เกิดปีไหน อยู่ Gen อะไร ? รู้จัก 6 Generation ตั้งแต่ Baby Boomer ถึง Gen Beta

เคยสงสัยไหมว่าเราเกิดปีนี้แล้วเป็น Gen อะไร ? ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา คำว่า Baby Boomer, Gen X, Gen Y, Gen Z และ Gen Alpha กลายเป็นคำที่พบเห็นบ่อยขึ้น ทั้งในข่าว การตลาด การทำงาน และโซเชียลมีเดีย และในช่วงหลังยังมีชื่อ Gen Beta เพิ่มเข้ามาอีกด้วย แต่จริงๆแล้วการแบ่ง Generation บนโลกไม่ได้มีเกณฑ์เดียวที่ทุกองค์กรใช้เหมือนกันทั้งหมด เพราะ Generation เป็นการแบ่งกลุ่มคนตามช่วงอายุ และบริบททางสังคม เพื่อใช้ในการศึกษาประชากร และพฤติกรรมมากกว่าจะเป็นกฎตายตัว

Pew Research Center ได้อธิบายไว้ว่า เส้นแบ่งระหว่าง Generation ควรมองเป็นแนวทางในการวิเคราะห์ ไม่ใช่เส้นแบ่งที่แข็งตายตัว 

▪️6 Generation ที่คนพูดถึงกันในปัจจุบัน

บทความนี้ใช้กรอบการแบ่งของ McCrindle ซึ่งกำหนดช่วงปีเกิดต่อเนื่องตั้งแต่ Baby Boomers ถึง Gen Beta ดังนี้ 

1. Baby Boomer (เกิดประมาณปี 1946–1964)

Baby Boomer เป็นกลุ่มคนที่เกิดในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งหลายประเทศ โดยเฉพาะสหรัฐฯมีจำนวนการเกิดเพิ่มขึ้นอย่างมาก

คำว่า “Baby Boom” จึงถูกนำมาใช้เรียกช่วงเวลาที่อัตราการเกิดเพิ่มสูงขึ้นหลังสงคราม โดยคนกลุ่มนี้เติบโตขึ้นในยุคที่เทคโนโลยีดิจิทัลยังไม่ได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันเหมือนปัจจุบัน

อย่างไรก็ตาม การบอกว่า Baby Boomer ทุกคนมีนิสัยหรือพฤติกรรมเหมือนกันย่อมไม่ถูกต้อง เพราะแต่ละคนมีพื้นฐานทางสังคม เศรษฐกิจ การศึกษา และวัฒนธรรมแตกต่างกัน

2. Generation X (เกิดประมาณปี 1965–1979)

Gen X เป็น Generation ที่อยู่ระหว่าง Baby Boomer และ Gen Y

คนกลุ่มนี้เติบโตในช่วงที่โลกกำลังเปลี่ยนผ่านจากยุคอนาล็อกไปสู่ยุคดิจิทัล จึงเป็นกลุ่มที่มีประสบการณ์กับทั้งเทคโนโลยีแบบดั้งเดิม และเทคโนโลยีสมัยใหม่

อย่างไรก็ตาม ช่วงปีของ Gen X ก็ไม่ได้เหมือนกันทุกแหล่งข้อมูล เช่น Pew Research Center ใช้ช่วงปี 1965–1980 ในการศึกษาประชากรของสหรัฐฯ 

3. Generation Y หรือ Millennials (เกิดประมาณปี 1980–1994)

Gen Y หรือ Millennials เป็นกลุ่มที่เติบโตขึ้นในช่วงเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ยุคอินเทอร์เน็ต หลายคนในกลุ่มนี้จึงมีประสบการณ์ทั้งโลกก่อนอินเทอร์เน็ตแพร่หลาย และโลกที่อินเทอร์เน็ตกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน

คำว่า Millennials สื่อถึงคนรุ่นที่เข้าสู่วัยผู้ใหญ่ในช่วงเปลี่ยนผ่านเข้าสู่สหัสวรรษใหม่ แต่เช่นเดียวกับ Generation อื่นๆ ช่วงปีเกิดไม่ได้มีมาตรฐานเดียวกันทุกองค์กร

โดย Pew Research Center ใช้คำว่า Millennials สำหรับผู้ที่เกิดหลังปี 1980 ในกรอบนิยามที่ระบุไว้ในงานของตน 

4. Generation Z (เกิดประมาณปี 1995–2009)

Gen Z เป็นกลุ่มที่เติบโตขึ้นพร้อมกับอินเทอร์เน็ต โทรศัพท์มือถือ และสื่อสังคมออนไลน์

