โดนน้ำร้อนลวกควรทำอย่างไรแทนการทายาสีฟันและไข่ดิบ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

น้ำแกงหกใส่มือแค่ไม่กี่วินาที ผิวแดงแสบและเริ่มพอง หลายบ้านยังหยิบยาสีฟัน ไข่ดิบ หรือน้ำปลามาโปะ เพราะรู้สึกว่าเย็นและหาได้ทันที แต่สิ่งที่ควรรีบทำที่สุดไม่ใช่การทาอะไรลงบนผิวเลย

ให้เปิดน้ำก๊อกที่เย็นธรรมดาไหลผ่านแผลทันที คำแนะนำของกรมการแพทย์และ NHS ระบุไปในทางเดียวกันว่า ควรหล่อเย็นบริเวณที่ถูกลวกด้วยน้ำไหลอุณหภูมิเย็นปกติราว 20 นาที และทำได้แม้ผ่านเหตุไปแล้วไม่เกินประมาณ 3 ชั่วโมง น้ำช่วยพาความร้อนออกจากเนื้อเยื่อโดยไม่ทำร้ายผิวเพิ่ม

ของในครัวไม่ได้ออกแบบมาสำหรับแผลเปิด

ยาสีฟันมีส่วนผสมหลายชนิดสำหรับใช้ในช่องปาก ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ปิดแผล การทาลงบนผิวที่ไหม้ทำให้ล้างแผลและประเมินความลึกได้ยากขึ้น ส่วนไข่ดิบและน้ำปลาไม่ใช่วัสดุปลอดเชื้อ องค์การอนามัยโลกแนะนำไม่ให้วางวัสดุใด ๆ ลงบนแผลไหม้โดยตรง เพราะแผลอาจปนเปื้อนและติดเชื้อได้

ไข่ดิบยังอาจมีเชื้อก่อโรคจากอาหาร เช่น Salmonella ตามข้อมูลของ CDC จึงไม่มีเหตุผลทางการแพทย์ที่จะนำไปสัมผัสผิวที่กำลังเสียหาย ข้อสำคัญคืออย่าคิดว่าแผลจะต้องเน่า หรือเกิดแผลเป็นเสมอหากเคยทาไปแล้ว ให้ค่อย ๆ ล้างสิ่งที่ทาออกด้วยน้ำสะอาด แล้วรับการประเมินหากแผลน่ากังวล

น้ำแข็งก็ไม่ใช่ทางลัด

น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งอาจทำให้ผิวที่บอบช้ำเสียหายเพิ่มได้ จึงเลือกน้ำก๊อกเย็นธรรมดา ไม่ต้องใช้น้ำแรงจนเจ็บ ระหว่างหล่อน้ำ ให้ถอดแหวน นาฬิกา หรือเสื้อผ้าหลวม ๆ ใกล้แผลออกก่อนที่บริเวณนั้นจะบวม แต่ห้ามดึงสิ่งที่ติดอยู่กับผิวออก

หลังหล่อน้ำแล้ว ดูแลแผลอย่างเรียบง่าย

• ซับบริเวณรอบแผลเบา ๆ และปิดหลวม ๆ ด้วยผ้าก๊อซสะอาดชนิดไม่ติดแผล หรือวัสดุปิดแผลสะอาด

• อย่าเจาะตุ่มพอง เพราะผิวชั้นนี้ช่วยปกป้องแผลด้านล่าง

• อย่าพันแน่น อย่าใช้สำลีติดแผล และอย่าทาครีม ยาหม่อง น้ำมัน หรือของกินเพิ่มเอง

• หากตุ่มพองแตก ให้ล้างเบา ๆ ด้วยน้ำสะอาดและพบบุคลากรทางการแพทย์เพื่อรับคำแนะนำเรื่องการปิดแผล

แผลน้ำร้อนลวกที่แดงเล็กน้อยและไม่กว้างอาจดีขึ้นได้หลังดูแลเบื้องต้น แต่แผลพองไม่ได้แปลว่าเป็นแผลตื้นเสมอไป ความลึกอาจเปลี่ยนและต้องดูอาการต่อเนื่อง

กรณีใดควรไปโรงพยาบาลทันที

ควรพบแพทย์โดยเร็วหากแผลมีขนาดใหญ่ ลึก สีขาวซีด ดำ หรือผิวแห้งแข็ง; อยู่ที่ใบหน้า มือ เท้า ข้อพับ อวัยวะเพศ หรือรอบข้อมือและนิ้ว; เกิดจากไฟฟ้าหรือสารเคมี; ผู้บาดเจ็บเป็นเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือมีโรคประจำตัวสำคัญ รวมถึงเมื่อปวดมากขึ้น แดงบวมลาม มีหนอง หรือมีไข้

หลักจำง่ายจึงมีเพียงว่า ลวกแล้วหล่อน้ำก๊อกเย็นธรรมดา 20 นาที ปิดแผลสะอาด และไม่โปะของในครัว การช่วยที่ดูธรรมดานี้ตรงกับแนวทางปฐมพยาบาลมากกว่าการทดลองสูตรที่อาจทำให้แผลยุ่งยากกว่าเดิม