เมื่อเจอคนถูกไฟดูด เราควรช่วยอย่างไรให้ปลอดภัย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เสียงร้องดังขึ้นจากมุมห้อง แล้วคนตรงหน้ากลับนิ่งค้างอยู่ข้างปลั๊กพ่วงหรือเครื่องใช้ไฟฟ้า ภาพแบบนี้ทำให้คนใกล้ตัวแทบไม่ทันคิด สัญชาตญาณแรกคือพุ่งเข้าไปจับแขน ดึงตัว หรือตบมือให้หลุดจากสายไฟ แต่ในไม่กี่วินาทีนั้น การช่วยแบบรีบเกินไปอาจทำให้มีผู้บาดเจ็บเพิ่มอีกคนได้

สิ่งที่ต้องจำให้แม่นคือ อย่าแตะตัวผู้ประสบเหตุ จนกว่าจะแน่ใจว่าตัดกระแสไฟแล้ว หากเขายังสัมผัสจุดที่มีกระแสไฟ ร่างกายของเขาอาจยังเป็นส่วนหนึ่งของวงจรอยู่ มือเปล่าของผู้ช่วยจึงอาจกลายเป็นทางผ่านของกระแสไฟได้ด้วย องค์การความปลอดภัยในการทำงานของสหรัฐฯ ระบุชัดว่าไม่ควรสัมผัสผู้ถูกไฟดูดก่อนปิดแหล่งจ่ายไฟ

สิ่งแรกที่ต้องทำคือ ตัดไฟ

ถ้าจุดเกิดเหตุเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน และคุณเข้าถึงได้โดยไม่ต้องเดินผ่านน้ำหรือแตะสายที่ชำรุด ให้รีบปิดเบรกเกอร์ สับคัตเอาต์ หรือถอดปลั๊กที่จับเฉพาะหัวปลั๊ก ไม่ดึงสาย วิธีนี้ปลอดภัยที่สุด เพราะตัดต้นตอของอันตรายก่อนเริ่มช่วยคน

อย่าฝืนเปิดตู้ไฟหรือจับสวิตช์หากพื้นเปียก มือเปียก มีน้ำขังระหว่างตัวคุณกับตู้ไฟ หรือเห็นประกายไฟและกลิ่นไหม้ ในสถานการณ์เช่นนั้นให้ถอยออกจากพื้นที่เสี่ยง เรียกคนช่วย และโทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน

ถ้าตัดไฟไม่ได้ ใช้ได้เฉพาะเหตุไฟบ้านแรงดันต่ำ

ในกรณีที่เห็นชัดว่าเป็นไฟบ้านจากเครื่องใช้หรือสายไฟทั่วไป พื้นและตัวผู้ช่วยแห้งสนิท และไม่สามารถตัดไฟได้ทันที อาจใช้วัตถุที่ไม่นำไฟฟ้าและแห้งจริง เช่น ด้ามไม้แห้งหรือพลาสติกแข็ง ดันสายไฟหรือแหล่งกำเนิดออกจากตัวผู้ประสบเหตุ โดยยืนให้มั่นคงและไม่แตะตัวเขาโดยตรง

แต่คำว่า “แห้ง” สำคัญมาก ไม้เปียก ไม้เก่าแตก ผ้าเปียก พื้นชื้น รองเท้าเปียก หรือวัตถุที่ไม่รู้สภาพ ล้วนไม่ใช่หลักประกันความปลอดภัย จึงไม่ควรเอาผ้าห่ม ผ้าขนหนู หรือของโลหะมาลองเสี่ยงเด็ดขาด หน่วยงาน HSE ของสหราชอาณาจักรแนะนำให้ตัดแหล่งจ่ายก่อนเสมอ และหากทำไม่ได้จึงหลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้ประสบเหตุ ยกเว้นใช้วัสดุไม่นำไฟฟ้าเท่านั้น

สายไฟนอกบ้านหรือไฟแรงสูง ห้ามเข้าใกล้

ถ้าเป็นสายไฟตกจากเสา ตู้ไฟภายนอก โรงงาน หรือไม่แน่ใจว่าแรงดันเท่าไร ห้ามใช้ไม้เขี่ย ห้ามวิ่งเข้าไปดึง และห้ามเหยียบพื้นเปียกใกล้สาย กระแสไฟแรงสูงอาจอันตรายได้แม้ไม่ได้จับสายโดยตรง ให้กันคนอื่นออกจากบริเวณ โทรแจ้งหน่วยงานไฟฟ้าหรือหน่วยฉุกเฉิน และรอผู้มีอุปกรณ์ป้องกันเข้าดำเนินการ

เมื่อแน่ใจว่าไฟถูกตัดแล้ว จึงเข้าไปตรวจการตอบสนองและการหายใจ โทร 1669 เพื่อขอทีมแพทย์ฉุกเฉิน หากผู้ประสบเหตุไม่หายใจหรือหายใจเฮือก ๆ ให้เริ่มทำ CPR หากผ่านการฝึก หรือทำตามคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ทางโทรศัพท์ ระหว่างรอความช่วยเหลือ ไม่ควรทายา เจาะแผล หรือราดน้ำใส่รอยไหม้จากไฟฟ้า

ไฟดูดอาจทิ้งอันตรายที่มองไม่เห็น ทั้งหัวใจเต้นผิดจังหวะ แผลไหม้ลึก หรือบาดเจ็บจากการล้ม แม้ผู้ประสบเหตุจะรู้สึกตัวแล้ว ก็ควรได้รับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์ โดยเฉพาะเมื่อมีหมดสติ เจ็บหน้าอก ใจสั่น หายใจลำบาก แผลไหม้ หรือเป็นเด็ก

ประโยคที่ควรจำในเหตุการณ์จริงจึงไม่ใช่ “รีบดึงออกมา” แต่คือ ตัดไฟก่อน แล้วค่อยแตะตัว การหยุดคิดเพียงไม่กี่วินาทีอาจป้องกันไม่ให้ผู้ช่วยกลายเป็นผู้ประสบเหตุคนต่อไปได้