรไปโรงพยาบาลหรือขอความช่วยเหลือเร่งด่วน หากบีบจมูกอย่างถูกวิธีแล้วเลือดยังไหลต่อเนื่องเกินประมาณ 20 นาที เลือดออกมากจนเวียนศีรษะ หน้ามืด หายใจไม่สะดวก หรือเกิดหลังอุบัติเหตุรุนแรงที่ศีรษะและใบหน้า

ผู้ที่กินยาต้านการแข็งตัวของเลือด มีโรคเลือดออกง่าย หรือมีเลือดกำเดาไหลซ้ำบ่อย ก็ควรปรึกษาแพทย์เช่นกัน เพราะอาจต้องหาสาเหตุเพิ่มเติม สรุปสั้นที่สุดคือ เลือดกำเดาไหลให้ ก้มหน้าเล็กน้อย บีบปีกจมูก และรออย่างต่อเนื่อง ไม่ต้องเงยหน้าขึ้นฟ้า