กรุงเทพฯจะจมน้ำจริงไหม? เปิดความจริงเรื่องน้ำทะเลสูงขึ้น และแผ่นดินทรุด
คำถามว่า “กรุงเทพฯจะจมน้ำไหม ?” เป็นเรื่องที่ถูกพูดถึงอยู่เรื่อยๆ โดยเฉพาะเมื่อเกิดน้ำท่วมครั้งใหญ่หรือมีข่าวเกี่ยวกับระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น แต่ความจริงไม่ได้หมายความว่า วันหนึ่งกรุงเทพฯจะหายไปอยู่ใต้ทะเลทั้งเมืองทันที
สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังจับตามองคือ ความเสี่ยงจากน้ำที่อาจเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทั้งจากระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น ฝนตกหนัก น้ำทะเลหนุน และการทรุดตัวของพื้นดิน
กรุงเทพฯตั้งอยู่บนพื้นที่ราบลุ่มบริเวณดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำเจ้าพระยา ทำให้เมืองมีความสูงจากระดับน้ำทะเลไม่มาก และมีความอ่อนไหวต่อปัญหาน้ำท่วมอยู่แล้ว
กรุงเทพมหานครเองระบุว่า เมืองกำลังเผชิญผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศหลายด้าน ทั้งอุณหภูมิที่สูงขึ้น ฝนตกหนัก น้ำท่วม และระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น ซึ่งล้วนส่งผลต่อชีวิต และโครงสร้างพื้นฐานของคนเมือง
▪️เหตุใด “น้ำทะเลสูงขึ้น” ถึงน่ากังวล ?
NASA อธิบายว่า ระดับน้ำทะเลทั่วโลกเพิ่มขึ้นจากหลายปัจจัย โดยปัจจัยสำคัญคือการละลายของน้ำแข็งบนแผ่นดิน และการขยายตัวของน้ำทะเลเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น
ข้อมูลจากดาวเทียมของ NASA ระบุว่า ระดับน้ำทะเลเฉลี่ยทั่วโลกเพิ่มขึ้นประมาณ 91 มิลลิเมตรนับตั้งแต่ปี 1993
ตัวเลขระดับโลกอาจดูไม่มากเมื่อมองด้วยตาเปล่า แต่สำหรับเมืองชายฝั่ง และพื้นที่ลุ่มต่ำ การเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลเพียงเล็กน้อย สามารถทำให้ระดับน้ำท่วมสูงขึ้น และทำให้พื้นที่ระบายน้ำได้ยากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเกิดน้ำทะเลหนุนหรือพายุฝนตกหนักพร้อมกัน
▪️อีกเรื่องที่สำคัญไม่แพ้กันคือ “พื้นดินทรุดตัว”
สิ่งที่ทำให้กรุงเทพฯมีความเสี่ยงมากขึ้นไม่ได้มีเพียงน้ำทะเลที่สูงขึ้น แต่ยังรวมถึงการเคลื่อนตัวในแนวดิ่งของพื้นดินด้วย
กรมทรัพยากรธรณีมีการติดตามทั้งระดับน้ำทะเล และการทรุดตัวของพื้นที่ โดยใช้สถานีตรวจวัดระดับน้ำทะเล และระบบดาวเทียม เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของพื้นดิน เมื่อพื้นดินลดระดับลง ในขณะที่ระดับน้ำทะเลเพิ่มขึ้น ผลที่เกิดขึ้นในเชิงสัมพัทธ์ก็คือ “ช่องว่างระหว่างพื้นดินกับระดับน้ำลดลง”
พูดง่ายๆคือ ต่อให้น้ำทะเลไม่ได้สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว หากพื้นดินบริเวณนั้นทรุดลงด้วย พื้นที่ก็ยิ่งมีความเสี่ยงต่อน้ำท่วมมากขึ้น
▪️กรุงเทพฯจึงไม่ได้เสี่ยงเฉพาะ “น้ำทะเล”
อีกปัจจัยหนึ่งคือ ฝนตกหนัก กรุงเทพฯมีพื้นที่เมืองขนาดใหญ่ มีถนน อาคาร และพื้นผิวคอนกรีตจำนวนมาก ทำให้น้ำฝนจำนวนมากไม่สามารถซึมลงดินได้อย่างรวดเร็ว เมื่อฝนตกหนักในช่วงเวลาสั้นๆ ระบบระบายน้ำจึงต้องรองรับน้ำปริมาณมากในเวลาเดียวกัน เมื่อฝนตกหนักตรงกับช่วงน้ำในแม่น้ำหรือคลองสูงหรือเกิดน้ำทะเลหนุน ปัญหาก็อาจซับซ้อนมากขึ้น
เหตุการณ์น้ำท่วมกรุงเทพฯในเดือนกันยายน 2569 ก็สะท้อนให้เห็นว่าฝนตกหนักสามารถสร้างผลกระทบต่อการเดินทาง บ้านเรือน และการใช้ชีวิตของประชาชนได้อย่างรวดเร็ว โดยกรุงเทพมหานครประกาศให้พื้นที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติจากเหตุการณ์น้ำท่วมในช่วงดังกล่าว
▪️กรุงเทพฯจะจมหายไปทั้งเมืองจริงหรือ ?
