แกล้งบ้าจิตเวชก็รอดจากการถูกดำเนินคดี จริงหรือ?

ในหนัง ในข่าว เราเห็นบ่อย คนฆ่าคนตายแล้วทนายบอกว่า "ลูกความผมป่วยจิตเวชครับ" แล้วคนก็ด่าว่าแกล้งบ้าเพื่อรอดคุก

ความจริงคือ กฎหมายไทยเปิดช่องให้คนป่วยจริงรอดได้ แต่คนแกล้งป่วยรอดยากมากจนแทบเป็นไปไม่ได้เลย

กฎหมายว่ายังไง?

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 65 เขียนไว้ชัดว่า

มาตรา 65 แห่งประมวลกฎหมายอาญา “ผู้ใดกระทำความผิดในขณะไม่สามารถรู้ผิดชอบ หรือไม่สามารถบังคับตนเองได้"

และฉบับเต็มคือ

“ผู้ใดกระทำความผิดในขณะไม่สามารถรู้ผิดชอบหรือไม่สามารถบังคับตนเองได้เพราะมีจิตบกพร่อง โรคจิต หรือจิตฟั่นเฟือน ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น แต่ถ้าผู้กระทำผิดยังสามารถรู้ผิดชอบอยู่บ้าง หรือยังสามารถบังคับตนเองได้บ้าง ผู้นั้นต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น แต่ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้”

สรุปง่ายๆ คือ

ป่วย 100% จนไม่รู้ว่าทำอะไร = มีความผิดแต่ไม่ต้องรับโทษ

ป่วย 50% ยังรู้บ้าง = ยังต้องรับโทษ แต่ศาลลดโทษให้ได้

หลักกฎหมายคือ คนวิกลจริต – มีความผิดแต่ไม่ต้องรับโทษ (มาตรา 65)

แต่ "ไม่ต้องรับโทษ" ไม่ได้แปลว่า "ปล่อยกลับบ้าน"

ศาลจะสั่งส่งไปรักษาที่โรงพยาบาลจิตเวช เช่น สถาบันกัลยาฯ หรือนิติจิตเวช บางคนอยู่ที่นั่นนานกว่าติดคุกเสียอีก จนกว่าหมอจะบอกว่าหายและไม่เป็นอันตรายต่อสังคม

ทำไมแกล้งบ้าถึงรอดยาก?

เพราะศาลไทยไม่ได้เชื่อใบรับรองแพทย์ที่เอามายื่นง่ายๆ ต้องผ่าน 3 ด่าน

ด่านที่ 1: หมอนิติจิตเวชตรวจ ไม่ใช่หมอคลินิกทั่วไป

คุณต้องถูกส่งไปนอนดูอาการที่โรงพยาบาลจิตเวชของรัฐ 30-90 วัน มีหมอ 2-3 คนเฝ้าดู 24 ชั่วโมง คุณแกล้งพูดคนเดียวได้วันเดียว แต่คุณแกล้ง 90 วันไม่ได้ หมอเขามีวิธีเช็ค เช่น คุณบอกว่าได้ยินเสียงสั่งให้ฆ่า แต่คุณกลับจำรายละเอียดการฆ่าได้แม่นยำ วางแผนหนี ซ่อนอาวุธ นั่นคือรู้ผิดชอบ

ด่านที่ 2: ประวัติย้อนหลัง

ศาลจะขุดประวัติคุณ 10 ปีย้อนหลัง เคยรักษาจิตเวชจริงไหม? เคยกินยาจริงไหม? ญาติเคยเห็นอาการไหม? ถ้าคุณไม่เคยมีประวัติเลย อยู่ๆ มาบ้าหลังก่อคดี ศาลไม่เชื่อ

ด่านที่ 3: พฤติกรรมขณะก่อเหตุ

คนป่วยจิตเวชจริงมักก่อเหตุแบบไม่มีเหตุผล ไม่มีแรงจูงใจ ไม่มีประโยชน์กับตัวเอง

แต่คนแกล้งบ้ามักก่อเหตุเพราะโกรธ หึง หนี้ ขัดผลประโยชน์ แล้วพอทำเสร็จกลับใช้ชีวิตปกติ กินข้าวได้ นอนหลับได้ หนีตำรวจได้ แบบนี้คือรู้ผิดชอบ

แล้วถ้าจับได้ว่าแกล้งล่ะ?

หนักกว่าเดิม

ข้ออ้างวิกลจริตตกไป ต้องรับโทษเต็ม

โดนข้อหาให้การเท็จ ทำลายความน่าเชื่อถือ

ศาลมองว่าไม่มีสำนึก เจตนาหลบเลี่ยงกฎหมาย โทษอาจหนักขึ้น ไม่ลดหย่อน

คดีดังๆ ในไทยที่อ้างว่าป่วยจิตเวชแล้วไม่รอดมีเยอะมาก สุดท้ายศาลสั่งจำคุกเต็ม เพราะหมอลงความเห็นว่า "ขณะกระทำผิดยังสามารถรู้ผิดชอบอยู่บ้าง" ศาลจึงลดโทษให้เล็กน้อยเท่านั้น ไม่ได้ยกฟ้อง

สรุป

แกล้งบ้าไม่ได้ทำให้รอดคดี แต่ทำให้ติดคุกนานขึ้น

กฎหมายมาตรา 65 มีไว้เพื่อคุ้มครองคนป่วยจริงๆ ที่น่าสงสาร ไม่ได้มีไว้ให้คนปกติเอาไปใช้เป็นช่องทางหนีผิด

และที่สำคัญที่สุด คนที่ป่วยจิตเวชจริงๆ เขาไม่ได้อยากเป็นแบบนั้น เขาไม่ได้แกล้ง เขาต้องการการรักษา ไม่ใช่การลงโทษ

ถ้าคุณเห็นคนรอบข้างมีอาการทางจิต หลงผิด หูแว่ว ทำร้ายตัวเอง พาเขาไปหาหมอก่อนที่เขาจะไปทำร้ายคนอื่น ดีกว่ามานั่งหาวิธีแกล้งบ้าหลังทำผิดไปแล้ว