คนรุ่นนี้จำนวนมากคุ้นเคยกับการเข้าถึงข้อมูลผ่านระบบดิจิทัลตั้งแต่อายุยังน้อย แต่คำว่า “Digital Native” หรือคำอธิบายต่างๆที่ใช้กับ Gen Z ไม่ควรถูกนำไปเหมารวมว่าทุกคนใน Generation นี้มีพฤติกรรมเหมือนกัน เพราะประสบการณ์ของแต่ละคนขึ้นอยู่กับครอบครัว ประเทศ การศึกษา และการเข้าถึงเทคโนโลยีด้วย

5. Generation Alpha (เกิดประมาณปี 2010–2024)

Gen Alpha เป็น Generation ที่เกิดหลัง Gen Z และเติบโตขึ้นในโลกที่สมาร์ตโฟน แท็บเล็ต ระบบสตรีมมิง และเทคโนโลยีดิจิทัลกลายเป็นเรื่องปกติ

ชื่อ Generation Alpha ถูกนำมาใช้แทนการกลับไปใช้ตัวอักษร A แบบเดิมหลังจาก Gen Z โดย McCrindle กำหนด Gen Alpha ไว้ที่ปี 2010–2024

สิ่งที่น่าสนใจคือ เด็ก Gen Alpha จำนวนมากเติบโตขึ้นในยุคที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เริ่มเข้ามาใกล้ตัวมากขึ้นเรื่อยๆ

6. Generation Beta (เกิดประมาณปี 2025–2039)

Gen Beta เป็นชื่อที่เริ่มใช้สำหรับคนรุ่นถัดจาก Gen Alpha ตามกรอบของ McCrindle Gen Beta ครอบคลุมผู้ที่เกิดระหว่างปี 2025–2039 หมายความว่าเด็กที่เกิดตั้งแต่ปี 2025 เป็นต้นไปอาจถูกเรียกว่า Gen Beta ตามกรอบนี้ แต่ต้องเข้าใจว่า Gen Beta ยังเป็นชื่อที่อยู่ในช่วงเริ่มต้นของการใช้งาน และไม่ใช่ชื่อที่องค์กรทั่วโลกกำหนดเป็นมาตรฐานเดียวกัน

▪️เหตุใดแต่ละเว็บไซต์ถึงบอกปีเกิดไม่เหมือนกัน ?

ประเด็นนี้เป็นเรื่องที่หลายคนอาจสงสัย สาเหตุคือ Generation ไม่ได้เป็นระบบจำแนกทางชีววิทยาที่มีเส้นแบ่งตายตัว แต่เป็นเครื่องมือทางประชากรศาสตร์ และสังคมศาสตร์

Pew Research Center ระบุอย่างชัดเจนว่าเส้นแบ่งของ Generation เป็นแนวทางที่มีประโยชน์สำหรับการวิเคราะห์ แต่ไม่ควรมองว่าเป็นเส้นแบ่งที่แน่นอนตายตัว 

ดังนั้น หากคนหนึ่งเกิดในปีที่อยู่ใกล้รอยต่อ เช่น ปี 1980, 1994, 1995 หรือ 2010 ก็อาจพบการจัด Generation แตกต่างกันตามแหล่งข้อมูลที่ใช้อ้างอิง

▪️Generation บอกนิสัยของคนได้จริงหรือไม่ ?

ไม่ควรใช้ Generation เป็นเครื่องมือทำนายบุคลิกของคนแต่ละคนแบบตายตัว การแบ่ง Gen มีประโยชน์ในการมองภาพรวมของประชากร เช่น ประสบการณ์ร่วม เหตุการณ์สำคัญหรือสภาพแวดล้อมทางเทคโนโลยีที่คนแต่ละรุ่นเติบโตขึ้นมา แต่ไม่ได้หมายความว่า “เกิด Gen Z ต้องชอบเทคโนโลยี” หรือ “เกิด Gen X ต้องไม่เล่นโซเชียล”

ในความเป็นจริง คนต่าง Generation สามารถมีความสนใจ และพฤติกรรมเหมือนกันได้มาก

▪️สรุป 6 Generation

หากใช้กรอบของ McCrindle จะเรียงได้ดังนี้

• Baby Boomer → 1946–1964

• Gen X → 1965–1979

• Gen Y / Millennials → 1980–1994

• Gen Z → 1995–2009

• Gen Alpha → 2010–2024

• Gen Beta → 2025–2039

แต่ควรจำไว้ว่า ปีเกิดเหล่านี้เป็นกรอบการจำแนกของแหล่งข้อมูลหนึ่ง ไม่ใช่กฎสากลที่ทุกองค์กรใช้เหมือนกัน ดังนั้น คำถามว่า “ฉันอยู่ Gen ไหน ?” อาจมีคำตอบแตกต่างกันเล็กน้อย ขึ้นอยู่กับว่ากำลังอ้างอิงการแบ่งขององค์กรใด