คำตอบที่แม่นยำกว่าคือ ยังไม่ควรสรุปเช่นนั้น สิ่งที่มีหลักฐานรองรับชัดเจนกว่าคือ กรุงเทพฯมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นจากน้ำท่วม และการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำทะเล ขณะที่การทรุดตัวของพื้นดิน สามารถเพิ่มความรุนแรงของปัญหาได้
ธนาคารโลกก็ประเมินว่า ประเทศไทยจะได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจจากความเสี่ยงด้านน้ำท่วม และระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น โดยเมือง และกิจกรรมทางเศรษฐกิจในพื้นที่ชายฝั่งเป็นกลุ่มที่มีความเปราะบาง ดังนั้น คำว่า “กรุงเทพฯจมน้ำ” จึงควรเข้าใจในฐานะคำเตือนเกี่ยวกับความเสี่ยงระยะยาวมากกว่าจะหมายถึงกรุงเทพฯจะหายไปใต้ทะเลทั้งหมดในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง
สิ่งสำคัญที่สุดจึงไม่ใช่การถามว่า “กรุงเทพฯจะจมหรือไม่ ?” แต่อาจเป็นคำถามว่า “กรุงเทพฯจะรับมือกับน้ำที่เพิ่มขึ้นได้ดีเพียงใด ?” เพราะอนาคตของเมืองไม่ได้ขึ้นอยู่กับระดับน้ำทะเลเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับการวางผังเมือง ระบบระบายน้ำ การควบคุมการใช้ประโยชน์ที่ดิน การติดตามการทรุดตัวของพื้นดิน ระบบเตือนภัย และการปรับตัวของเมืองต่อสภาพภูมิอากาศ
กรุงเทพฯอาจไม่ได้มีภาพอนาคตแบบเมืองทั้งเมืองจมหายลงทะเลในชั่วข้ามคืน แต่การที่น้ำท่วมเกิดง่ายขึ้น ระบายช้าลงหรือสร้างความเสียหายมากขึ้นคือความเสี่ยงที่ควรให้ความสำคัญตั้งแต่วันนี้ และสิ่งนี้อาจเป็นเหตุผลว่า ทำไมคำว่า “กรุงเทพฯจะจมน้ำไหม ?” ถึงไม่ใช่แค่เรื่องเล่าหรือคำถามชวนกลัว แต่เป็นคำถามสำคัญเกี่ยวกับอนาคตของเมืองที่คนไทยควรติดตามอย่างใกล้ชิด
อ้างอิง:
1.https://greener.bangkok.go.th/climate-change/
2.https://sealevel.nasa.gov/
3.https://www.worldbank.org/th/country/thailand/publication/towards-a-green-and-resilient-thailand
4.https://meetingorganizer.copernicus.org/EGU26/EGU26-21082.html
ภาพประกอบ: Pixabay
เขียนโดย Wisdom Insight
นักสังเกตชีวิต และนักวิเคราะห์กระแสข่าว
ติดตามข่าวสารสำคัญทั้งในประเทศ และต่างประเทศ
เน้นการตรวจสอบข้อมูลจากหลายแหล่ง เพื่อให้เนื้อหาถูกต้อง เป็นกลาง และน่าเชื่อถือ
ทรัพย์ในซอง งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่นบน-ล่าง เผยชุดสองตัวและสามตัว
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
หวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
เปิด 7 ความสำคัญของเครื่องหมายการค้าจดทะเบียน! ทำไมแบรนด์สินค้าถึงขาดไม่ได้
ทำไมคนโบราณ “ห้าม” หันหัวรองเท้าเข้าบ้าน ? เผยความเชื่อ และเหตุผลที่มากกว่าเรื่องฮวงจุ้ย
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ดื่มกาแฟทุกเช้า ลำไส้จะเป็นอย่างไร ? นักวิจัยเดนมาร์กพบ 3 ความเปลี่ยนแปลง
ชาวบ้านดูเลขอะไรจากข่าวงูเข้าบ้านและรถ
น้ำมันหอยทำมาจากอะไร? เปิดความลับเครื่องปรุงคู่ครัวไทย จากหอยนางรมสู่ซอสสีน้ำตาลรสกลมกล่อม
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ทำไมคนโบราณ “ห้าม” หันหัวรองเท้าเข้าบ้าน ? เผยความเชื่อ และเหตุผลที่มากกว่าเรื่องฮวงจุ้ย
เปิด 7 ความสำคัญของเครื่องหมายการค้าจดทะเบียน! ทำไมแบรนด์สินค้าถึงขาดไม่ได้
ไขปริศนาเกาะลวงตา "Buss Island" จากบันทึกการเดินทางกลางทะเลสู่แผนที่โลกที่ไม่มีอยู่จริง
วิธีรับมือเมื่อไฟลุกกระทะน้ำมันในครัว




