เมาส์คอมพิวเตอร์เริ่มต้นจากอุปกรณ์หน้าตาแบบไหน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เมาส์ข้างคีย์บอร์ดทุกวันนี้บางเฉียบ ไร้สาย และมีปุ่มเลื่อนอยู่กลางตัว จนยากจะนึกว่าบรรพบุรุษของมันเคยเป็นกล่องไม้ทรงทื่อ วางอยู่บนโต๊ะทดลองในห้องแล็บ

จุดเริ่มต้นอยู่ที่การขยับเคอร์เซอร์

ช่วงต้นทศวรรษ 1960 ดักลาส เองเกิลบาร์ต จาก Stanford Research Institute กำลังหาวิธีให้คนควบคุมสิ่งที่อยู่บนจอคอมพิวเตอร์ได้รวดเร็วกว่าเดิม เขาคิดระบบที่ใช้ล้อเล็ก 2 ล้อวางตั้งฉากกัน ล้อหนึ่งอ่านการเคลื่อนที่แนวนอน อีกล้ออ่านแนวตั้ง แล้วแปลงการหมุนเป็นพิกัด X และ Y บนจอ

ต้นแบบที่สร้างขึ้นในฤดูใบไม้ร่วงปี 1964 มีเปลือกไม้ สีของวัสดุที่บันทึกโดยพิพิธภัณฑ์คือไม้เรดวูด ไม่ใช่พลาสติก ภายในใช้ล้อโลหะขอบคม 2 ล้อ และด้านบนมีพื้นที่สำหรับปุ่มเดียว วิศวกรบิล อิงลิชเป็นผู้สร้างต้นแบบจากแนวคิดของเองเกิลบาร์ต

รูปร่างของมันไม่ได้ถูกออกแบบให้เข้ากับอุ้งมือเหมือนอุปกรณ์ยุคนี้ ตัวกล่องจึงดูเหมือนงานช่างมากกว่าแกดเจ็ต แต่หลักการสำคัญยังคุ้นตาอยู่มาก: เลื่อนอุปกรณ์บนพื้นผิว แล้วตำแหน่งบนจอเคลื่อนตาม

ชื่อที่มาจากสายไฟเส้นเดียว

ชื่อทางสิทธิบัตรที่ได้รับในปี 1970 ฟังเป็นภาษาวิศวกรรมเต็มตัวว่า “X-Y position indicator for a display system” คำว่า mouse ไม่ได้ปรากฏในชื่อสิทธิบัตรด้วยซ้ำ ทีมงานเรียกมันว่าเมาส์เพราะสายไฟที่ยื่นออกจากตัวเครื่องดูคล้ายหางหนู เองเกิลบาร์ตเคยเล่าว่าไม่มีใครจำได้ชัดว่าใครเริ่มเรียกก่อน แต่ชื่อนี้ก็ติดมาจนถึงปัจจุบัน

เมาส์ไม้หนึ่งปุ่มไม่ได้เกิดขึ้นเพื่อขายให้คนทั่วไปในทันที มันถูกนำไปทดสอบแข่งกับอุปกรณ์ชี้ตำแหน่งหลายแบบ เช่น จอยสติ๊ก ปากกาแสง และอุปกรณ์ควบคุมด้วยเข่า ผลการทดลองของทีม SRI พบว่าเมาส์ทำงานได้เร็วและผิดพลาดน้อยกว่าในงานเลือกข้อความบนจอ

ปี 1968 เองเกิลบาร์ตสาธิตระบบคอมพิวเตอร์แบบโต้ตอบต่อสาธารณะในการนำเสนอที่ภายหลังถูกเรียกว่า “Mother of All Demos” เวอร์ชันที่ใช้บนเวทีพัฒนาเป็นเมาส์สามปุ่มแล้ว พร้อมแนวคิดอื่น เช่น การแก้ไขข้อความ หน้าต่าง และการทำงานร่วมกันผ่านเครือข่าย

ดังนั้น ประโยคที่ว่าเมาส์ตัวแรกทำจากไม้มีแก่นจริง แต่รายละเอียดที่ตรงกว่าคือ ต้นแบบเมาส์ของเองเกิลบาร์ตถูกสร้างในปี 1964 ด้วยเปลือกไม้เรดวูด มีล้อโลหะสองแกนและปุ่มเดียว มันคือจุดตั้งต้นของอุปกรณ์ชิ้นเล็กที่เปลี่ยนการสั่งงานคอมพิวเตอร์จากการพิมพ์คำสั่ง ให้กลายเป็นการชี้และคลิกบนหน้าจอ