มัมมี่แห่งเทือกเขาแอนดีส เด็กโบราณถูกค้นพบบนยอดเขาสูงได้อย่างไร และทำไมร่างจึงยังคงสภาพดี ?

บนยอดภูเขาไฟ Llullaillaco ในประเทศอาร์เจนตินา มีโบราณสถานแห่งหนึ่งที่อยู่สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 6,739 เมตร ที่แห่งนี้คือสถานที่ซึ่งนักโบราณคดีค้นพบร่างเด็ก 3 คนจากอารยธรรมอินคาในปี 1999

สิ่งที่ทำให้การค้นพบครั้งนี้โดดเด่นไม่ใช่เพียงอายุของร่าง แต่คือสภาพการเก็บรักษาที่น่าทึ่งมาก จนสามารถศึกษารายละเอียดทางกายภาพ และหลักฐานทางวัฒนธรรมได้หลายด้าน

▪️เด็กทั้งสามถูกพบที่ไหน ?

การสำรวจทางโบราณคดีบนภูเขาไฟ Llullaillaco เกิดขึ้นในปี 1999 โดยทีมที่นำโดย Johan Reinhard และ Constanza Ceruti

พิพิธภัณฑ์ Museum of High Altitude Archaeology ในเมืองซัลตาระบุว่า การค้นพบเกิดขึ้นบริเวณพื้นที่พิธีกรรมบนภูเขา และพบเด็ก 3 คนพร้อมเครื่องประกอบพิธีจำนวนมาก โดยเด็กทั้งสามรู้จักกันในชื่อ Llullaillaco Maiden, Llullaillaco Boy และ Lightning Girl พวกเขาเสียชีวิตเมื่อประมาณ 500 ปีก่อน ในช่วงอารยธรรมอินคา และเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมที่เรียกว่า Capacocha ซึ่งเป็นพิธีถวายเครื่องบูชาแก่เทพเจ้า

▪️สาเหตุที่เด็กถูกนำขึ้นไปบนภูเขาสูงขนาดนั้น

ภูเขาสูงมีความสำคัญทางศาสนาในโลกทัศน์ของอินคา งานศึกษาของ UCLA ระบุว่า Llullaillaco เป็นหนึ่งในพื้นที่โบราณคดีบนภูเขาที่มีความสูงมากที่สุดในโลก และหลักฐานที่พบสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างพิธีกรรมของอินคากับภูมิประเทศศักดิ์สิทธิ์ 

การเดินทางขึ้นภูเขาสูงเช่นนี้จึงไม่ได้เป็นการเดินทางธรรมดา แต่เกี่ยวข้องกับพิธีกรรม และความเชื่อทางศาสนา

▪️สาเหตุที่ร่างยังคงสภาพดี

คำตอบสำคัญอยู่ที่ สภาพแวดล้อมของภูเขาสูง ไม่ว่าจะเป็นอุณหภูมิต่ำ ความแห้ง และสภาพแวดล้อมบนพื้นที่สูงช่วยชะลอกระบวนการย่อยสลายของร่างกาย

งานวิชาการที่เผยแพร่ผ่าน PubMed Central ระบุว่า ร่างที่พบที่ Llullaillaco อยู่ในสภาพการอนุรักษ์ที่ยอดเยี่ยม โดยสภาพแวดล้อมบนภูเขาสูงมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาสภาพของร่าง และสิ่งของที่ฝังร่วมกัน 

National Geographic ยังอธิบายว่าอุณหภูมิหนาวเย็นช่วยชะลอการทำงานของแบคทีเรียที่เกี่ยวข้องกับการย่อยสลาย จึงทำให้ร่างสามารถรักษาสภาพไว้ได้อย่างน่าทึ่ง

▪️สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์ค้นพบจากร่างเด็ก

ความสมบูรณ์ของร่างไม่ได้มีคุณค่าเพียงด้านการจัดแสดง แต่เปิดโอกาสให้นักวิทยาศาสตร์ศึกษาวิถีชีวิตของผู้คนในอดีต

ตัวอย่างหนึ่งคือ การวิเคราะห์เส้นผมของ Llullaillaco Maiden ซึ่งสามารถบอกข้อมูลเกี่ยวกับอาหาร และสารบางชนิดที่เธอบริโภคก่อนเสียชีวิต

National Geographic รายงานว่า การตรวจเส้นผมพบหลักฐานเกี่ยวกับการบริโภคใบโคคา และแอลกอฮอล์ในช่วงก่อนเสียชีวิต 

ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้นักวิจัยมองเห็นภาพของช่วงเวลาหลายเดือนหรือหลายปีก่อนการเสียชีวิต ไม่ใช่เพียงช่วงสุดท้ายของชีวิตเท่านั้น

▪️“มัมมี่แห่งแอนดีส” จึงไม่ใช่เรื่องลึกลับเหนือธรรมชาติ

ความน่าทึ่งของเด็กทั้งสามไม่ได้จำเป็นต้องอธิบายด้วยเรื่องลี้ลับ ในทางวิทยาศาสตร์ การค้นพบนี้เป็นหลักฐานสำคัญเกี่ยวกับวัฒนธรรมอินคา พิธีกรรม ความเชื่อ การเดินทางขึ้นภูเขาสูง และกระบวนการรักษาสภาพร่างตามธรรมชาติ

ปัจจุบันพิพิธภัณฑ์ในอาร์เจนตินาดูแลร่างเหล่านี้ภายใต้เงื่อนไขการอนุรักษ์อย่างเข้มงวด โดยมีการควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น และความดันในระบบจัดเก็บ เพื่อรักษาสภาพของร่าง

เรื่องของเด็กทั้งสามจึงเป็นทั้งเรื่องราวของโบราณคดี วิทยาศาสตร์ และความเชื่อในโลกยุคโบราณที่มาบรรจบกันบนยอดเขาสูง