ทำไมน้ำทะเลเกาะล้านกลายเป็นสีเขียว ? รู้จัก “แพลงก์ตอนบลูม” ปรากฏการณ์ทางทะเลที่กำลังจับตา

ภาพน้ำทะเลสีเขียวสดบริเวณเกาะล้าน จ.ชลบุรี กลายเป็นหนึ่งในปรากฏการณ์ที่ได้รับความสนใจในช่วงต้นเดือนตุลาคม 2569 เพราะทะเลในบางพื้นที่มีสีเขียวผิดไปจากปกติ พร้อมกลิ่นที่ค่อนข้างแรง จนทำให้นักท่องเที่ยวบางส่วนหลีกเลี่ยงการลงเล่นน้ำ

ทั้งนี้ ปรากฏการณ์ดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าทะเล “กลายเป็นสีเขียว” โดยไม่มีสาเหตุทางธรรมชาติ นักวิจัยกำลังตรวจสอบตัวอย่างน้ำ เพื่อทำความเข้าใจสถานการณ์อย่างละเอียด และข้อมูลเบื้องต้นชี้ไปที่ปรากฏการณ์ที่เรียกว่า แพลงก์ตอนบลูม (Plankton Bloom) 

▪️สีเขียวมาจากอะไร ?

นักวิจัยจากสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา ระบุว่า สีที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่าเกี่ยวข้องกับแพลงก์ตอนชนิดหนึ่งในกลุ่ม Noctiluca ซึ่งสามารถเพิ่มจำนวนขึ้นอย่างรวดเร็ว เมื่อมีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

ทีมวิจัยได้ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำ ตรวจวัดคุณภาพน้ำ และนำตัวอย่างกลับไปวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ เพื่อระบุชนิดของสิ่งมีชีวิต และศึกษาสภาพแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับการเกิดปรากฏการณ์ครั้งนี้ 

▪️เหตุใดช่วงนี้จึงเกิดขึ้น ?

หนึ่งในปัจจัยสำคัญคือ สารอาหารในน้ำทะเล หากมีสารอาหารจำนวนมาก เช่น สารประกอบไนโตรเจน และฟอสฟอรัส แพลงก์ตอนบางชนิดสามารถใช้เป็นแหล่งอาหาร และเพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็ว

นักวิจัยยังระบุว่า ฝนตกหนัก และน้ำท่วมอาจนำพาน้ำจืด ตะกอน และสารอาหารจากพื้นที่บนบกลงสู่ทะเล ขณะเดียวกันกิจกรรมของมนุษย์ เช่น น้ำเสีย และสารอาหารจากภาคเกษตร ก็สามารถเพิ่มปริมาณสารอาหารในระบบนิเวศชายฝั่งได้ 

อย่างไรก็ตาม การจะสรุปว่าปัจจัยใดเป็นสาเหตุหลักของเหตุการณ์ที่เกาะล้านในครั้งนี้ จำเป็นต้องรอผลการตรวจวิเคราะห์เพิ่มเติมจากนักวิจัย

▪️แพลงก์ตอนบลูมเป็นเรื่องผิดปกติหรือไม่ ?

คำตอบคือ ไม่เสมอไป เพราะแพลงก์ตอนบลูมเป็นปรากฏการณ์ที่สามารถเกิดขึ้นตามธรรมชาติ และบริเวณชายฝั่งไทยก็มีการศึกษาปรากฏการณ์แพลงก์ตอนบลูมมาอย่างต่อเนื่อง

มหาวิทยาลัยบูรพามีโครงการติดตามสี และคุณภาพน้ำทะเลบริเวณชายฝั่งชลบุรี โดยใช้ข้อมูลอย่างอุณหภูมิ ความเค็ม คลอโรฟิลล์ ความขุ่น และออกซิเจนละลายน้ำ เพื่อศึกษากลไก และพัฒนาความเข้าใจเกี่ยวกับการเกิดแพลงก์ตอนบลูม

▪️เหตุใดจึงมีกลิ่นแรง ?

เมื่อมีแพลงก์ตอนจำนวนมาก และเกิดการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ อาจเกิดกลิ่นจากสารอินทรีย์ และกระบวนการย่อยสลายของสิ่งมีชีวิต

นักวิจัยที่ให้ข้อมูลกับ Reuters ระบุว่า แพลงก์ตอนบลูมในลักษณะนี้โดยทั่วไปอาจอยู่ได้ประมาณ 2–3 วัน แต่หลังจากแพลงก์ตอนตาย และถูกย่อยสลาย การใช้ออกซิเจนในน้ำอาจเพิ่มขึ้น จนบางพื้นที่เกิดภาวะออกซิเจนต่ำหรือที่เรียกว่า Hypoxia ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตทางทะเลได้ 

▪️นักท่องเที่ยวควรทำอย่างไร ?

สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรสรุปจากสีของน้ำเพียงอย่างเดียวว่าน้ำทะเล “ปลอดภัย” หรือ “เป็นอันตราย” เพราะต้องอาศัยผลตรวจคุณภาพน้ำ และคำแนะนำจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

หากพบพื้นที่น้ำทะเลเปลี่ยนสี มีกลิ่นผิดปกติหรือมีประกาศแจ้งเตือน ควรติดตามข้อมูลจากหน่วยงานท้องถิ่น และนักวิจัยก่อนลงเล่นน้ำ และหลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำในบริเวณที่มีคำแนะนำให้ระมัดระวัง

ปรากฏการณ์ที่เกาะล้านจึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่อง “ทะเลเปลี่ยนสี” ที่น่าถ่ายรูปเท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสให้เราได้เห็นว่า ระบบนิเวศทางทะเลมีความเชื่อมโยงกับฝน น้ำท่วม สารอาหาร คุณภาพน้ำ และสภาพภูมิอากาศอย่างไร